https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%83%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%BC 2026-04-19T00:16:08Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%83%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%BC&diff=43381&oldid=prev 2025-04-25T18:15:19Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:15, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%83%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%BC&diff=43380&oldid=prev 2014-05-01T03:50:22Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Сенсуализм''' ({{lang-la|sensus}} — сезім, түйсік) — психикалық өмірдің негізі — сезімдік әсерлер деп білетін ілім. [[Антик|Антик заманда]] бұл ілімді бірқатар [[философия]]лық мектептердің өкілдері (''киренаиктер'', ''эпикурийліктер'', неғұрлым біртоға нысанда ''стоиктер'') жактады. Сезімішілік тану мүмкін емес деп пайымдаған стоиктер ақылды тәжірибе өз жазбаларын таңбалайтын &quot;таза тақта&quot; деп қарастыруды ұсынды. Зердеде әуел баста сезімдерде болмайтындай ештеңе жоқ деген [[афоризм]] солардан қалған. Бертін келе осы қағидаларды [[Қайта өрлеу]] және Жаңа заман дәуірлерінің сенсуализмді жақтаушылары насихаттады. Оларға танымда принципті тұрғыда түйсіктерден шығарылмайтын мазмұн бар деп дәлелдеген [[рационализм]] өкілдерімен күресуге тура келді. Сенсуализмнің ықпалымен дамыған ассоциациялық психологияда күрделі психикалық өнімдер тудыратын элементарлық түйсіктердің байланысы не сананың қасиеті немесе &quot;тәндік&quot; мәшине мен сыртқы дүние арасыңдағы материалдық өзара әрекет жүйесінің туындысы деп қарастырылады. Сенсуализм идеяларының [[психология]] саласындағы алғашқы эксперименттік жұмыстарға көп ықпалы болды. Өйткені эксперименттің міндеті бастапқы сезімдік элементтерді (түйсіктерді) анықтау; осылар арқылы жан тіршілігінің бүкіл күрделі [[архитектоника]]сы тұрғызылады деп пайымдалады. Эксперименттік психологияның одан арғы дамуы адам санасының шын мәніндегі құрылымы анағұрлым күрделі екені, ойлау актілерінің түйсіктер ассоциациясы деп қарастыруға келмейтінін, зиятта сезімдік бейнелерге үйлеспейтін мазмұн болатынын, ал мінез-құлық мотивациясы мен осы бейнелерді құрудағы іс-әрекеттің рөлін түсіндіруге сенсуализм, жалпы алғанда дәрменсіз екенін көрсетті. [[Диалектикалық материализм]] сенсуализмнің теориялық шектемелілігін, мұның өзі оның аңдаушылығына, адам танымының тарихи сипатын, шындық болмысты бейнелеудің жоғары нысаны ретіндегі ойлаудың сапалық ерекшелігі мен қоғамдық практиканың рөлін түсінбеуінен туындайтынын ашып көрсетті.&lt;ref&gt;Жантану атауларының түсіндірме сөздігі. — Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;, 2006. - 384 бет. ISBN 9965-409-98-6&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Сөздік]]<br /> [[Санат:Жантану]]<br /> [[Санат:Медицина]]</div>

ArystanbekBot