https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8BСирек кездесетін кітаптар мұражайы - Түзету тарихы2026-04-20T22:51:48ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B&diff=38733&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:14:46Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B&diff=38732&oldid=prev06:49, 2016 ж. шілденің 12 кезіндегі СКК Мұражайы деген2016-07-12T06:49:24Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Компания<br />
|атауы = Сирек кездесетін кітаптар музейі<br />
|логотипі = [[Сурет:logogo.jpg|200px]]<br />
|түрі = <!-- --><br />
|биржадағы листингі = <br />
|қызметі = <!-- қандай өнім шығарады--><br />
|ұраны = <br />
|құрылды = [[2010]]<br />
|жабылды = <br />
|жабылуының себебі = <br />
|ізбасары = <br />
|бұрынғы атауы = <br />
|құрушы = <br />
|орналасуы = [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]], 050010, [[Алматы|Алматы қ.]], [[Шевченко Тарас|Шевченко]] көш., 28<br />
|басты адамдары = Төлтаев Бауыржан Төлтайұлы - <small>''Бас директордың мідетін атқарушы''<br /><br />
</small> Бекішев Әбдіғали Сейпішұлы - <small>''Музей меңгерушісі''</small><br />
|саласы = <!-- [[ғылым]]--><br />
|өнімі = <!-- , <br /> --><br />
|айналым = <br />
|операциялық кіріс = <br />
|таза табысы = <br />
|қызметкерлер саны = <br />
|басшы компания = [[Ғылым ордасы]]<br />
|бағынышты компания = <br />
|сайты = [http://gylymordasy.kz/ Ғылым ордасы], [http://rbmuseum.blogspot.com Сирек кездесетін кітаптар музейінің блогы]<br />
}}<br />
<br />
Шаруашылық жүргізу құқығындағы «'''[[Ғылым ордасы]]'''» республикалық мемлекеттік кәсіпорнының <br /><br />
'''Сирек кездесетін кітаптар музейі''' [[2010]] жылы құрылды.<br />
<br />
==Музейдің мақсаты==<br />
Музейдің негізгі мақсаты – [[Қазақстан]]да және шетелдерде сақталған ел тарихына, мәдениетіне, ғылымына қатысты көне қолжазбалар мен сирек кітаптарды жинақтау, зерттеу, сақтау, танымал ету, отандық жазба ісінің дамуын, әртүрлі мәдени-тарихи жағдайлардағы кітаптың әлеуметтік рөлін жан-жақты көрсету.<br />
<br />
==Музей қоры==<br />
Сирек кездесетін кітаптар музейінің экспозициясы [[Орталық ғылыми кітапхана|Орталық ғылыми кітапханада]] жинақталған көне қолжазбалардан, аз таралыммен шыққан сирек кітаптардан, ғылым мен мәдениет қайраткерлерінің алғашқы басылымдарынан, қолтаңбалары қалған кітаптардан, ерекше әсем көркемделіп безендірілген, форматы жағынан айрықша басылымдардан жасақталды. Экспозицияға қоғамдық-тарихи маңызы зор XІII–XX ғғ. аралығындағы жазба мұралар таңдап алынды. <br />
Сан түрлі тақырыптағы қолжазбалардың, соның ішінде тарихи және әдеби шығармалардың құндылығы жоғары бағаланады. Бұл ретте музей көрмесінен атақты шығыс шайырлары [[Әлішер Науаи]]дің диуандарын, [[Молда Ораз|Ораз Молда]] аудармасындағы [[Әбілқасым Фирдауси|Әбілқасым Фирдоусидің]] «[[Шаһнаме]]сін», [[Физули Мұхаммед Сүлейманоғлы|Физулидің]] «[[Ләйлі - Мәжнүн|Ләйлі-Мәжнүн]]» шығармасын ел арасында қолдан-қолға көшірілген қолжазба күйінде көруге болады. Ақын [[Абай Құнанбайұлы|Абай (Ибраһим) Құнанбайұлының]] өлеңдерін жеткізуші, әдеби хатшысы [[Мүрсейіт Бікеұлы]]ның [[1906]] жылы жазылған қолжазбасы, көрнекті ақын, халық мұрасын жинаушы [[Мәшһүр Жүсіп Көпеев]]тің діни шығармалары қолжазбасы музей төрінен орын алды. Музей экспозициясындағы ең құнды жәдігер – ортағасырлық [[шағатай тілі]]нде жазылған «[[Қазақ хандары|Хандар шежіресі]]» (шамамен XVIII ғ.), қолжазба [[Құран]]дар, құрбандыққа шалынған жануарлар терісіне көне еврей тілінде жазылған «[[Таурат және Інжіл|Тора]]» орамасы да (ХІІІ–XVIII ғғ.) түпнұсқада қойылды.<br /><br />
