https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%BCПарамагнетизм - Түзету тарихы2026-04-18T10:47:19ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%BC&diff=47305&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:25:58Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%BC&diff=47304&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB2014-05-05T05:52:48Z<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:Paramagnetic probe without magnetic field.svg|thumb|Парамагнетизм]] [[File:Paramagnetic probe with weak magnetic field.svg|Парамагнетизм әлсіз магниттік жүйеде.|thumb]]<br />
'''Парамагнетизм''' - егер сыртқы [[магнит]] өрісі болмағанда, сыртқы [[магнит]] өрісінде орналасқан [[зат]] реттелген [[магнит]]тік түзеліске ие болмаса, заттың осы өрістің бағытымен сәйкес бағытта [[магнит]]телу касиеті.<br />
<br /><br />
Парамагнетик- [[Магнит|парамагнетизм]] байқалатын зат.Атомдардың р т [[магнит моменті]] нольден өзгеше болған жағдайда зат парамагниттік болады екен. Сыртқы<br />
магнит өрісі атомдарды В бойымен орналастыруға, ал<br />
жылулық қозғалыс оларды барлық бағытта бірдей шашыратып тастауға тырысады. Нәтижесінде өріс бойындағы моменттердіц неғұрлым В көп болса, соғұрлым<br />
көп болатын, ал [[температура]] артқан сайын мәні азаятын қандай да бір тепе-тендік бағдары орнығады.<br />
Кюридің [[эксперимент]] жүзінде дәлелдеген заңы бойынша, заттың [[килограмм]]-[[атом]] парамагниттік қабылдағыштығы мынаған тең:<br />
Х<sub>кат</sub> = у , мұндагы С — Кюри тұрақтысы , ол заттың тегіне<br />
байланысты, Т— [[абсолют температура]].<br />
Парамагнетизмнің классикалық теориясын .[[1905]] жылы<br />
[[Ланжевен]] дамытқан. Біз осы [[теория]]ның өрістің аса<br />
күшті емес, температураның аса төмен емес жағдайымен шектеле тұралық.<br />
Формула бойынша, магнит өрісінде атом р<sub>т</sub> мен В векторларының арасындағы бұрышқа тәуелді болатын W=p<sub>m</sub>BcosФ [[потенциял энергия]]ға ие болады. Сондықтан моменттердің белгілі бағыт бойымен тепе-тең бөлінуі [[Больцман]] заңына бағынуға тиісті. Бұл заң бойынша атомның [[магнит моменті]] В [[вектор]]ының бағытымен<br />
ұрын жасайды, ол бұрыш мен d=fd/ft шегінде болады<br />
және<br />
шамасына пропорционал болады.<br />
белгілеуін енгізе отырып ыктималдықты анықтайтын<br />
өрнекті түрінде жазуға болады. Бірлік радиусты сфераның нүктелері арқылы атом магнит моменттерінің бағытын кескіндейік. Егер [[магнит моменті]]не өріс бағдарлы әсер етпесе, онда олар [[хаос]]ты бағытпен орналасқан болар еді. Бұл жағдайда [[сфера]]дағы нүктелердің тығыздығы тұрақты әрі шамасына тең болады. Мұнда n қарастырылып отырған атомдар саны, оны біз бірлік көлемдегі [[атом саны]]на тең деп аламыз.<br />
Сондықтан моменті В бағытымен Ф-ден ft-fdrO-re дейінгі аралықта бұрыш жасайтын атомдардыц саны мынаған тең болар еді.<br />
Шынында, [[магнит өрісі]] моменттерге бағдарлаушы<br />
әсерін тигізеді, нәтижесінде V шамасы аз бағыттар көбірек кездсседі. Әр түрлі бағдардың ықтималдылығы<br />
(біз білетіндей t>acosft-re пропорционал. Демек, [[магнит өрісі]] бар кезде моменттерді бағыт бойымен бөлу үшін өрнегін Ae<sup>acos</sup>1/2 көбейткішіне көбейту керек:<br />
drib =Ае<sup>асоs</sup>1/2sinv(А — әзірге белгісіз пропорционалдық коэффициент).<br />
Атомның магнит моменті шамамен [[Бор]]дың бір магнетонына сәйкес, яғни —10~23 дж/тл. Кәдімгі өріске жеткен кезде магнит индукциясы шамамен 1 тл (104 гс) болады. <br />
Формулаларды салыстырудан<br />
Өріс өте күшті, [[температура]] төмен болғанда [[парамагнетик]]дің магниттелуі<br />
мен H [[өріс кернеулігі]]нің арасындағы пропорционалдықтан шегіну байқалады. Атап айтқанда, магниттік<br />
қанығу күйі басталуы мүмкін, бұл жағдайда рот [[өріс]]<br />
бойымен орналасады, H-ты әрі қарай арттырудан J шамасы өспейді.<br />
формуласы бойынша есептелген X<sup>кат</sup><br />
бірқатар жағдайларда тәжірибе жүзінде алынған мәнімен<br />
өте сәйкес келеді.<br />
[[Парамагнетизмнің квант теориясы]], өріске қатысты<br />
атомның магнит моментінде тек дискретті бағдарлау<br />
ғана мүмкін болатын жағдайын ескертеді. Ол өрнектегі сияқты Х<sub>кат</sub>-ка арналған өрнекке келтіреді.<br />
<br />
<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Физика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д,, профессор Е. Арын – Павлодар: С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті, 2006. ISBN 9965-808-88-0</ref><ref>Жалпы физика курсы, II том. Электр. Савельев И. В.«Наука» баспасы, физика-математика әдебиетінің бас редакциясы М., 1970 ж. ИБ № 618</ref><br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Физика]]</div>ArystanbekBot