https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B9 2026-09-07T21:57:14Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B9&diff=115378&oldid=prev 2026-06-26T06:26:42Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B9&diff=115377&oldid=prev 2021-04-10T19:26:56Z

<p><a href="/index.php/%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B:%D2%AE%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%96/Hbsh_dana_9d" title="Арнайы:Үлесі/Hbsh dana 9d">Hbsh dana 9d</a> (<a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B:Hbsh_dana_9d&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы талқылауы:Hbsh dana 9d (мұндай бет жоқ)">т</a>) өңдемелерінен <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B:Kmoksy&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы:Kmoksy (мұндай бет жоқ)">Kmoksy</a> соңғы нұсқасына қайтарды</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Сарыбасқурай<br /> |image = Sisymbrium altissimum plant.jpg<br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]<br /> |classis = [[Қос жарнақтылар]]<br /> |unranked_subclassis = [[Rosids]]<br /> |ordo = [[Brassicales]]<br /> |familia = [[Орамжапырақ тұқымдасы|Brassicaceae]]<br /> |familia = [[Орамжапырақ тұқымдасы]]<br /> |genus = '''Сарыбасқурай''' (''Sіsymbrіum'')<br /> |genus = '''''Sisymbrium'''''<br /> |genus authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<br /> |subdivision_ranks = түрлері<br /> |subdivision = Several, see text<br /> }}<br /> '''Сарыбасқурай''' ({{lang-la|Sisymbrium}}) — [[орамжапырақ тұқымдасы]]на жататын бір немесе көп жылдық шөптесін өсімдік.<br /> <br /> == Ботаникалық сипаты ==<br /> * Биіктігі 20 — 100 см. <br /> * Сабағы тік. <br /> * Жапырақтары қауырсын салалы, шеті иректелген, сырты түкті. <br /> * Гүлдері сары түсті, ұсақ шашақ гүлшоғырына топталған. <br /> * [[Маусым]] — [[шілде]] айларында гүлдеп, жеміс салады. <br /> * Жемісі — бұршаққын. <br /> <br /> == Өсетін жері ==<br /> [[Қазақстан]]да шалғынды жерлер мен таудың тастақты беткейлерінде, өзен бойларында, жол жиектерінде, тұрғын үйлердің маңында, егістіктерде өседі.<br /> <br /> == Түрлері ==<br /> Сарыбасқурайдың бірнеше [[түр]]і бар:<br /> * [[Дәрілік сарыбасқурай]] (''Sіsymbrіum offіcіnale'') - [[Алтай]]да, [[Іле Алатауы]]нда жиі кездеседі. <br /> * [[Лезелиев сарыбасқурайы]] (''Sisymbrium loeselii''), өзгергіш Сарыбасқурай, биік Сарыбасқурай) — жақсы мал азықтық шөптер, олардан сүрлем дайындалады. Кейбір түрлері [[у]]лы.<br /> * [[Шалатікенді сарыбасқурай]] (''Sіsymbrіum subspіnescens'') — [[эндемик]] түр деп саналады. <br /> Сарыбасқурайдың [[арамшөп]]тік түрлерінің өте көп ұсақ тұқымының құрамында 30%-ға дейін [[май]] болады.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы, 7 том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Емдік қасиеті және қолданысы==<br /> Дәрі жасау үшін сарыбасқурайдың жер үстіндегі бөлігін гүлдеген кезінде пайдаланады. Негізінен оны жас күйінде пайдаланған дұрыс, кептірілген өсімдіктің дәрілік қасиеті кемиді. Құрамында [[эфир майлары]], С [[дәрумен]]і бар. Дәрілік сарыбасқурайды көбінесе құрқұлақ ауруына қарсы және несеп жүргізетін, қақырық түсіретін дәрі ретінде қоладанады. [[Дизентерия]]ны емдеу үшін және іріңді жараларға да пайдаланылады.&lt;ref&gt;Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы &quot;Қазақстан&quot; 1982, 188 бет.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Тағы қараңыз==<br /> * [[Дәрілік өсімдіктер]]<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}} <br /> [[Санат:Орамжапырақтар]]<br /> [[Санат:Дәрілік өсімдіктер]]<br /> [[Санат:Қазақстан флорасы]]</div>

Kasymov