https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B4%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80Радиометрияда қолданылатын физикалық шамалар - Түзету тарихы2026-09-08T16:44:26ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B4%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=45297&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:25:29Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%B4%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=45296&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB2014-06-10T12:44:07Z<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Радиациялық химия]] мен гигиенада мына шамалар қолданылады:<br />
[[иондаушы сәуле шығару]] деп ортаның тікелей немесе қосалқы<br />
жолмен иондайтын сәуле шығаруды атайды. Бұған [[радиоактивті ядролар]]дын ([[нуклидтер]]дің) барлык сәуле шығару түрлері, сондай-ак<br />
[[рентген сәулесі]]н шығару жатады.<br />
құрамында [[радионуклиді]] болатын берілген В затының радиоактивтілігін берілген бірлік уақыт ішінде ыдыраған атомдардың<br />
санымен өлшейді. Оны Бк деп белгілейді, бір Бк (Беккерель) [[секунд]]<br />
ішінде бір ыдырауға сәйкес. Радиоактивтіліктің жүйеден тысқары<br />
өлшемі - [[Кюрри]]-Ки. Қолданылмалык жағдайда:1 Ки = 3,7 • 10ю Бк,<br />
яғни бір [[кюри]], бір еекундтағы 37 миллнард радиоактивтік ыдырауға<br />
сәйкес немесе 1 г [[радий]] элементінің ыдырау санына тең, ол 2^Ra<br />
(To. 5=[[1590]] жыл). Радиоактивті заттың боліп шығаратын болшек<br />
саны (а, (З.ү, ), онын акгивтігіне пропорционал. Берілген В затының<br />
[[радиоактивтігі]]н А„ таңбасы арқылы белгілейді.<br />
==Заттың меншікті радиоактивтігі==<br />
Заттың меншікті радиоактивтігі зат активтігінің онын<br />
массасына қатынасымен анықталады.<br />
Әрбір [[радионуклид]]терге жартылай ыдырау кезеңі тэн және оны<br />
Ті/2, Т0/2 деп белгіленеді де, уақыт бірлігімен өлшенеді, әрі ол<br />
[[радиоактивті изотоп]]тың жартысы ыдырайтын уақытқа сәйкес<br />
келеді.<br />
<br />
==Радиоактивтік ыдырау тұрақтысы==<br />
Радиоактивтік ыдырау тұрақтысы (ʎ) уақыт бірлігінде ыдырайтын радиоактивті атомдардың үлесіне тен шамамен анықталады:<br />
dN=-X-Ndt, <br />
мұндағы dN - ыдыраған атом саны, Т - атом саны, dt -<br />
ыдырау уақыты. Жартылай ьідырау кезеңімен келесі қатынас<br />
арқылы байланысқан: ХТ,Һ5 = 1п2 = 0,6931 кері уақытпен өлшенеді:<br />
с1, мин1, тәулік1. сәтке1, [[жыл]]<br />
сәуле шығару үлесі - 1 кг заттың сіңірген кез келген сәуле<br />
шығару энергиясы. Оны [[Оптикалық осьтер бұрышының дисперсиясы|оптикалық]] тығыздық сияқты D әрпімен<br />
белгілейді, бірлік өлшемі - [[грей]]: 1 грей - 1 Дж Кг ' - Басқаша айтқанда, бір [[грей]] - иондаушы сәуле шығарудың энергиясы мен түріне<br />
тәуелсіз массасы 1 кг заттан 1 [[Джоуль]]ге тең энергия бөлінетін сәуле<br />
шығару үлесі.<br />
Жүйеден тысқары бірлікке іс жүзінде пайдаланылатын бірлік<br />
өлшем, үлесі- pad: 1 Гр = 100 pad; 1 pad = 0,01 Дж • кг"<sup>1</sup> = 10э Дж • г"<sup>1</sup><br />
Сәулелендіру мерзімі артқан сайын оның үлесі өседі, ал бірдей<br />
жағдайда сәулелендіргендеп үлесі, сәулелендіретін заттың құрамына тәуелді. [[Сәуле]] ауруына душар болған адамда 1-2 Гр үлесіне<br />
сәйкес болса, мұны жеңіл түрі деп есептейді, әдетте, бұл аурудан<br />
ешбір емсіз-ақ айығып кетуге болады.<br />
<br />
==Бөлшектер ағынының тығыздығы==<br />
Бөлшектер ағынының тығыздығы ионданушы белшектер<br />
санының өздері қиып өтетін аудан көлеміне катынасымен аныкталады, ол ф символымен белпленеді, [3-бөлектің немесе фотоннын<br />
бірліпмен м2 с өлшенеді.<br />
[[Иондаушы сәуле]] шығарудың энергия ағыны - (Ғ<sub>н</sub> символымен<br />
белгіленеді, өлшемі [[Вт]]) иондаушы сәуле шығарудың қандай да бір<br />
қима аркылы алып өткен энергиясының dE осы энергияны өткізуге<br />
кеткен dt уақытқа катынасы:<br />
dF„ =dE/dt.<ref>Құлажанов Қ.С.Аналитикалық химия: II томдық оқулық . II - том. Оқулық. Алматы:«ЭВЕРО» баспаханасы, 2005. - 464 б. ISBN 9965-680-95-7</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Аналитикалық химия]]<br />
[[Санат:Химия]]</div>ArystanbekBot