https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D2%9A%D0%BE%D1%81_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8BСараман-Қос мұнарасы - Түзету тарихы2026-09-08T11:39:28ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D2%9A%D0%BE%D1%81_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B&diff=133537&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-07-12T19:02:26Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:02, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D2%9A%D0%BE%D1%81_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B&diff=133536&oldid=prev14:55, 2024 ж. қыркүйектің 7 кезіндегі Салиха деген2024-09-07T14:55:52Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Ғимарат<br />
| ғимараттың аты = Сараман-Қоса мұнарасы<br />
| шынайы аты = <br />
| бұрынғы атауы = <br />
| балама аты = <br />
| статусы = Республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші<br />
| суреті = Сараман-Қоса мұнарасы.jpg <br />
| ені = <br />
| сурет атауы = <br />
| позициялық карта = <br />
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = <br />
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = <br />
| карта атауы = <br />
| карта ені = <br />
| ғимараттың үлкен жетістігі =<br />
| ізашары = <br />
| ізбасары = <br />
| ғимарат түрі = қала құрылысы және сәулет<br />
| сәулет стилі = <br />
| қолданылуы = <br />
| орналасуы = Қызылорда облысы, Қазалы ауданы<br />
| мекен жайы = <br />
| қала = <br />
| мемлекет = <br />
| қазіргі жалдаушы = <br />
| ғимараттың маңыздылығы = <br />
| құрылысы уақыты = ІХ-ХІ ғғ.<br />
| құрылысы аяқталды = <br />
| ашылған уақыты = <br />
| жөнделген уақыты = 1984 ж<br />
| жабылған уақыты = <br />
| бұзылған уақыты = <br />
| құны = <br />
| жөндеу құны = <br />
| биіктігі = 15 м<br />
| төбесі = күмбезді<br />
| антеннаның төбесі = <br />
| шатыры = <br />
| ең соңғы қабат = <br />
| обсерватория = <br />
| құрылыс жүйесі = <br />
| көлемі = <br />
| диаметрі = 12 м <br />
| басқа да өлшемдері = <br />
| қабаттар саны = 3<br />
| ғимараттың ішкі ауданы = <br />
| лифтілер = <br />
| тапсырыс беруші = <br />
| иемденуші = <br />
| басқарушы орган = <br />
| сәулетшісі = <br />
| сәулет фирмасы = <br />
| салушы = <br />
| инженері = <br />
| инженер-құрылысшы = <br />
| басқа да дизайнерлер = <br />
| сметашы = <br />
| бас мердігер = <br />
| марапаттары = <br />
| дүкендер саны = <br />
| бөлмелер саны = <br />
| көлік тұрағы = <br />
| сайты = <br />
}}<br />
'''Сараман-Қос мұнарасы''' – [[Қызылорда облысы]]ның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізіміне енген қала құрылысы және сәулет өнерінің ескерткіші. <br />
<br />
== Орналасқан жері ==<br />
[[Қазалы ауданы]] [[Кәукей]] ауылы, ауылдан солтүстік-шығысқа қарай 2 км жерде орналасқан. <br />
<br />
== Кезеңі ==<br />
ІХ-ХІ ғғ.<br />
<br />
== Тарихи деректер, аңыздар ==<br />
Сараман-Қоса мұнарасы – Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық үлгілердің ең аз кездесетін түрі. Мұнаралы кесене құрылысының ертедегі үлгісіне жататын мұнара XI ғасырда салынған.<br><br />
Мұнараның құрылысы қайғылы аңызға толы. Шынын айтқанда, бұл – өшпенділіктің, келісе алмаушылықтың және әлеуметтік ескішілдіктің кесірінен қосыла алмаған жастардың қайғылы махаббатының символы.<br><br />
Жергілікті аңыздарға сәйкес, жаркенттік Сараман жігіт – атақты және бай ақсүйектер әулетінің жалғыз ұлы жасауы жоқ Үргеніштің кедей көпесінің қызы Қосаны сүйіп қалады. Сараманның асқақ та күшті әкесі ұлының сөзіне құлақ аспағандықтан, ғашықтар үшін жалғыз шығар жол – қосылып қашу. Қос ғашықтың соңынан жіберілген қызметшілер қыз бен қайғы жұтқан Сараманды өлтіреді. Қызметшілерді жүгіртіп жібергеніне өкінген Сараманның әкесі жігіттің екі досын жібереді. Бірақ олар ғашықтарға көмектесуге үлгермейді.<br />
Қайғыдан қан жұтқан жігіттің әкесі ұлының достарына кейінгі ұрпақтарға үлгі болып қалатындай махаббат пен адалдықтың белгісі ретінде бақытсыз қашқындарға далада мұнара тұрғызуды өтінеді.<ref>Қазақстанның тарихи-мәдени нысандарының және жаппай зиярат ету орындарының альбомы/ ; ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, Қазақ ғылыми-зерттеу мәдениет институты ; [жоба авторы Т. Бекбергенов ; бас ред. А. Р. Хазбулатов]... – Астана : [б. ж.], 2018. - 495 б., суретті; . – Библиогр.: 490 б. . – 100 дана – ISBN 978-9961-23-485-9</ref><br />
<br />
== Сипаты ==<br />
Үшқабатты конус тәрізді табаны дөңгелек мұнара тікбұрышты өңделмеген кесектерден құралған. 1, 2-қабаттары күмбезделіп бітеді. 1-қабатында төртбұрышты терезесі, 3-қабатында солтүстік және оңтүстік жағында 2 терезесі бар. Шикі кірпішпен өріліп, күйдірілген кірпішпен қапталған, төменгі жағының диаметрі 12 м, биіктігі 15 м, іргетасының қалыңдығы 1,6 м.<br><br />
[[1982 жыл|1982]] жылы Сараман-Қос мұнарасы Қазақ КСР-нің республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне енгізілді.<br><br />
[[1984 жыл|1984]] жылы қайта қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді.<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
<br />
{{Қызылорда облысындағы республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері}}<br />
<br />
[[Санат:Қызылорда облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]<br />
[[Санат:Қазақстан кесенелері]]<br />
[[Санат:Қызылорда облысы сәулеті]]</div>Салиха