Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:14:05Z

1 түзету

CommonsDelinker: «:File:Khanda1.svg» деген «:File:Khanda.svg» дегенмен алмастырылды.

2015-02-01T11:17:44Z

«File:Khanda1.svg» деген «File:Khanda.svg» дегенмен алмастырылды.

Жаңа бет

[[Сурет:Khanda.svg|thumb| 200px|Cикхалардың беогісі]]
'''Сикхалар''' - XV-XVI ғғ. [[Үндістан]]дағы [[мұсылман]]дар мен үнділіктерді біріктіруге шақырған жаңа ілім негіздерін уағыздаған [[Нанак]] есімімен байланысты ілім, ол сикхалар ілімінің негізін қалаушы болып есептеледі. Нанак ислам дінінен құдай - бұл [[жақсылық]] пен [[махаббат]], жетекші гурудің басшылығымен құдаймен бірігуге ұмтылу қажет идеясын алды. Сикха - [[оқушылар]], яғни [[гуру]] Нанак ізбасарлары дегенді білдіреді. Сикхалар барлық адамдардың құдай алдында теңдігін, осыдан келіп касталық жікке бөлушіліктен толығымен азаттықты уағыздады.

Сикхалар [[касталық]] пен [[брахман]]дарға, олардың салт-жораларына қарсы. Олар әйелдер мен еркектердің өмірге белсене араласуын уағыздады. Гуру Нанак каста бүғауынан босаудың белгісі ретінде ортақ [[асхана]] мен ортақ тамақтану принципін енгізген. Сикхалар [[мешіт]] сияқты гурдваларда жиналатын болған. Гуру Нанак әйелдер теңсіздігіне, [[көп әйел алушылық]]қа және өзін-өзін өртеуге қарсы шықты.

Гуру Нанак пен оның [[ізбасар]]ларының уағыздары [[Пенджаб]] түрғындарының арасында кеңінен тарады. Барлығы Сикхалар бір-бірін ауыстырған 10 ұстаз-гуруды мойындайды. Кейін Сикхалар - діни сектасы қалыптасып, ал оларды моңғол императорларының қолдауына байланысты беделі мен ықпалы да күшейеді. Сикхалар сектасы өздерінің ерекше ережелері бар көптеген адамдардың қауымдастығына айналады.

Сикхалар күшеюі, діни-саяси қауымдастыққа айналуы моңғол императорларының оларға деген қатынасын өзгертеді. Сикхалар қауымдары мен олардың жетекшілер қудаланып, қатаң жазалана бастайды. XVII ғ. 9 гуру өлтірілген. Сикхалар - әлі күнге дейін Үндістандағы белсенді [[этноконфессия|этноконфессионалдық]] қауым.
<ref>Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3</ref>
<div class="center">
<timeline>
ImageSize = width:1100 height:200
PlotArea = left:105 bottom:65 top:0 right:55
Alignbars = justify
DateFormat = yyyy
Period = from:1469 till:1708
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy

Colors =
id:1 value:green legend:1469-1539
id:2 value:gray(0.40) legend:1504-1552
id:3 value:orange legend:1479-1574
id:4 value:blue legend:1534-1581
id:5 value:purple legend:1563-1606
id:6 value:green legend:1595-1644
id:7 value:gray(0.40) legend:1630-1661
id:8 value:orange legend:1656-1664
id:9 value:blue legend:1621-1675
id:10 value:purple legend:1666-1708

Legend = orientation:horizontal position:bottom

ScaleMajor = increment:20 start:1469

BarData =

bar:Nanak text:"Гуру Нанак"
bar:Angad text:"Гуру Angad"
bar:Amar text:"Гуру Amar"
bar:Ram text:"Гуру Ram"
bar:Arjan text:"Гуру Arjan"
bar:Hargobind text:"Гуру Hargobind"
bar:Har text:"Гуру Har Rai"
bar:HarK text:"Гуру Har Krishan"
bar:Tegh text:"Гуру Tegh Bahadur"
bar:Gobind text:"Гуру Гобинд Сингх"

PlotData=

width:10 textcolor:black align:left anchor:from shift:(12,-6)

bar:Nanak from:1469 till:1539 color:1
bar:Angad from:1504 till:1552 color:2
bar:Amar from:1479 till:1574 color:3
bar:Ram from:1534 till:1581 color:4
bar:Arjan from:1563 till:1606 color:5
bar:Hargobind from:1595 till:1644 color:6
bar:Har from:1630 till:1661 color:7
bar:HarK from:1656 till:1664 color:8
bar:Tegh from:1621 till:1675 color:9
bar:Gobind from:1666 till:1708 color:10
</timeline>
</div>
==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

[[Санат:Дін]]

← Ескі түзетулер	18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Сикхалар - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

CommonsDelinker: «:File:Khanda1.svg» деген «:File:Khanda.svg» дегенмен алмастырылды.