Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:59:10Z

1 түзету

02:36, 2016 ж. маусымның 6 кезіндегі 178.91.71.72 деген

2016-06-06T02:36:53Z

Жаңа бет

{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = монарх
| Қазақша есімі = Ораз Мұхаммед хан
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Атауы =
| Сурет ені =
| Титулы = [[Қасым хандығы]]ның ханы
| Лақап аты =
| Ту =
| Ту2 =
| Басқара бастады =
| Басқаруын аяқтады =
| Басқарған кезеңі =
| Ізашары =
| Ізбасары =
| Тәж кигізу жорасы =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Реті_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Реті_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Діні = [[Ислам]]
| Азаматтығы =
| Туған күні = 1573
| Туған жері =
| Қайтыс болған күні = 1610
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Династия = [[Орда Ежен хан|Ордаежендіктер]]
| Туған кездегі есімі =
| Әкесі = Ондан сұлтан
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
}}
[[Сурет:Fyodor&boris.jpg|thumb|Alt=A|Орыс патшасы Борис Годунов 1600 ж. Ораз Мұхаммедті Ока өзенінің бойындағы Қасым хандығының ханы етіп тағайындады.]]
'''Ораз Мұхаммед''' (''1573 – 1610ж.ж'') – қазақ сұлтаны, [[Қасым (Касимово)]] хандығының ханы, [[Тәуекел хан]]ның немере інісі, [[Ондан сұлтан]]ның ұлы. Ораз Мұхаммед орыс жылнамаларында '''''“қазақ ордасының ханзадасы”''''' деп аталады. 1588 ж. Ораз Мұхаммед хан кеңесшісі (қарашысы) '''Қыдырғали Жалайыримен''' бірге Сібір хандығының астанасы [[Искерге (Қашлық)]] жергілікті билеуші '''Сейдахметке (Сейтек, Сейдақ)''' қонаққа барып, Сейтек ханмен бірге Ертіс бойында аңшылықта жүрген кезінде ''Тобыл воеводасы Данила Чулков'' жасағының қолына түсіп, Мәскеуге жөнелтілді. Федор Иванович патша оны жылы қабылдап, қызметке тартты. Ораз Мұхаммед патша сарайындағы салтанатты қабылдауларға, орыстардың шведтерге (1590), [[Қырым хандығы]]на (1598) қарсы соғыстарына қатысты. 1594 жылдың соңында Тәуекел хан Мәскеуге аттандырған [[Құлмұхаммед]] елшілігі Ресеймен достық келісім жасау жөніндегі саяси ұсыныстармен қатар Ораз Мұхаммедті еліне қайтаруды өтінді. Тәуекел хан Ресеймен саяси келісімді бекіту мақсатымен Ораз Мұхаммедтің орнына өз балаларының біреуін аманатқа беруге міндеттенді. Бірақ бұл Тәуекелдің өліміне байланысты аяқсыз қалды. Орыс патшасы [[Борис Годунов]] 1600 ж. Ораз Мұхаммедті Ока өзенінің бойындағы Қасым (Касимово) хандығының ханы етіп тағайындады. ''1605 – 13 ж.'' Ресейде болған бұлғақ жылдарында Ораз Мұхаммед [[Лжедмитрий ІІ]] жағына шығып, жалған патшаның сарайындағы атақты адамдардың бірі болды. Ораз Мұхаммедтің өзіне адал қызмет етпейтінін сезген Лжедмитрий ІІ оны [[Ока өзені]]нің жағасына аң аулауға ертіп барып, жалдамалыларына өлтіртті.
<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том; Вельяминов-Зернов В.В., Исследования о касимовских царях и царевичах, ч.2, СПб., 1864; Березин И.Н., Библиотека восточных историков, т.2, ч.1, Казань, 1854; Казахско-русские отношения в XVІ – XVІІІ вв., А.-А., 1961.</ref>

== Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	18:59, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Ораз Мұхаммед - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

02:36, 2016 ж. маусымның 6 кезіндегі 178.91.71.72 деген