https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BDСары раушан - Түзету тарихы2026-09-08T02:29:58ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD&diff=115430&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-06-26T06:26:43Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD&diff=115429&oldid=prev09:28, 2016 ж. наурыздың 8 кезіндегі Kmoksy деген2016-03-08T09:28:28Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br />
|name = Сары раушан<br />
|image = Solidago virgaurea09.jpg<br />
|regnum = [[Өсімдіктер]]<br />
|divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]<br />
|classis = [[Қос жарнақтылар]]<br />
|unranked_ordo = [[Asterids]]<br />
|ordo = [[Asterales]]<br />
|familia = [[Астралылар тұқымдасы|Asteraceae]]<br />
|subfamilia = [[Asteroideae]]<br />
|tribus = [[Astereae]]<br />
|subtribus = [[Solidagininae]]<br />
|genus = ''[[Алтыншыбық|Solidago]]''<br />
|species = '''''Сары раушан'''''<br />
|binomial = ''Solidago virgaurea''<br />
|binomial_authority = L.<br />
|}}<br />
'''Сары раушан''' ({{lang-la|Solidago virgaurea}}) – [[астралылар тұқымдасы|астралылар]] тұқымдасы, [[алтыншыбық]] туысына жататын биіктігі 1 метрге жуық, көп жылдық, шөп тектес өсімдік.<br />
<br />
=== Сипаты ===<br />
[[Сурет:Illustration Solidago virgaurea0.jpg|thumb|left|150px|]]<br />
* Сабағы жіңішке, тік өседі, жоғарғы жағы бұтақты. <br />
* Тамырынан өсіп шыққан жапырақтарының сабақтары ұзын, эллипс тәрізді. Сабақтың жоғарғы жағындағы жапырақтары сопақша, отырмалы. <br />
* Гүлдері алтындай сары, өсіміктің жоғарғы жағына сыпырғы сияқты шоқтала орналасқан. Сары раушанның орыс тілінде "золотая розга" деп аталатыны да гүлдерінің осындай түсіне байланысты. Бүкіл жаз бойы гүлдеп тұрады. Селдірлеу ормандарда, бұталар арасында, тастақты жерлерде, тау етектерінде өседі.<br />
<br />
=== Емдік қасиеті ===<br />
[[Сурет:Сары раушан.jpg|thumb|left|120px|]]<br />
[[Сурет:Bombus cryptarum - Solidago virgaurea - Keila.jpg|нобай]]<br />
Дәрілік мақсат үшін өсімдіктің жоғарғы жағындағы бөлігін гүлдеген кезінде жинап алады. Құрамында илік заттар, [[сапониндер]], [[эфир майлары]], [[алкалоидтар]] бар.<br />
* Халық медицинасында несеп айдайтын дәрі ретінде, бүйрек қабынғанда, қуыққа, бүйрекке тас байланғанда, денеде ісік пайда болғанда пайдаланады.<br />
* Сонымен қатар бұл өсімдікпен [[ревматизм]]ді, [[подагра]]ны емдейді.<br />
* Дене сыртындағы жараларға жапырақтарын кептіріп, ұнтақтап себеді<br />
<br />
=== Дәріні дайындау және қолдану тәсілі ===<br />
Ұнтақталған өсімдіктің 6 шай қасығын алып 2 стақан салқын суға салады да, 8 сағат тұндырады. Дайын болған дәріні бір күн ішінде ұрттап ішіп тауысады.<ref>Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы "Қазақстан" 1982, 188 бет.</ref><br />
== Мал дәрігерлігінде қолдану ==<br />
''Дәрілік шикізат'' ретінде өсімдіктің сабақ – жапырақтары орылып алынып, қуратпай кептіріледі.<br />
''Мал дәрігерлігі практикасында'' өсімдік шөбін іш өткенде тоқтату үшін, ал гүлінің тұнбасын бүйректің,қуықтың қабынуын басу үшін қолданады.<br />
Ал оның жаңа ғана жұлынып алынған жапырағы тері жараларын емдеуге пайдаланылады. Орта есепен ірі малға сары раушанның шөбі де, гүлі де 20 – 30 грамм мөлшерінде ішкізіледі.<br />
Бұл өсімдік мал, әсіресе ірі қара сүйсініп жейді. Оның шөбі шауып алынып , сиырға, бұзауға, қойға кәдімгі шөб ретінде де беріледі. Ал дәрі ретінде оның гүлінің тұнбасы (1:10) пайдаланылады.<ref>Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы "Қазақстан" 1982, 188 бет.</ref><br />
<ref>Пайдалы өсімдіктерді мал дәрігерлігінде қолдану. - Алматы: Қайнар, 1988. - 248б.</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
<references/><br />
{{дереккөздер}}<br />
{{кітап<br />
|авторы = Шәріпбаев Н.<br />
|бөлімі = Малдың тыныс алу мүшелерінің ауруларын емдеу үшін қолданылатын дәрілік өсімдіктер<br />
|бөлімсілтемесі = <br />
|тақырыбы = Сары раушан<br />
|шынайыатауы = Сары раушан<br />
|сілтеме = <br />
|уикитека = <br />
|жауапты = <br />
|басылым = <br />
|орны = <br />
|баспасы = "Қайнар"<br />
|жыл = 1988<br />
|томы = <br />
|беттері = 173-174<br />
|барлықбеті = 248<br />
|сериясы = Пайдалы өсімдіктерді мал дәрігерлігінде қолдану<br />
|isbn = 5 - 629 -00074 - 5<br />
|тиражы = 5700<br />
}}<br />
<br />
== Тағы қараңыз ==<br />
* [[Дәрілік өсімдіктер]]<br />
<br />
[[Санат:Күрделігүлділер]]<br />
[[Санат:Дәрілік өсімдіктер]]<br />
[[Санат:Қазақстан флорасы]]</div>Kmoksy