Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:08:42Z

1 түзету

16:31, 2017 ж. ақпанның 23 кезіндегі Kasymov деген

2017-02-23T16:31:53Z

Жаңа бет

{{Тілдер|аты=Словак тілі |түсі=үндіеуропалық|өз атауы=slovenský jazyk, slovenčina, slovenská reč|елдер=[[Словакия]]; [[Чехия]], [[Сербия]], [[Венгрия]], [[Румыния]], [[Аустрия]], [[Хорватия]], [[Украина]]; [[Канада]], [[АҚШ]]; [[Аустралия|Аустралия]].|ресми тіл={{байрақ|Словакия}}; {{байрақ|Еуропалық Одақ}}. [[Аймақтық немесе жергілікті тіл]]: {{байрақ|Аустрия}}; {{байрақ|Босния және Герцеговина}}; {{байрақ|Венгрия}}; {{байрақ|Польша}}; {{байрақ|Румыния}}; {{байрақ|Сербия}}; {{байрақ|Украина}}; {{байрақ|Хорватия}}; {{байрақ|Чехия}}.|реттейтін мекеме=[[Словакия|Словак Республикасы]] Мәдениет министрлігінің Мемлекеттік тіл департаменті|сөйлеушілер саны=около 5,2 млн человек (2015)|санаты=[[Языки Евразии|Еуразия тілдері]]|классификация=[[Үндіеуропалық тілдер]]|жазу=[[Латын алфавиті|латиница]] ([[словак алфавиті]])|МЕСТ 7.75–97=сло 605|ISO1=sk|ISO2=slk/slo|ISO3=slk}}'''Словак тілі''' (өз атауы: {{Flagcountry|Польша}}, ''slovenčina'', ''slovenská reč'') — [[словактар]] тілі, славян тілдерінің бірі. [[Чех тілі|Чех тіліне]] жақын, олар чех-словак кіші тобына батысславян тобының тілдеріне аясында бірігеді" <ref>{{Flagcountry|Сербия}}</ref><ref>''[//ru.wikipedia.org/wiki/Широкова,_Александра_Григорьевна Широкова А. Г.]'' {{Flagcountry|[http://tapemark.narod.ru/les/164a.html Западнославянские языки]}}</ref><ref name="Смирнов Л. Н. 274—275">{{кітап|авторы=[[Смирнов, Лев Никандрович|Смирнов Л. Н.]]|бөлімі=Западнославянские языки. Словацкий язык|тақырыбы=[[Языки мира (серия книг)|Языки мира. Славянские языки]]|орны={{М.}}|баспасы=[[Academia]]|жыл=2005|беттері=274—275|isbn=5-87444-216-2|ref=}}</ref>. [[Словакия|Словакия Республикасы]] ресми тілі және [[Еуропа одағы|Еуропалық одақтағы]] 24 ресми тілдерінің бірі. Негізінен [[Словакия]], сондай-ақ словак тілін тұтынушылар тұратын [[Чехия]], [[Сербия]], [[Мажарстан|Венгрия]], [[Румыния]], [[Аустрия]], [[Хорватия]], [[Канада]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Аустралия]], [[Украина]] және басқа елдерде таралған<ref name="Словацкий язык">''[//ru.wikipedia.org/wiki/Широкова,_Александра_Григорьевна Широкова А. Г.]'' {{мақала|[http://tapemark.narod.ru/les/464a.html Словацкий язык]}}</ref>. Бірқатар [[Орталық Еуропа|Орталық]] және [[Шығыс Еуропа]] мемлекеттерінде, словактар, әдетте, жинақы қоныстанған аймақтарда, словак тілінің өңірлік мәртебесі бар .

Жалпы саны сөйлейтін шамамен 5,2 млн адам (2013), оның ішінде Словакия — 4,34 млн адам (2012)<ref name="Štatistický úrad Slovenskej republiky. Tab. 12">{{cite web|url=http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/98737265-2c32-4a2f-a50f-9526935f7ca2/Tab_12_Obyvatelstvo_SR_podla_najcastejsie_pouzivaneho_jazyka_na_verejnosti_SODB_2011.pdf?MOD=AJPERES|title=Statistics. Demografia a sociálne štatistiky. Sčítanie obyvateľov, domov a bytov. Sčítanie obyvateľov, domov a bytov 2011. Základné výsledky. Slovenská republika. Tab. 12. Obyvateľstvo SR podľa najčastejšie používaného jazyka na verejnosti|author=|authorlink=|date=2011|editor=|format=|work=|pages=|location=|publisher=Štatistický úrad Slovenskej republiky|accessdate=|lang=sk|description=|ref=|archiveurl=|archivedate=}}</ref>.

