https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A0%D0%B5%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2026-09-07T23:55:21Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A0%D0%B5%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B&diff=38559&oldid=prev 2025-04-25T18:14:45Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A0%D0%B5%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B&diff=38558&oldid=prev 2014-06-20T12:27:06Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Рефрактометрлік талдау аспаптары'''<br /> <br /> Сыну көрсеткіштерін [[рефрактометр]]де өлшейді. Бірінші рефрактометрді 1756 жылы <br /> М. В. Ломоносов құрастырған.<br /> <br /> Кең таралған Аббе немесе Пульфрих рефрактометрлері шекті сыну бұрышын өлшеуге негізделген.<br /> <br /> [[Сурет:Аббе.JPG‎|thumb|Аббе(а) және Пульфрих (б) рефрактометрлердің өлшеу жүйесі мен схемасы]]<br /> <br /> 1 - рефрактометр шәкілі (көрсеткіші); 2-Амичи призмасы; 3, 4 - призмасы; 5 - зерттелінетін сұйық; б - [[окуляр]] линзасы; 7 - өлшегіш призма; 8 - шыны ыдыс.<br /> <br /> Оның өлшеу құрылтысының принциптік схемасы көрсетілген.<br /> <br /> Прибордың негізгі бөлігі сыну көрсеткіші N белгілі өлшегіш призма 3. Жарық көзі - сызықты спектр беретін натрийлік не газ разрядты (сутектік не сынаптық) түтік.<br /> [[Сурет:РефрактометрСхемасы.JPG|thumb|Рефрактометрдің схемасы]]<br /> <br /> Жарық сәулесі 7 өлшегіш призманың 3 енетін жағындағы АВ қабырғасына орналасқан астаушаға 2 түседі және ондағы призма 3 зерттелетін сұйықпен оптикалық тұрғыдан түйісетін шекаралық бет<br /> міндетін атқарады. Онда сыну және толық ішкі шағылысу құбылысы жүреді. Призманың шығатын ВС қабырғасында сынғаннан кейін ВС ауа арасында, ВС қабырғасына тік тура сызықпен α_2(β) бұрышын<br /> жасайды. Егер ср бұрышы шектіге жуық болса, түтіктің 4 көріну аймағы 5 жарық және көлеңкелі бөлікке бөлінеді. Құрылғы φ бұрышының мәнін ондық үлестегі дәлдікпен көрсетеді. Талданатын<br /> сұйықтың сыну көрсеткіші мына формуламен анықталады:<br /> <br /> &lt;math&gt;n=\sin \alpha\ \sqrt{N_2- \sin_2 \beta\ }&lt;/math&gt;<br /> <br /> (Түсетін жарық толқынының ұзындығы өскен сайын сыну көрсеткіші) мұндағы α-өлшегіш призманын сыну бұрылуы, N-оның сыну көрсеткіші (N &gt; n).<br /> <br /> Призманың сыну көрсеткіші зерттелетін судың сыну көрсеткіштігінің мән аралығын шектейді, сондықтан да рефрактометрдің құрамында n-нің әр түрлі диапазонында жұмыс істеуге мүмкіндік<br /> беретін бірнеше призма болады. Рефрактометрлерде шекті бұрыш әдісінен басқа призма иммерсиондық, интерференсиялық және тағы басқа әдістер пайдаланылады.<br /> Иммерсиондық әдісте зерттелетін ерітіндінің сыну көрсеткішін [[эталон]]мен салыстыру арқылы табады. Бұл әдісті ұқсас карбонаттар. Рефрактометрдің схемасыдың, [[сульфаттар]]дың, тағы басқа изоморфты бинарлық құрамын анықтау үшін химиялық технологиядағы өнімдерді талдауда кеңінен қолданады. Сондай-ақ, қиыршықталатын құрамның жекелеген бөлігін анықтауға, қос тұздарды [[қоспа]] тұздан ажыратуға, бір құрылымдағы заттың изомерін тануға мүмкіндік береді. Бұл әдіспен қопарылғыш және улы заттарды талдауға болмайды. Әйтсе де, бұл аналитикалық химияда жиі қолданылмай келеді.<br /> <br /> Аббе рефрактометріне РАУ, ИРФ-22РЛ сияқтылар жатады және олар өлшеуді 2 • 10&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; дәлдікпен алуға мүмкіндік береді. Су ерітінділерінің өлшеу шегі n_D=l,3-l,7. Ерітіндідегі заттың таралымын (С) келесі теңдеу бойынша есептейді:<br /> <br /> &lt;math&gt;c=\frac{n_e-n_0}{F}&lt;/math&gt;;<br /> <br /> мұндағы n_е және n_0 - [[Ерітінділер|ерітінді]] мен [[Еріткіштер|еріткіштін]] сыну көрсеткіштері, Ғ - рефрактометрдің аналитикалық факторы. Ол концентрацияны жоғарылатқандағы көрсеткіштің артуына тең. Ал температура ықпалын болдырмау үшін өлшеу тұрақты температурада жүргізіледі.&lt;ref&gt;Құлажанов Қ.С.Аналитикалық химия: II томдық оқулық . II - том. Оқулық. Алматы:«ЭВЕРО» баспаханасы, 2005. - 464 б. ISBN 9965-680-95-7&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Аналитикалық химия]]<br /> [[Санат:Химия]]<br /> [[Санат:Ғылым]]</div>

ArystanbekBot