https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC-%D3%A8%D0%B3%D0%B5%D0%BC_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 2026-04-18T20:32:15Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC-%D3%A8%D0%B3%D0%B5%D0%BC_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96&diff=11675&oldid=prev 2025-04-25T17:54:20Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:54, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC-%D3%A8%D0%B3%D0%B5%D0%BC_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96&diff=11674&oldid=prev 2016-03-04T00:45:24Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Қорық аймақ<br /> | name = Сайрам-Өгем ұлттық паркі<br /> | iucn_category = II<br /> | image = Kazakhstan locator blank.svg<br /> | caption =<br /> | locator_x = 170<br /> | locator_y = 135<br /> | location = {{Қазақстан байрағы}} [[Қазақстан]], [[Оңтүстік Қазақстан облысы]]<br /> | lat_degrees = 41<br /> | lat_minutes = 57<br /> | lat_seconds = 00<br /> | lat_direction = N<br /> | long_degrees = 70<br /> | long_minutes = 03<br /> | long_seconds = 00<br /> | long_direction = E<br /> | area = 149 053 [[га]]<br /> | established = [[2006]] жылдың [[қаңтардың 26]]<br /> | governing_body = Орман және аңшылық шаруашылығы комитеті<br /> | world_heritage_site =<br /> | website =<br /> }}<br /> '''Сайрам-өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркі''', [[Оңтүстік Қазақстан облысы]]ның жерінде орналасқан. 2006 жылы ұйымдастырылған. Оған [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]], [[Төле би ауданы|Төле би]] және [[Қазығұрт ауданы|Қазығұрт аудандарының]] табиғаты ең көрікті жерлері енеді. Жер аумағы 149 мың га. Саябақты ұйымдастырудағы басты мақсат – Батыс [[Тянь-Шань]] тау жоталарындағы ғылыми тұрғыдан құнды табиғат байлықтарын қорғап қалу, қалпына келтіру және республикадағы экологиялық туризмді дамыту. Саябақ орманды дала биігінен биік таулы алқапқа дейінгі 7 табиғи белдемді қамтиды. Табиғат қорғау жұмыстарының ерекшеліктеріне байланысты жеке 3 аймаққа (қорықтық, туристік және шектеулі шаруашылық жұмыстары жүргізілетін) бөлінген. Саябақтың аумағы солтүстіктен оңтүстік бағыт бойынша 135 км-ге созылып жатыр. Саябақ жануарлар әлеміне де бай. Құстардың 300-ге жуық, сүтқоректілердің 60-тан астам түрі мекендейді. Өте сирек кездесетін жануардың бірі – [[көк суыр]] (қысқаша Мензбир суыры). Сондай-ақ арқар, жабайы шошқа, қоңыр аю, т.б. жануарлар да кездеседі. Саябақта тұрақты түрде “[[Табиғат жылнамасы]]” жүргізіліп отырады.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Өсімдік әлемі ==<br /> <br /> Мұнда өсімдіктердің 1635 түрі кездеседі, оның 35-і [[эндемик]]тер. Олардың ішінде 62 түрі Қазақстанның Қызыл кітабіне енгізілген, саңырауқұлақтардың 3 түрі, мүктердің 25 түрі кездеседі. Ғылыми құндылығы ерекше саналатын аршалы орман алқабы бар. Мұндағы ірі аршалардың кейбіреуі 700 жылдан бері өсіп тұрғандығы анықталған. [[Арша]]ның 3 түрі ([[балғын арша]], [[Зеравшан аршасы]] және [[сауыр арша]]) өседі. Шатқалды бойлай, тастақ арналар бойымен Біркөлік бұлағы ағып жатыр, оның мөлдіреген салқын суы шатқалдың жасыл желегіне көрік беріп, ауасын тазартып тұрады. Саябақтағы таудың жасылы, долананың, бөріқарақаттың, итмұрынның, өріктер мен алмалардың ну бұталары, қылқанды ағаштардың молдығы, жайқалған жаңғақ ағаштары мен дәрілік өсімдіктердің аңқыған иісі ауаны [[фитонцид]]тармен толтырады.<br /> <br /> == Жануарлар әлемі ==<br /> Омыртқасыз жануарлардың 349 түрі және омыртқалы жануарлардан: жорғалаушылардың 12 түрі, қосмекенділердің 2 түрі, сүткоректілердің 59 түрі, құстардың 300 түрі мекен етеді.<br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Қазақстан ЕҚТА-лары}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан ұлттық парктері]]<br /> [[Санат:Оңтүстік Қазақстан облысы]]</div>

Kmoksy