== Лингвогеография ==

=== Таралу аймағы мен саны ===
[[Сурет:Языки-Словакии-карта.png|нобай|300x300 нүкте|[[Словакия|Словакиядағы]] словак тілінің таралуы <ref>{{Cite web|title=Základné údaje zo Sčítania obyvateľov, domov a bytov 2011, obyvateľstvo podľa materinského jazyka|url=http://slovak.statistics.sk/wps/portal/042d376c-03eb-4602-97ef-2fb4b32833f3/!ut/p/b1/jZPHkqs6FEW_pT_AF4nMkGwwSWSYuDDY2GScsPn6S4c36LrV7icmqFj76LDPFpZiMZZ22f1UZtdT32XN-z6lt4jRWEGAPAAMJQFNDySkehwEJFiAZAHAD4sH3_Ws5cpA83lHdXVy0VNf-hfAu17xHJznSFWUXFtZPos46xk0DgD80osqvyYZAwDWUCmg8evA5RBBAJ740PMIIc8IQ6CG-KInoAqsIADAZb70Lw743j_FAKBZ3qINPRUB-p_-_wFe9a_Sv5yvfupDw_ksrzI-XMov9UMWEYj7z78fAfyl3qWxCIurZKKkizbJvHSoT0bz7O_XeO0HiigINeHj-wEmWrLX7IPOVP3o5XWWyQns51tCVYU9ne6DMM0ZaaSdxsRuETxdva3kWTMbCoiUNBq-nuRmGubPZqAMeQ-UqlPNjj4ip6jkonOSYd1ucbkbpDK0WeMxM1yxL5uaDG0kj9dRmBuFDxlZoUca94ZQ3x9yes6K7iFfzw_v4eWjw41HaEDOo_S47uStyr_95g31_7LxAvjlbkRY-oG8SucH8Or6vA4g-RrgfeoLeJXw1xnDf6nwntGXTvo0Zq37do8lC8b8iFkk5mOxlM-CuIRR4iV03soJuER4RuQ-6x9RkHmMp2ft5WJfThuJ2RPF1hEe080mmNWqoW2xMJUtE6YUiH1lld6eDTEdOQ46-6cZ6Cfol2rdzHza5mV036FRt3u17-UpDplnih5mHqnqPeTP2TPb8cqtQNeGswepqB7ZdO8SZkupVUqvMB1LT7v2z5S3f8AfkmBZQABIAhxyHEdgYZXTjPTxDzGK8fUDN5NZJWwXqdpApNoyn5I9m6hhCtaPjxepfhLn1fV0UlZ7vd1lfLmJAng6H-hbKSgrThRGFLis4F5uXihtRLsMYGnuntkxCJy9IqT-BR94doJpF8_iDieox-1emkVqxzcfb7JqpEYDTpBL4Y7lQPLYXK06qIJ-6M_BqkLg6bmcUlp6d-x3RrMGDkmTK4IheFXe3PDy7WtwPyV9g78PDpBbr3oO2lzPbjWjyQz6h1UVBqyCya8Jz_Ll2bQ20JI5C8zhxpt13ayypymltsntnCJ0A4EXt30ka98NhjjL0CQOSZbDieV9MTj5NFiR7a3e2tlIp2OZgFTXhcQ757Wfepu75ear-5ERj1alw1tERU50GQvFF3NRsFPKKHeD-Ai4Mo-Ymm9r85DI-14WIY30UTgiAfeL-TlrUakRbRI11XQTVvBGk14cXKSoOzsq3J4K1PjwntWRkIH2rNYDvTO845CqIWVHQs466b2256ZqUieiz5uE7IlNeqjr4aRI9GyULSj4sr10SQxrImanw9Cj7R4b2uBz3TcG7crLw1oHizpT5dvbX7xRv74!/dl4/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/|author=Juhaščíková Ivana, Škápik Pavol, Štukovská Zuzana|lang=sk|publisher=Štatistický úrad Slovenskej republiky|date=03.07.2012}}</ref>]]
[[Сурет:Языки-Словакии-диаграммы.png|нобай|300x300 нүкте|Словак тілі Словакиядағы қалған тілдердің арасында<ref name="Štatistický úrad Slovenskej republiky. Tab. 11">{{cite web|url=http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/65804666-cc85-4ac6-bacd-acb0bba52ed8/Tab_11_Obyvatelstvo_SR_podla_materinskeho_jazyka_SODB_2011_2001.pdf?MOD=AJPERES|title=Statistics. Demografia a sociálne štatistiky. Sčítanie obyvateľov, domov a bytov. Sčítanie obyvateľov, domov a bytov 2011. Základné výsledky. Slovenská republika. Tab. 11. Obyvateľstvo SR podľa materinského jazyka|author=|authorlink=|date=2011|editor=|format=|work=|pages=|location=|publisher=Štatistický úrad Slovenskej republiky|accessdate=|lang=sk|description=|ref=|archiveurl=|archivedate=}}</ref>]]
