https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB
Сегіз Тармақты Жол - Түзету тарихы
2026-04-18T22:32:58Z
Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы
MediaWiki 1.23.3
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB&diff=73519&oldid=prev
Moderator: 1 түзету
2025-04-25T19:07:59Z
<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:07, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>
Moderator
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB&diff=73518&oldid=prev
08:38, 2015 ж. қыркүйектің 24 кезіндегі 2.134.163.67 деген
2015-09-24T08:38:34Z
<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Buddhist term<br />
|pi=ariya aṭṭhaṅgika magga<br />
|sa=आर्याष्टाङ्गो मार्गो<br />
|sa-Latn=ārya aṣṭāṅgika mārga<br />
|zh=八正道|八正道<br />
|zh-Latn=bā zhèng dào<br />
|ja=八正道|八正道<br />
|ja-Latn=хассё:до:<br />
|vi=<br />
|bo=<br />
|bo-Latn=<br />
|en=<br />
|ko=<br />
}}<br />
[[Сурет:Dharma Wheel.svg|thumb|170px|Дхарма дөңгелегінің сөгіз шабағы Сегіз Тармақты Асыл Жолды бейнелейді.]]<br />
<br />
'''Сегіз Тармақты Жол''' немесе '''Сегіз Тармақты Асыл (Тура) Жол''' ({{lang-pi|арья аштанга марга}}){{sfn|Жуковский, Копцева|2005|с=64}} — [[Будда]] нұсқаған, [[дуккха]]дан{{sfn|Жуковская|1992|loc=«Негізгі қағидалар»}} айырылуға және [[сансара]]дан{{sfn|Лысенко|2003|с=3—4}} босалуға бастайтын жол.<br />
<br />
[[Буддизм]]нің Төртінші Асыл Хақиқаты азаптан айырылуға бастайтын жолды (марга), [[Будда]]ның өзі жүрген жолды нұсқайды, сондай-ақ бұл жолмен кез келген адам — тақуа болсын, дүниеліктер болсын жүруі тиіс. Будда нұсқаған бұл жол сегіз қағидадан тұрағандықтан «Сегіз Тармақты Асыл Жол» деп аталады<ref>Сутта нипата 47.3.</ref>.<br />
<!-- <br style="clear:both" />--><br />
<br />
== Жол сатылары ==<br />
Сегіз Тармақты Асыл Жол келесі үш топқа бөлінетін сатылардан тұрады{{sfn|Жуковский, Копцева|2005|с=64-67}}<ref>ДН 22: [http://awake.kiev.ua/dhamma/canon/dn/dn22.htm Махасатипаттхана сутта]; [http://web.archive.org/web/20040304092232/http://probud.narod.ru/sutra/SN47-40.html Сатипаттхана-вибханга Сутта].</ref>:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
|- class="hintergrundfarbe8"<br />
!<br />
! align=left | [[Қазақ тілі]]<br />
! align=left | [[Пали]]<br />
! align=left | [[Санскрит]]<br />
! align=left | [[Қытай тілі]]<br />
! align=left | [[Жапон тілі]]<br />
! align=left | [[Тай тілі]]<br />
! align=left | [[Вайли|Тибет тілі]]<br />
|-<br />
| align=center |<br />
| style="background:#E0FFFF" align=center |Даналық<br />
|Paññā<br />
|Prajñā<br />
|<br />
|<br />
|<br />
|<br />
|-<br />
| align=center | I<br />
|Дұрыс (Тура) көзқарас<br />
|{{IAST|sammā-diṭṭhi}}<ref>«sammā» термині «мінсіз», «асыл» деп те аударылады.</ref><br />
|{{IAST|samyag dṛṣṭi}}<br />
|{{lang-zh2|正見}}<br />
|{{lang|ja|正見}}, ''сё: кэн''<br />
|{{lang|th|สัมมาทิฏฐิ}}<br />
|yang dag pa’i lta ba<br />
|-<br />
| align=center | II<br />
|Дұрыс (Тура) ниет<br />
|{{IAST|sammā-saṅkappa}}<br />
|{{IAST|samyak saṃkalpa}}<br />
|{{lang-zh2|正思惟}}<br />
|{{lang|ja|正思惟}}, ''сё: сиюи''<br />
|{{lang|th|สัมมาสังกัปปะ}}<br />
|yang dag pa’i rtog pa<br />
|-<br />
| align=center |<br />
| style="background:#E0FFFF" align=center |Адамгершілік<br />
|Sīla<br />
|Śīla<br />
|<br />
|<br />
|<br />
|<br />
|-<br />
| align=center | III<br />
|Дұрыс (Тура) сөйлеу<br />
|{{IAST|sammā-vācā}}<br />
|{{IAST|samyag vāc}}<br />
|{{lang-zh2|正言}}<br />
|{{lang|ja|正語}}, ''сё: го''<br />
|{{lang|th|สัมมาวาจา}}<br />
|yang dag pa’i ngak<br />
|-<br />
| align=center | IV<br />
|Дұрыс (Тура) мінез<br />
