https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%85%D0%B0%D0%BD 2026-04-18T09:32:49Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%85%D0%B0%D0%BD&diff=96425&oldid=prev 2025-04-25T19:38:01Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:38, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%85%D0%B0%D0%BD&diff=96424&oldid=prev 2014-04-06T12:54:09Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>Сарыхан (орыс деректерінде Шарукан)- [[Дон]] өзенінің жағасына қоныс тепкен [[қыпшақ]] тайпасының [[хан]]ы. Әкесі Әсен хан, атасы әйгілі Құнан Әбыз. Сарыханның туған жылы белгісіз, шамамамен XI-XII ғасырларда өмір сүрген. Ол өзі ел бастап көшкенде және жорық кезінде ақыл-парасатымен көзге түскен. Сары хан қыпшақтарды 40 жылдай (1068-1107) басқарып, шашырап жүрген ұсақ [[тайпа|ру-тайпа]]ларды біріктіре білген. Жалпы, Сары ханның [[әулет]]і 150 жылдай билік жүргізген. Өздерін шығу тегі бойынша, «[[Айдаһар|айдаhардан]]» таратып, «айдаhарға» табынатын кимек тайпасынан шыққан. Сондықтан оларды көрші тайпалар «ұранқайлықтар» деп жиі атайтын болған. Сары хан көршілес [[орыс]] [[князь]]дерімен жақсы қарым-қатынас жасаған. Бірақ, бірін-бірі күндеген орыс князьдерінен мезі болған Сары хан, 12 мың қол жинап, [[1068 жыл]]ы [[Киев]]ке аттанады. Мұздай қаруланған қыпшақ әскерінен қорыққан Киев князінің жасағы тым-тырақай қашып кетеді. Ол Киев қаласын алса да, өзінің даладағы өміріне қайта оралады. [[1105 жыл]]ы Сары хан Бунақ ханмен бірігіп, Переяславльге қарсы [[соғыс]] ашып, Тұғырыл ханның кегін қайтаруды көздейді. Ұрыс алдында барлық [[әскер]]ін жиып, оларға демалуға бұйрық береді. Осы жәйтті қыпшақ арасында жүрген қаны [[Түркілер|түркі]], ал діні [[Иудаизм|иудей]] бедекші [[Ресей империясы|Русь]] тыңшысына жеткізеді. Орыс әскерлері ұрымтал тұсты пайдаланып кетіп, [[Лубна]] деген жерде демалып жатқан қыпшақ әскеріне бас салады. Ұрыс тәсілдерін жетік қолдана білген Сары хан мен Бунақ батырдың арсында Мономах әскерінің шабуылы тойтарылады. Араға бір жыл сала екі жақ, [[1107 жыл]]ы қайта қырқысты. Осы шайқаста Сары хан да, Бунақ та қаза тапты.<br /> <br /> {{stub}}<br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Қыпшақтар]]</div>

Әлинұр