[[Сурет:Словацкий-язык-в-Венгрии.png|нобай|250x250 нүкте|Венгриядағы словак тілінің таралуы]]
[[Сурет:Vojvodina-west-east-slavs-rus.png|нобай|180x180 нүкте|Воеводиндегі словакиялық елді мекендер ([[Сербия]])]]
[[Сурет:Slovak_USC2000_PHS.svg|нобай|270x270 нүкте|[[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]<nowiki/>тағы словак диаспорасының ең ірі қоныстануы ]]
{| class="sortable wikitable" style="margin-bottom: 10px;"
! style="width:150px" |Әлем елдері
!Халық саны 
(адам.)
!Санақ жылы 
(Есеп)
|-
|Чехия
|235 475<ref group="~">Из общего числа в 235 475 человек, указавших в ответе на вопрос переписи о [//ru.wikipedia.org/wiki/Родной_язык родном языке] словацкий, 154 465 человек указали его как единственный родной язык, 76 660 человек указали два родных языка — [//ru.wikipedia.org/wiki/Чешский_язык чешский] и словацкий, 2250 человек — словацкий и [//ru.wikipedia.org/wiki/Венгерский_язык венгерский], 2100 человек — словацкий и [//ru.wikipedia.org/wiki/Цыганский_язык цыганский].</ref>
|2011
|-
|Сербия
|49 796
|2011
|-
|Канада
|17 580
|2011
|-
|Венгрия
|16 266
|2011
|-
|Румыния
|12 802
|2011
|-
|Аустрия
|10 234
|2001
|-
|[[Аустралия тілдері|Аустралия]]
|4990
|2011
|-
|Хорватия
|3792
|2011
|-
|Украина
|2633
|2001
|-
|Ресей
|1445
|2010
|-
|Польша
|765
|2011
|}
[[Сурет:Словацкие-диалекты.png|нобай|310x310 нүкте|Словак тілі диалектілері<ref>{{кітап |авторы =
|бөлімі =
|бөлім сілтемесі =
|тақырыбы =
|шынайы атауы =
|сілтеме =
|уикитека =
|жауапты =
|басылым =
|орны =
|баспасы =
|жыл =
|томы =
|беттері =
|барлық беті =
|сериясы =
|isbn =
|тиражы =
}}</ref><ref>{{кітап |авторы =
|бөлімі =
|бөлім сілтемесі =
|тақырыбы =
|шынайы атауы =
|сілтеме =
|уикитека =
|жауапты =
|басылым =
|орны =
|баспасы =
|жыл =
|томы =
|беттері =
|барлық беті =
|сериясы =
|isbn =
|тиражы =
}}</ref><ref name="Slovake.eu">{{cite web|url=http://slovake.eu/sk/intro/language/dialects|title=Úvod. O jazyku. Nárečia. Územné členenie slovenských nárečí|author=|authorlink=|date=|editor=|format=|work=|pages=|location=|publisher=[[Slovake.eu]]|accessdate=|lang=sk|description=|ref=|archiveurl=http://www.webcitation.org/6GJ36TotB|archivedate=2013-05-02}}</ref>]]
