Moderator: 1 түзету

2025-04-25T17:59:59Z

1 түзету

Sibom: /* top */clean up, replaced: Vice-President → Вице-президент, President → Президент (2) using AWB

2016-07-24T08:05:07Z

‎top: clean up, replaced: Vice-President → Вице-президент, President → Президент (2) using AWB

Жаңа бет

{{coor title dms|7|20|59|N|134|30|35|E|region:ID_type:landmark}}
{{otheruses|Палау}}
{{Infobox Country
|native_name = Beluu er a Belau
|conventional_long_name = Republic of Palau
|common_name = Palau
|image_flag = Flag of Palau.svg
|image_coat =Seal of Palau.gif
|image_map = LocationPalau.png
|national_motto =
|national_anthem = {{lang|pau|''[[Belau rekid|Belau loba klisiich er a kelulul]]''}}
|official_languages = [[Ағылшын тілі]], [[Palauan language|Palauan]],
|regional_languages = [[Japanese language|Japanese]], [[Angaur language|Angaur]], (in Angaur) [[Sonsorolese language|Sonsorolese]], (in Sonsoral) [[Tobian language|Tobian]], (in Hatohobei), [[Carolinian language|Carolinian]], [[Filipino language|Filipino]], [[Chinese language|Chinese]]

|demonym = Palauan
|capital = [[Melekeok]]1
|latd=7 |latm=21 |latNS=N |longd=134 |longm=28 |longEW=E
|largest_city = [[Koror]]
|government_type = [[representative democracy|Democratic]] [[Президенттік республика]]
|leader_title1 = Президент
|leader_name1 = [[Johnson Toribiong]]
|leader_title2 = Вице-президент
|leader_name2 = [[Kerai Mariur]]
|area_rank = 195th
|area_magnitude = 1 E8
|area_km2 = 459
|area_sq_mi = 177 
|percent_water = negligible
|population_estimate = 20,842
|population_estimate_rank = 217th
|population_estimate_year = шілде 2007
|population_census =
|population_census_year =
|population_density_km2 = 43
|population_density_sq_mi = 111 
|population_density_rank = 155th
|GDP_PPP = $157.7 million²
|GDP_PPP_rank = not ranked
|GDP_PPP_year = 2006
|GDP_PPP_per_capita = $10,000 (2006 est.)
|GDP_PPP_per_capita_rank = not ranked
|sovereignty_type = [[Тәуелсіздік]]
|sovereignty_note = from UN Trust Territory
|established_event1 = Date
|established_date1 = [[1 қазан ]], [[1994]]
|HDI = n/a
|HDI_rank = n/a
|HDI_year = 2003
|HDI_category = unranked
|currency = [[United States dollar|US Dollar]]
|currency_code = USD
|country_code = PW
|time_zone =
|utc_offset = +9
|time_zone_DST =
|utc_offset_DST =
|cctld = [[.pw]]
|calling_code = 680
|footnotes = 1 On [[7 қазан]] [[2006]], government officials moved their offices in the former capital of [[Koror]] to [[Melekeok]], located {{convert|20|km|mi|0|abbr=on}} northeast of Koror on Babelthaup Island.
² GDP estimate includes US subsidy (2004 est.)}}{{wikinews|Bones of "small-bodied humans" found in cave}}
'''Палау Республикасы''' (палауша: ''Beluu er a Belau'', {{lang-en|Republic of Palau}}) — құрғақ шекарасы жоқ арал мемлекеті, Тынық мұхиттың Филиппин теңізінде орналасқан.

Елордасы — [[Мелекеок]] қаласы (1998 жылға дейін елордасы Корора қаласы еді).

== Атауы ==

== Жағрапиясы ==
Филиппиннен 500 шақырым шығысқа қарай орналасқан. Жалпы көлемі 458 шаршы шақырым, 200 шамасында аралдарынан құрастырылған. Палау архипелагы (шоқ аралдары) [[Мариан]] аралдарының бір бөлігі.

Аралдардағы орташа температура — Цельсий бойынша 24-28 градус.

== Әкімшілік бөлінісуі ==

== Жұрты ==
1998 жылы халық саны 18,1 мың адам шамасында еді (2007 жылы — 20,8 мың адамға өсті).
Палау мемлекеті 200-ге жуық аралдан тұрады, ең ірісі – Бабелтуап. Халқының 80%-ы палаулықтар, қалғаны филиппиндіктер. Жергілікті халық негізінен полинезиялық, меланезиялық және малайзиялық нәсілдердің араласуынан пайда болған. Ресми тілі – [[ағылшын]] тілі, сондай-ақ палау, каролин тілдері де қолданылады.
Негізгі дін — [[мәсіхшілік]] (католиктер мен протестанттар). 10% халық шамасында жергілікті діндерді ұстанады.
Тұрғындардың 40% католик, 20% протестант, қалған бөлігі жергілікті наным-сенімдерді ұстанады.
== Тарихы ==
Палау архипелагын адамдар б.з.б. 1000 ж. шамасында қоныстана бастаған. Аралдарды алғаш рет 1543 ж. испан теңізшісі [[Руи Лопес де Вильялобос]] ашқан. 16 – 17 ғасырларда испандықтар Палау аралдарын толық отарлайды. 1710 ж. [[Германия]] Палау аралдарын испандықтардан сатып алған

16 ғасырдан бері [[Испания]]дан тәуелді еді. Испан-американ соғысынан кейін [[Испания]] Филиппинсіз қалды және Палау аралдарын [[Алмания]]ға сатты.

1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде [[Жапония]] осы аралдарды жаулап алып, 1920 жылы Ұлттар Лигасынан Палау аралдарын бағуға рұқсат беретін мандат алады.

1947 жылы Палау [[Америка]]ның бақылауына түсіп, [[Микронезия]]ның құрамына кірді.

1993 жылдың қараша айында Палаудың «АҚШ-пен еркін біріктірілген мемлекет» деңгейі қабылданды.

[[БҰҰ]]-ның қамқорлық жөніндегі кеңесі 1986 ж. 28 мамырда қабылдаған 2183-резолюциясына сәйкес 1994 жылының қазанның 1-інде Палау Республикасының тәуелсіздігі жарияланды. [[АҚШ]]-пен еркін біріктірілу туралы келісімнің мерзімі 2009 жылы аяқталады, бірақ оның ұзатылуының мүмкіндігі бар. Бірақ осыған қарамастан арал халқы әлі өз таңдауын жасамаған, сондықтан [[БҰҰ]] Қауіпсіздік Кеңесінің қарауында қалып отыр.

== Саясат жайғасы ==
Мемлекет 16 штаттан тұрады. Үкімет басшысы — [[президент]], парламент екі палатадан құрастырылған ([[сенат]] пен [[делегаттар]] палатасы).

Қазіргі Елбасы — президент [[Томас Эсанг Ременгесау]].

== Экономикасы ==
Палау экономикасының негізі — саяхат (туризм), балық аулау, мал бағу, қолөнерлер. [[ВВП]] деңгейі — 124,5 млн. долл. (2004 ж.), негізінде АҚШ субсидияларынан құрастырылған. 2004 жылы импорт көлемі (107,3 млн. долл.) экспортті (5,8 млн. долл.) 20 есе асқан.

Ұлттық ақшасы — [[АҚШ доллар]]ы.
[[File:Koror-palau-typical-weather20071219.jpg|thumb|Корор қаласының күнделікті ауа-райы]]

== Мәдениет және қоғам ==

==Әлеуметтік саласы==
Палауда а. ш. (тропик. егіншілік) пен балық аулау жақсы дамыған. Экспортқа копра, [[кокос]] майы, қолөнер бұйымдарын шығарады. Сырттан азық-түлік тағамдары, а. ш. жануарлары, машиналар мен көлік жабдықтары, отын, химия өнеркәсібі өнімі, өнеркәсіп тауарлары, сусындар, темекі әкелінеді. Негізгі сауда әріптестері [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Тынық]] мұхиты елдері. Басты порт – [[Корор]]. Соңғы жылдары туризм дамып келеді.
[[File:Aerial view limestone islands palau1971.jpg|thumb|Палау аралдары]]
== Қарулы күштері ==

==Дереккөздер:==
* Прошлое и настоящее [[Австралии]] и [[Океании]], М., 1979;
* [[Рубцов]] Б.Б., [[Океания]], М., 1990.
== Түсініктемелер ==

== Тағы қараңыз ==

== Сыртқы сілтемелер ==

{{wikify}}

[[Санат:Аралда орналасқан елдер]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	17:59, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Палау Республикасы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Sibom: /* top */clean up, replaced: Vice-President → Вице-президент, President → Президент (2) using AWB