https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9E%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 2026-04-18T16:49:01Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9E%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80&diff=96633&oldid=prev 2025-04-25T19:38:33Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:38, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9E%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80&diff=96632&oldid=prev 2016-11-24T12:51:13Z

<p><a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%96&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Уикипедия:Гаджеттер/Санат шебері (мұндай бет жоқ)">Санат шебері</a>: <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Ұлттар (мұндай бет жоқ)">Санат:Ұлттар</a> → <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Халықтар (мұндай бет жоқ)">Санат:Халықтар</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>==Ойрат== <br /> '''Ойраттар'''– орта ғасырларда [[Батыс Моңғолия]]ны мекендеген тайпалардың ортақ атауы. Ойраттардың құрамына ‘’дөрбіт (дэрбэт), баят (баит), тор-ғауыт, хошшоут, захчин’’, т.б. тайпалар кірген.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы 7- том, <br /> [[Народы Восточной Азии]], М.–Л., 1965; Златкин Н.Я., [[Джунгарское ханство]], М., 1983. Е. Уәлиханов&lt;/ref&gt;<br /> [[File:Oirat-map-ru.png|thumb| alt=A.| ''[[Ойраттардың Орта Азияда орналасуы]]''.]]<br /> <br /> Тарихи деректемелерде ойраттар 11 – 12 ғасылардан белгілі. Шыңғыс хан империясы құрылғаннан кейінгі кезеңде ойрат қауымы [[Жошы]] ұлысы билігінде болған. Ойраттардың басшылары [[Тоган]] (1418 – 40) және Эсэн (1440 – 50) шығыс пен батысқа бөлінген тайпаларының басын қосқанымен, ішкі және сыртқы жағдайларға байланысты мемлекет ұзақ өмір сүрген жоқ. 1635 ж. Батыр қонтайшы біртұтас ойрат мемлекетін құрады. Мемлекет аты тарихи әдебиеттерде, көбінесе, [[Жоңғар хандығы]] деп аталады. Құрылған күннен бастап-ақ ол қазақ сахарасын жаулап алу үшін бірнеше жорықтар ұйымдастырды. Түркі тіліндегі әдебиеттерде және қазақтар арасында ойраттар [[қалмақтар]] деп аталған. Жоңғарлар мен қалмақтардың шыққан тегі бір болғанымен 16 – 18 ғасыларда атқарған рөлі тұрғысынан тарихы екі түрлі. 18 ғасырға қарай хандықтағы адам саны 1 млн-ға жетті, басқа ұлттарды қосқанда мемлекеттегі халық саны 1,5 млн-ға жуық еді. Халқы негізінен [[мал шаруашылығы]]мен айналысты. [[Егін шаруашылығы]] мен ұсақ кәсіпшіліктер, сауда қатынастары дамыған. 1755 – 57 ж. Цинь империясы Жоңғар хандығына бірнеше дүркін шабуыл жасап, халықты аяусыз қырып жойды. Батыс [[Моңғолия]]да қалған дөрбіт, баят, олет тайпалары қазіргі Моңғолия Республикасы құрамында. Жалпы саны 100 мыңдай адам (2002). Олар Убсунур, Қобдос аймақтарын мекен етеді. Аздаған топтары Қытай Халық Республикасында да кездеседі. Дәстүрлі кәсіптері – көшпелі мал шаруашылығы (жылқы, сиыр, қой, ешкі, қодас, түйе өсіру).<br /> <br /> ==Сыртқы сілтемелер==<br /> [http://www.kaznex.kz/kz/napr/export/analitika/china.php Қытай Халық Республикасы]<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Халықтар]]<br /> [[Санат:Қазақстан тарихы]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов