https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%B0%D0%B7 2026-04-18T07:25:46Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%B7&diff=23235&oldid=prev 2025-04-25T18:04:20Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:04, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%B7&diff=23234&oldid=prev 2014-05-25T02:59:20Z

<p>clean up, replaced: – Алматы, Мектеп, 2002 → – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Image:Gay head cliffs MV.JPG|thumb]]<br /> [[Image:Hillside deforestation in Rio de Janeiro.jpg|thumb]]<br /> [[Image:Clay In A Construction Site.jpg|thumb]]<br /> '''Саздар''' &lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Геология—<br /> Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы&quot;, 2003.ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2&lt;/ref&gt;— құрамының басым көпшілігін сазды минералдар құрайтын, дәнекерленіп қатаймаған шөгінді тау жынысытар.&lt;ref&gt;Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптік-технологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым. — Алматы: 2003 жыл. ISBN 9965-472-27-0&lt;/ref&gt;<br /> *[[тау жынысы]] саздарға жатқызылуы үшін оның құрайтын түйірлердің кем дегенде ''30 пайызы'' диаметрі 0,005 мм-ден аспайтын тозаңдар түрінде болуы шарт. <br /> *Аққыштык қасиеті бар, [[су]]мен араластырылған ұнтағы қамырға ұқсайтын массалар құрайды және мұндай массалар кепкеннен кейін де өз пішінін сақтап қала алады. <br /> *Күйдірілген саздар қатты және берік тастақ күйге ауысады. Жаратылыс жағдайына (генезисіне) орай сынықты және химиялық саздарды даралауға болады; <br /> **түзілімдену ортасына байланысты [[теңіз]], [[лагуна]], [[атырау]], [[өзен]], [[көл саздары]], сулық-мұздықтық саздар және [[элювий]]лік саздар жекеленеді; минералдық құрамына орай каолонитті, гидрослюдалы, монтмориллонитті, палыгорскитті және полиминералды саздар белгілі. <br /> Саздар&lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл.&lt;/ref&gt; — [[батпақ]]тар немесе [[грунт]] суларымен ылғалданатын ылғал шалғындар ([[Орта Азия]]ның таулары мен тауалды өңірлеріндегі).<br /> ==Cаздың түрлері==<br /> # '''Каолонитті саздар'''. Негізінен [[каолин]] минералынан тұратын саздар; әдетте ашық түсті (ақшыл, ашық сұр, сұрғылт түсті) болып келеді, суда көмпиіп ісінбейді.<br /> # '''Карбонатты саздар'''. құрамының 75 %-дан астамы сазды минералдардан, қалған бөлігі карбонаттардан тұратын [[шөгінді тау жынысытар]]. Карбонаттар [[пелитоморф]]тық түйірлер, ірі кристалды агрегаттар және [[сферолиттер]] түрінде ұшырасады. Әр типті су алаптарында түзіле алады, алайда көбінесе теңіздік түзілімдерде ұшырасады.<br /> # '''Континенттік саздар'''. [[Теңіз]]дерден тыс өңірлерде, яғни [[құрлық]]тарда немесе құрлықтарға тән саязсулы алаптар түбінде түзілетін саздардың жиынтық атауы; көл саздары, батпақсаздары, өзен саздары ұшырасуы ықтимал; мұздық саздары, эолдық (жел әрекеті нәтижесінде түзілген) саздар, пролювийлік саздар, делювийлік саздар деген түсініктер де ұшырасады.<br /> # '''Лагуна саздары'''. [[Лагуналар]]да түзілген саздар.<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Геология]]<br /> [[Санат:Ғылым]]<br /> [[Санат:Су шаруашылығы]]</div>

ArystanbekBot