|{{IAST|sammā-kammanta}}<br />
|{{IAST|samyak karmānta}}<br />
|{{lang-zh2|正業}}<br />
|{{lang|ja|正業}}, ''сё: го:''<br />
|{{lang|th|สัมมากัมมันตะ}}<br />
|yang dag pa’i las kyi mtha'<br />
|-<br />
| align=center | V<br />
|Дұрыс (Тура) ғұмыр салты<br />
|{{IAST|sammā-ājīva}}<br />
|{{IAST|samyag ājīva}}<br />
|{{lang-zh2|正命}}<br />
|{{lang|ja|正命}}, ''сё: мё:''<br />
|{{lang|th|สัมมาอาชีวะ}}<br />
|yang dag pa’i 'tsho ba<br />
|-<br />
| align=center |<br />
| style="background:#E0FFFF" align=center |Рухани тәртіп<br />
|Samadhi<br />
|Samadhi<br />
|<br />
|<br />
|<br />
|<br />
|-<br />
| align=center | VI<br />
|Дұрыс (Тура) талпыныс<br />
|{{IAST|sammā-vāyāma}}<br />
|{{IAST|samyag vyāyāma}}<br />
|{{lang-zh2|正精進}}<br />
|{{lang|ja|正精進}}, ''сё: сё: дзин''<br />
|{{lang|th|สัมมาวายามะ}}<br />
|yang dag pa’i rtsol ba<br />
|-<br />
| align=center | VII<br />
|Дұрыс (Тура) еске алу<br />
|{{IAST|sammā-sati}}<br />
|{{IAST|samyak smṛti}}<br />
|{{lang-zh2|正念}}<br />
|{{lang|ja|正念}}, ''сё: нэн''<br />
|{{lang|th|สัมมาสติ}}<br />
|yang dag pa’i dran pa<br />
|-<br />
| align=center | VIII<br />
|Дұрыс (Тура) көңіл бөлу<br />
|{{IAST|sammā-samādhi}}<br />
|{{IAST|samyak samādhi}}<br />
|{{lang-zh2|正定}}<br />
|{{lang|ja|正定}}, ''сё: дзё''<br />
|{{lang|th|สัมมาสมาธิ}}<br />
|yang dag pa’i ting nge 'dzin<br />
|}<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{Дереккөздер}}<br />
<br />
== Әдебиет ==<br />
* {{кітап<br />
|авторы=Абаева Л. Л., Андросов В. П., Бакаева Э. П. және т.б.<br />
|тақырыбы=Буддизм: Сөздік<br />
|жауапты=ред. Н. Л. Жуковской, А. Н. Игнатовича, В. И. Корнева<br />
|орны=М.<br />
|баспасы=[[Республика (баспасы)|Республика]]<br />
|жыл=1992<br />
|барлық беті= 288<br />
|isbn=5-250-01657-X<br />
|ref=Жуковская<br />
}}<br />
* {{кітап|авторы=Жуковский В. И., Копцева Н. П.|тақырыбы=Шығыс өнері|орны=Красноярск|баспасы=Краснояр. мемл. ун-т|жыл=2005|барлық беті= 402|isbn=5-7638-0575-5|ref=Жуковский, Копцева}}<br />
* {{кітап<br />
|авторы=Лестер Р. Ч.<br />
|бөлімі=Буддизм: Мінсіздікке жол<br />
|тақырыбы=Әлем діндері. Екі томдық. Том 2<br />
|жауапты=пер. А. Н. Коваля<br />
|орны=М.<br />
|баспасы=КРОН-ПРЕСС<br />
|жыл=1996<br />
|беттері= 264—394<br />
|барлық беті= 640<br />
|isbn=5-232-00311-9, ISBN 5-232-00313-5 (Том 2)<br />
|ref=Лестер<br />
}}<br />
* {{кітап<br />
|авторы=Лысенко В. Г.<br />
|тақырыбы=Ерте буддизм: дін және философия. Оқу құралы<br />
|жауапты=<br />
|орны=М.<br />
|баспасы=[[ИФ РАН]]<br />
|жыл=2003<br />
|барлық беті= 246<br />
|isbn=5-201-02123-9<br />
|ref=Лысенко<br />
}}<br />
* {{кітап<br />
|авторы=Лысенко В. Г.<br />
|бөлімі=Сегіз Тармақты Жол<br />
|тақырыбы=Буддизма философиясы: энциклопедия <br />
|жауапты=жау. ред. М. Т. Степанянц; <br />
|орны=М.<br />
|баспасы=[[ИФ РАН]]<br />
|жыл=2011<br />
|беттері= 228—229<br />
|барлық беті= 1045<br />
|isbn=978-5-02-036492-9<br />
|ref=Лысенко<br />
}}<br />
* {{кітап<br />
|авторы=Торчинов Е. А.<br />
|тақырыбы=Буддизм<br />
|орны=СПб.<br />
|баспасы=Петербургское Востоковедение<br />
|жыл=2002<br />
|барлық беті= 320<br />
|isbn=5-85803-197-8<br />
|ref=Торчинов2<br />
}}<br />
<br />
== Сыртқы сілтемелер ==<br />
<div class="references-small"><br />
* [http://theravada.ru/8-noble-path-detail.htm Сегіз Тармақты Асыл Жол {{ref-ru}}].<br />
* ''Бхиккху Бодхи'' [http://theravada.ru/Teaching/Books/Some_Basic_Principles_Of_Buddhism/bodhi_some-basic-principles-of-buddhism-4-perera.htm#15 Сегіз Тармақты Асыл Жол]/Буддизмнің кейбір негізгі принциптері.<br />
</div><br />
<br />
[[Санат:Буддизм]]</div>
2.134.163.67