Алғашқы қазақ баспа кітаптары бүгінге шектеулі басылыммен жетті. [[Санкт-Петербург]], [[Қазан]], [[Уфа]], [[Орынбор]] қалаларында шыққан алғашқы қазақ кітаптары – жыр-дастандар және ХІХ ғасыр мен XX ғасырдың бірінші жартысында өткен ұлт зиялыларының алғашқы баспа кітаптары музей көрмесінен лайықты орнын алды. <br />
XVIIІ–ХІХ ғасырларда орыс ғалымдары түркі тілдес халықтардың, соның ішінде қазақ халқының этнографиясын, тарихын, мәдениетін, ауыз әдебиетін зерттеп жеке кітап етіп бастырып отырды. Көрмеде XVIIІ–ХІХ ғғ. орыс ғалымдарының ғылыми кітаптары коллекциясы қойылған, соның ішінде химия саласындағы іргелі зерттеулердің авторы, ғалым [[Дмитрий Иванович Менделеев|Д.И.Менделеев]]тің, орыстың алғашқы жаратылыстанушы ғалымы [[Михаил Васильевич Ломоносов|М.В.Ломоносовтың]], «[[Арифметика]]» оқулығының авторы [[Магницкий, Леонтий Филиппович|Л.Ф.Магницкийдің]] алғашқы басылымдағы еңбектері бар. Бұл [[кітап]]тар қоғамның даму деңгейін және сол кезеңнің мәдениетін сипаттайтын құнды ғылыми мұра қатарынан саналады.<br />
<br />
==Музей экспозициясы==<br />
Музей еншісіндегі басқа да көне [[қолжазба]]лар мен сирек кездесетін кітаптар «Көне жазба жәдігерлері», «Ірі ойшылдар жауһары», «Қазақтың алғашқы баспа кітаптары», «[[Құран]]ның қолжазба үлгілері», «Алып және кішкентай кітаптар», «Көне [[Еврейлер|еврей]] және шіркеу-славяндық жазба кітаптары», «XVIII–XIX ғғ. ғылыми [[география]]лық зерттеу еңбектері», «Шетелдік ғылым, мәдениет қайраткерлерінің танымал шығармалары», «XVI–XX ғғ. [[Батыс Еуропа]] басылымдары» сияқты т.б. түрлі тақырыптық экспозицияларда ұсынылды.<br />
<br />
==Ішкі сілтемелер==<br />
* [[Археология мұражайы|Археология музейі]]<br />
* [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]<br />
* [[Орталық ғылыми кітапхана|«Ғылым ордасы» РМК Ғылыми кітапханасы]]<br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
* Сирек кездесетін кітаптар музейінің брошюрасы<br />
<br />
==Суреттер==<br />
<gallery><br />
Сурет:Zhadiger.jpg|Бағалы жәдігерлер<br />
Сурет:skkm dalizi.jpg|Сирек кездесетін кітаптар музейі<br />
Сурет:Korme.jpg|Көрмеден бір көрініс<br />
Сурет:Handar shezhiresi.jpg|Ең құнды жәдігерлердің бірі – ортағасырлық [[шағатай тілі]]нде жазылған «[[Қазақ хандары|Хандар шежіресі]]»<br />
Сурет:Yassaui hikmetteri.jpg|[[Қожа Ахмет Ясауи|Қожа Ахмет Яссауи]] хикметтері. Қолжазба. 1868 ж.<br />
Сурет:Сирек кездесетін кітаптар мұражайы экспозициясынан көрініс.jpeg|Сирек кездесетін кітаптар музейінің жаңартылған экспозициясынан көрініс<br />
Сурет:Сирек кездесетін кітаптар мұражайы экспозициясынан көрініс 2.jpeg|Сирек кездесетін кітаптар музейінің жаңартылған экспозициясынан көрініс<br />
</gallery><br />
<br />
[[Санат:Ғылым]]<br />
[[Санат:Ғылыми институттар]]<br />
[[Санат:Ғылымтану]]<br />
[[Санат:Ғылым тарихы]]</div>СКК Мұражайы