* Батыссловак диалекті<ref>{{кітап |авторы =
|бөлімі =
|бөлім сілтемесі =
|тақырыбы =
|шынайы атауы =
|сілтеме =
|уикитека =
|жауапты =
|басылым =
|орны =
|баспасы =
|жыл =
|томы =
|беттері =
|барлық беті =
|сериясы =
|isbn =
|тиражы =
}}</ref>:
** солтүстік говоры: верхнетренчинские, нижнетренчинские және поважские;
** оңтүстік-шығыс говоры: средненитранские және нижненитранские;
** оңтүстік-батыс говоры: загорские және трнавские.
* Ортасловак диалектісі<ref>{{кітап |авторы =
|бөлімі =
|бөлім сілтемесі =
|тақырыбы =
|шынайы атауы =
|сілтеме =
|уикитека =
|жауапты =
|басылым =
|орны =
|баспасы =
|жыл =
|томы =
|беттері =
|барлық беті =
|сериясы =
|isbn =
|тиражы =
}}</ref>:
** солтүстік говоры: липтовские, турчанские, оравские және верхненитранские;
** оңтүстік говоры: зволенские, гонтянские (гонтские), тековские, новоградские және гемерские.
* Шығыссловак диалектісі<ref>{{кітап |авторы =
|бөлімі =
|бөлім сілтемесі =
|тақырыбы =
|шынайы атауы =
|сілтеме =
|уикитека =
|жауапты =
|басылым =
|орны =
|баспасы =
|жыл =
|томы =
|беттері =
|барлық беті =
|сериясы =
|isbn =
|тиражы =
}}</ref>:
** батыс говоры: спишские және абовские;
** орталық говоры: шаришские және земплинские;
** шығыс говоры: сотацкие және ужские.
{| class="" style="margin-bottom: 10px;"
|
{| class="standard" style="text-align:center; font-family: DejaVu Sans;"
!әріп
!словакша атауы
!негізгі 
аллофон (МФА)
!басқа 
аллофоны
|-
|'''A a'''
|á
|[a]{{IPA|[a]}}
|-
|'''Á á'''
|dlhé á
|[aː]{{IPA|[aː]}}
|-
|'''Ä ä'''
|široké e<ref group="~">Другое название: ''a s dvoma bodkami''.</ref>
|[æ]{{IPA|[æ]}}
|-
|'''B b'''
|bé
|[b]{{IPA|[b]}}
|[p]{{IPA|[p]}}
|-
|'''C c'''
|cé
|[t͡s]{{IPA|[t͡s]}}
|[d͡z]{{IPA|[d͡z]}}
|-
|'''Č č'''
|čé
|[t͡ʃ]{{IPA|[t͡ʃ]}}
|[d͡ʒ]{{IPA|[d͡ʒ]}}
|-
|'''D d'''
|dé
|[d]{{IPA|[d]}}
|[t]{{IPA|[t]}}
|-
|'''Ď ď'''
|ďé<ref group="~">Другое название: ''mäkké ďé''.</ref>
|[ɟ]{{IPA|[ɟ]}}
|[c]{{IPA|[c]}}
|-
|'''Dz dz'''
|dzé
|[d͡z]{{IPA|[d͡z]}}
|[t͡s]{{IPA|[t͡s]}}
|-
|'''Dž dž'''
|džé
|[d͡ʒ]{{IPA|[d͡ʒ]}}
|[t͡ʃ]{{IPA|[t͡ʃ]}}
|-
|'''E e'''
|é
|[ɛ]{{IPA|[ɛ]}}
|-
|'''É é'''
|dlhé é
|[ɛː]{{IPA|[ɛː]}}
|-
|'''F f'''
|ef
|[f]{{IPA|[f]}}
|-
|'''G g'''
|gé
|[g]{{IPA|[g]}}
|[k]{{IPA|[k]}}
|-
|'''H h'''
|há
|[ɦ]{{IPA|[ɦ]}}
|[x]{{IPA|[x]}}
|-
|'''Ch ch'''
|chá
|[x]{{IPA|[x]}}
|-
|'''I i'''
|í
|[i]{{IPA|[i]}}
|-
|'''Í í'''
|dlhé í
|[iː]{{IPA|[iː]}}
