https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A0%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B5 2026-04-18T18:35:27Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A0%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B5&diff=61613&oldid=prev 2025-04-25T18:58:53Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:58, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A0%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B5&diff=61612&oldid=prev 2015-03-25T12:42:46Z

<p>Removing Link GA template (<a href="/index.php?title=D:Wikidata:Development_plan&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="D:Wikidata:Development plan (мұндай бет жоқ)">handled by wikidata</a>)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Infobox Officeholder<br /> | name =Ришелье Арман Жан дю Плесси<br /> | image =Cardinal Richelieu (Champaigne).jpg<br /> | imagesize =250px<br /> | caption =''Portrait of Cardinal Richelieu'', 1637, [[Philippe de Champaigne]]<br /> | birth_date =9 September 1585<br /> | birth_place =[[Paris]], [[France]]<br /> | death_date ={{death date and age|df=yes|1642|12|4|1585|9|9}}<br /> | death_place =[[Paris]], [[France]]<br /> | signature =Cardinal Richelieu Signature.svg<br /> }}<br /> '''Ришелье Арман Жан дю Плесси''' (5.9.[[1585]] — 4.12.[[1642]]) француз саяси әрі [[діни қайраткер|діни қайраткері]], [[кардинал]].<br /> <br /> Ақсүйек тұқымынан шыққан Ришелье 9 жасында билеуші әулеттердің балаларын дайындайтын ерекше артықшылығы бар [[Навар колледжі|Навар колледжіне]] түсіп, [[1600]] жылы [[маркиз]] титулын алады. Онда [[Латын тілі|латын]], [[Италиян тілі|италия]], [[Испан тілі|испан тілдерін]], [[теология]], [[философия]], өнер түрлерін, [[проза]], өлең жазуды үйренді. Плюмвинел әскери академиясында соғыс өнерін үйренген ол [[1607]] жылы Сорбоннада теология мамандығы бойынша докт. дисс. қорғап шықты. [[1616]] жылы әскери және сыртқы істер мемл. хатшысы, король кеңесінің мүшесі, королева Мария Медичидің жеке кеңесшісі болып тағайындалды. Ришелье Францияда ең алғаш ақсүйектер арасында жиі кездесетін дуэльді жою мен мемл. қазынаның қаражатын жұмсауды қысқарту, шенеуніктердің жемқорлығына шек қоюға тырысты. Людовик ІІІ тұсында кардинал ([[1622]]), корольдің бірінші министрі ([[1624]]), [[герцог-пэр]] ([[1631]]) лауазымдарына тағайындалды. Ришелье абсолютизмді нығайту саясатын жүргізіп, халық көтерілістерін басып жаныштады. Король билігіне қарсы ірі ақсүйектер тарапынан болатын сепаратистік топтармен ашық күрес жүргізді. Сыртқы саясатта Ришелье Еуропаны билеген габсбуртер әулетіне қарсы күресіп, [[Ресей]], [[Түркия]], [[Иран|Иранмен]] сыртқы сауданы дамытты. Солтүстік Америкада, Мұхиттық аралдар мен Африкада отарлық саясат жүргізді. [[1631]] жылы Францияда тұңғыш газет (“La Gazette”) шығарды. <br /> <br /> [[1635]] жылы Франция академиясын құрып, басшылыққа өзі тағайындалды. Ол академия Францияның ұлттық мәдени орт-на айналды. Сорбонна ун-ті қалпына келтірілді, жанынан жаңа шіркеу салынды. Кейін өз өсиеті бойынша осы шіркеуде Р-нің денесі қойылды. [[1640]] жылы корольдің алғашқы типографиясын ашты. Ришелье жазған “[[Үлкен пастораль]]”, “[[Мирам]]”, “[[Еуропа]]” пьесалары [[Париж]] театрында қойылып, жақсы бағаланды. Ришельенің Францияда ең бай кітапхана саналатын жеке кітаптары, өнер коллекциялары Сорбоннаға мұраға қалдырылған. Ришелье Францияда алғаш әскери флот құрады. [[1635]] жылы Париж әскери мектебін құрып, онда 14 — 15 жас аралығындағы француз ұлтының кедей дворян отбасынан шыққан балалары қабылданды. Ришелье заманы — Франция мәдениеті мен философиясында “алтын ғасырдың” басталған кезеңі. Ришельенің Сорбоннадағы мазарын Напалеон ІІІ [[1866]] жылы жөндеуден өткізіп, мазар басына “Францияның ең ұлы адамы” деген сөздерді жаздырған.<br /> ==Сілтемелер==<br /> [[Қазақ Энциклопедиясы|&quot;Қазақ Энциклопедиясы&quot;]], 7 том<br /> <br /> [[Санат: Тарих]]<br /> [[Санат: Тұлғалар]]<br /> <br /> {{stub}}<br /> {{wikify}}</div>

Dexbot