Moderator: 1 түзету

2025-04-25T17:52:55Z

1 түзету

16:09, 2015 ж. қаңтардың 1 кезіндегі 178.90.196.16 деген

2015-01-01T16:09:28Z

Жаңа бет

{{Елді мекен-Ресей
|статусы = қала
|қазақша атауы = Омбы
|шынайы атауы = Омск
[[Сурет:Омск. Фонтан на театральной площади и городской совет.jpg|300px]]
|елтаңба =Coat_of_Arms_of_Omsk_(2002).png
|ту = Flag of Omsk.svg{{!}}border
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir =N|lat_deg= 54|lat_min= 58|lat_sec=
|lon_dir =|lon_deg=73|lon_min=23|lon_sec=
|CoordAddon = type:city(1129100)_region:RU
|CoordScale =
|ел картасы =
|аймақ картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi = 280
|аймақ картасының өлшемi = 280
|аудан картасының өлшемi =
|аймағы = Омбы облысы
|кестедегі аймақ = Омбы облысы
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi = Мэр
|басшысы =
|құрылған уақыты = 1716
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы = 1782
|жер аумағы = 573
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 90
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = {{өсім}} 1 154 000<ref name="population">[http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/pril4.xls Города с численностью населения 100 тысяч человек и более]</ref>
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы = 1968
|шоғырлануы = 1 182 000 — 1 261 000
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 3812
|пошта индексі = 644xxx
|пошта индекстері =
|сандық идентификаторы = 52 401
|ортаққордағы санаты = Omsk
|сайты = http://www.admomsk.ru/
|сайт тілі =
|сайт тілі 2 =
|сайт тілі 3 =
|сайт тілі 4 =
|сайт тілі 5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n =
|add2 =
|add3n =
|add3 =
}}
'''Омбы''' ({{lang-ru|Омск}}) — [[Ресей]]дегі қала. [[Омбы облысы]]ның орталығы.

== Географиясы ==
Ом өзенінің [[Ертіс]]ке құятын жеріндегі порт, темір жол желілері мен автожолдардың торабы.<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том 6 бөлім</ref>

== Халқы ==
Халқының саны жағынан (1172 мың) Сібірде [[Новосібір]]ден кейін 2-орын алады, Сібірдің ірі өнеркәсіп орталығы. Қалада астық жинайтын комбайндар, теледидар, газ жабдықтары, аспаптар, әртүрлі өнеркәсіп құрал-жабдықтары, электротехника, мұнай, тамақ өнеркәсібі, құрылыс материалдары кәсіпорындары жұмыс істейді.

== Мәдениеті ==
4 жылу-энергетикалық орталықтары, 10 жоғары оқу орны, ғылыми-зерттеу институты, академиялық [[драма]] театры, музыкалық драма, қуыршақ театры, цирк, [[Ф.М. Достоевский]] атынд. өлкетану музейі (жазушы Омбыда 1850 – 54 ж. айдауда болды), [[М.А. Врубель]] атындағы сурет галереясы бар.

== Тарихы ==
Омбы бекінісін 1716 ж. [[Петр І]] патшаның бұйрығы бойынша Сібір генерал-губернаторы М.П. Гагарин салдырған. 1782 ж. қала мәртебесін алып, Тобыл (1782 – 98) округінің орталығы, Тобыл губерниясының (1804 – 22, 1839 – 68), Омбы (1822 – 39) және [[Ақмола]] (1868 – 1918) облыстарының, [[Батыс-Сібір генерал-губернаторлығы|Батыс Сібір]] (1824 – 82) және [[Дала генерал-губернаторлығы|Дала]] (1882 – 1917) генерал-губернаторлығының орталығы болды. Омбы қаласының тарихы [[Қазан төңкерісі]]не дейін Қазақстанмен тығыз байланыста болды. Омбыда қазақтың көптеген белгілі ағартушылары оқып, білім алды. 1813 ж. Батыс Сібір генерал-губернаторлығына қарасты қазақ жерлерін басқару мекемелеріне қазақ жастарын даярлау мақсатында Омбыда Сібір әскери орыс-қазақ желілік училищесі ашылды. Бұл училищені [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]], [[М.Шорманов]] оқып бітірген. Осы әскери оқу орнының негізінде 1845 ж. [[Омбы кадет корпусы]] ашылды. 20 ғасырдың бас кезінде Омбыдағы оқу орындарында көптеген белгілі қазақ қайраткерлері ([[Ә.Бөкейханов]], [[С.Сейфуллин]], [[Н.Нұрмақов]], [[С.Сәдуақасов]], т.б.) білім алды. 1840 ж. Омбы қаласындағы қазақтардың саны 109 адам болса, 1897 ж. [[Омбы уезі]]ндегі қазақтар 37680-ге (Омбы қаласында – 105 адам), ал 1916 ж. 38970-ке жетті. Қазақ елі өз тәуелсіздігіне ие болуына байланысты Омбыдағы қазақ диаспорасы ұлттық-мәдени орталықтар құрып, Қазақстанмен өзара байланыстарын жолға қоя бастады. 2004 ж. Омбы қаласында Ш.Уәлихановтың атына көше беріліп, ескерткіш орнатылды. Қазіргі уақытта Омбы облысында тұрып жатқан 100 мыңнан аса (2002) қазақ “Омбы облыстық қазақ мәдени орталығы”, “Аманат ұлттық бірлестігі”, “Мөлдір” қазақ мәдени орталығы сияқты ұйымдарға біріккен. 2002 жылдан “Омбы үні” атты үнпарақ шыға бастады.

