https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%8B 2026-09-08T06:15:53Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%8B&diff=115676&oldid=prev 2026-06-26T06:26:45Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%8B&diff=115675&oldid=prev 2016-02-27T09:06:39Z

<p><a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Құлқайырлар (мұндай бет жоқ)">Санат:Құлқайырлар</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Орман құлқайыры<br /> |image = Malva_sylvestris_HabitusCampodeCalatrava.jpg <br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |unranked_divisio = <br /> |unranked_classis = [[Қос жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = <br /> |ordo = <br /> |familia = [[Құлқайыргүлділер тұқымдастары]]<br /> |genus = [[Құлқайыр]] (''Malva'')<br /> |species = '''''Орман құлқайыры'''''<br /> |binomial = ''Malva sylvestris''<br /> |binomial_authority = <br /> |}}<br /> <br /> '''Орман құлқайыры''' ({{lang-la|Malva sylvestris}}) - [[Құлқайыргүлділер тұқымдасы|құлқайырлар]] тұқымдасы, [[құлқайыр]] туысына жататын бір немесе екі жылдық, шөп тектес өсімдік.<br /> <br /> == Ботаникалық сипаты ==<br /> [[Сурет:Koeh-222-cropped.jpg|thumb|left|180px|]]<br /> * Биіктігі 1 м-ге дейін жетеді, тамыры тұтас әрі түзу, көптеген қосымша тамырлары бар.<br /> * Бұтақтары көп, сабағын түк басқан, тік көтеріле өседі.<br /> * Ұзын сағақты, 5-7 салалы жапырақтары кезектесіп орналасқан, шеттері ара тісті. Жастау жапырақтарының екі жағында да түктері болады.<br /> * Гүлдері ірі, ақ немесе ашық-қызыл түсті, 2-3-тен жапырақтарының қуысына орналасқан. Гүл тостағаншасы бес қалақшадан, гүл тәжі бес гүл жапырақшасынан тұрады. Гүл жапырақшаларының бетінде қою қызыл түсті ұзынша жолақтары және терең ойықтары бар, ұш жағы түп жағына қарағанда жалпақтау болып келеді. Гүл жапырақтары гүл тостағаншасының қалақшаларынан 3-4 есе ұзын. <br /> * Жемісі жалпақтау әрі ортасы ойыстау келген, ішінде көптеген ұрықтары бар. Бүкіл жаз бойы гүлдеп тұрады.<br /> <br /> == Құрамы ==<br /> Орман құлқайырының гүлдері мен жапырақтарының құрамында [[каротин]], С [[дәрумен]]і, қоймалжың, бояулы заттар, [[крахмал]] бар.<br /> <br /> == Емдік қасиеті және қолданысы ==<br /> Дәрілік мақсат үшін өсімдіктің гүлдері мен жапырағы пайдаланылады. Гүлдерін ашық-қызыл түске бояла салысымен жинап алып, кептіреді. Жапырақтары жаз бойы жиналады. Орман құлқайырының гүлі мен жапырағынан жасалған дәрілердің қақырық түсіретін, адамды әлдендіретін, жүйкені тыныштандыратын, қабынуға қарсы әсер ететін қасиеттері бар. Дене сыртына іріңді бөртпелер шыққанда және ауыз уылып, сілекей бездері мен тамақ қабынғанда бұл өсімдіктің емдік қасиеті мол деп есептеледі.&lt;ref&gt;Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы &quot;Қазақстан&quot; 1982, 188 бет.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Құлқайырлар]]<br /> [[Санат:Дәрілік өсімдіктер]] <br /> [[Санат:Қазақстан флорасы]]</div>

Kmoksy