|-
|'''J j'''
|jé
|[j]{{IPA|[j]}}
|-
|'''K k'''
|ká
|[k]{{IPA|[k]}}
|[g]{{IPA|[g]}}
|-
|'''L l'''
|el
|[l]{{IPA|[l]}}
|-
|'''Ĺ ĺ'''
|dlhé el
|[lː]{{IPA|[lː]}}
|-
|'''Ľ ľ'''
|eľ<ref group="~">Другое название: ''mäkké el''.</ref>
|[ʎ]{{IPA|[ʎ]}}
|}
| valign="top" |
{| class="standard" style="text-align:center; font-family: DejaVu Sans;"
!әріп
!словакша атауы
!негізгі аллофон (МФА)
!басқа
аллофоны
|-
|'''M m'''
|em
|[m]{{IPA|[m]}}
|-
|'''N n'''
|en
|[n]{{IPA|[n]}}
|-
|'''Ň ň'''
|eň<ref group="~">Другое название: ''mäkké en''.</ref>
|[ɲ]{{IPA|[ɲ]}}
|-
|'''O o'''
|ó
|[ɔ]{{IPA|[ɔ]}}
|-
|'''Ó ó'''
|dlhé ó
|[ɔː]{{IPA|[ɔː]}}
|-
|'''Ô ô'''
|o s vokáňom
|[u̯ɔ]{{IPA|[u̯ɔ]}}
|-
|'''P p'''
|pé
|[p]{{IPA|[p]}}
|[b]{{IPA|[b]}}
|-
|'''Q q'''
|kvé
|[kv]{{IPA|[kv]}}
|-
|'''R r'''
|er
|[r]{{IPA|[r]}}
|-
|'''Ŕ ŕ'''
|dlhé er
|[rː]{{IPA|[rː]}}
|-
|'''S s'''
|es
|[s]{{IPA|[s]}}
|[z]{{IPA|[z]}}
|-
|'''Š š'''
|eš
|[ʃ]{{IPA|[ʃ]}}
|[ʒ]{{IPA|[ʒ]}}
|-
|'''T t'''
|te
|[t]{{IPA|[t]}}
|[d]{{IPA|[d]}}
|-
|'''Ť ť'''
|ťé<ref group="~">Басқа атауы: ''mäkké ťé''.</ref>
|[c]{{IPA|[c]}}
|[ɟ]{{IPA|[ɟ]}}
|-
|'''U u'''
|ú
|[u]{{IPA|[u]}}
|-
|'''Ú ú'''
|dlhé ú
|[uː]{{IPA|[uː]}}
|-
|'''V v'''
|vé
|[v]{{IPA|[v]}}
|[f]{{IPA|[f]}}
|-
|'''W w'''
|dvojité vé
|[v]{{IPA|[v]}}
|[f]{{IPA|[f]}}
|-
|'''X x'''
|iks
|[ks]{{IPA|[ks]}}
|[gz]{{IPA|[gz]}}
|-
|'''Y y'''
|ypsilon
|[i]{{IPA|[i]}}
|-
|'''Ý ý'''
|dlhý ypsilon
|[iː]{{IPA|[iː]}}
|-
|'''Z z'''
|zet
|[z]{{IPA|[z]}}
|[s]{{IPA|[s]}}
|-
|'''Ž ž'''
|žet
|[ʒ]{{IPA|[ʒ]}}
|[ʃ]{{IPA|[ʃ]}}
|}
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* К[https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Slovak_pronunciation?uselang=ru ейбір словак сөздердің] Ортаққордағы айтылуы:
* [http://www.slovnik.org Словак тілі оқулығы, словак-орыс онлайн сөздігі]
* [http://slovnik.juls.savba.sk "Словакиялық сөздіктер" сайты —] [http://slovnik.juls.savba.sk Словак ғылым академиясыны Л. Штура аттіл білімі Институты.]
* [http://www.matica.sk Словак матицасы]
* [http://www.slavic-net.org Негізгі курс словакия тілі онлайн — Slavic Network]
* [http://www.slavu.sav.sk/ Slavistický ústav Jána Stanislava Slovenskej akadémie vied]

[[Санат:Алфавит бойынша тілдер мен диалекттер]]
[[Санат:Словак тілі]]

← Ескі түзетулер	19:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Словак тілі - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

16:31, 2017 ж. ақпанның 23 кезіндегі Kasymov деген