== Дипломатиялық және консулдық өкілдіктер ==
* {{flagicon|Russia}} Ресей СІМ өкілдігі (Щербанёв к., 20)
* {{flagicon|Kazakhstan}} Қазақстан Консулдығы (Ш. Уәлиханұлы к., 9)
* {{flagicon|Germany}} Германия Құрметті консулы (1-ші Военная к., 7 корп. 2)<ref>Почётный консул Германии в Омске (без паспортно-визовой службы) [http://web.archive.org/web/20060901182119/http://www.moskau.diplo.de/Vertretung/moskau/ru/02/Oeffnungszeiten/Oeffnungszeiten__andere__Vertretung.html/ Посольство федеративной республики Германия]</ref>

== Бауырлас қалалар ==
* {{flagicon|Poland}} [[Лодзь]], [[Польша]]<ref name=a>[http://www.omsk.ru/www/omsk.nsf/0/9435D98E7716EF26C625734B000E65F6?OpenDocument Международные партнерские связи города Омска]</ref>
* {{flagicon|Poland}} [[Люблин]], [[Польша]]<ref name="a" />
* {{flagicon|Poland}} [[Гданьск]], [[Польша]]<ref name="a" />
* {{flagicon|Ukraine}} [[Симферополь]], [[Украина]]<ref name="a" />
* {{flagicon|People's Republic of China}} [[Кайфэн]], [[Қытай]]<ref name="a" />
* {{flagicon|Slovakia}} [[Пухов (Словакия)|Пухов]], [[Словакия]]<ref name="a" />
* {{flagicon|Czech Republic}} [[Карловы Вары]], [[Чехия]]<ref name="a" />
* {{flagicon|Kazakhstan}} [[Петропавл]], [[Қазақстан]]<ref name="a" />
* {{flagicon|Kazakhstan}} [[Павлодар]], [[Қазақстан]]<ref name="a" />
* {{flagicon|South Korea}} [[Чинджу]], [[Корея Республикасы]]<ref name="a" />
* {{flagicon|USA}} [[Милуоки]], [[Висконсин]] [[АҚШ]]<ref name="a" />

=== Серіктес қалалар ===
* {{flagicon|Russia}} [[Челябі]], [[Ресей]]<ref name="Омбы серіктестері">[http://www.admomsk.ru/web/guest/city/international Международные связи Омска]</ref>
* {{flagicon|Russia}} [[Калининград]], [[Ресей]]<ref name="Омбы серіктестері" />
* {{flagicon|Russia}} [[Улан-Удэ]], [[Ресей]]

== Сілтемелер ==
* [[Омбы бекінісі]]
* [[Омбы кадет корпусы]]
* [[М.П. Гагарин]]

== Дереккөздер ==
<references/>

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.admomsk.ru/ Омбы қаласының әкімшілігінің ресми порталы]
* [http://www.omskgorsovet.ru/ Омбы қаласы Қалалық Кеңесінің ресми сайты]

=== Омбы веб-камералары ===
* [http://abonent.omsk.skylink.ru/webcam.php Жуков және Масленников көшелерінің қиылысындағы камера]
* [http://abonent.omsk.skylink.ru/webcam04.php Конев және Енисейская көшелерінің қиылысындағы камера]
* [http://abonent.omsk.skylink.ru/webcam03.php Октябрь көпіріндегі камера]

{{wikify}}

[[Санат:Омбы|*]]
[[Санат:Ресей қалалары]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	17:52, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Омбы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

16:09, 2015 ж. қаңтардың 1 кезіндегі 178.90.196.16 деген