https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9D%D2%B1%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B1%D3%A9%D0%BF%D0%B8%D0%BD 2026-04-18T23:06:52Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9D%D2%B1%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B1%D3%A9%D0%BF%D0%B8%D0%BD&diff=57345&oldid=prev 2025-04-25T18:58:22Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:58, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9D%D2%B1%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B1%D3%A9%D0%BF%D0%B8%D0%BD&diff=57344&oldid=prev 2015-10-09T15:52:17Z

<p><a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80/Cat-a-lot&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot (мұндай бет жоқ)">Cat-a-lot</a>: Тасымалдануда... <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%C2%AB%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%C2%BB_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:«Алаш» қозғалысы (мұндай бет жоқ)">Санат:«Алаш» қозғалысы</a> → <a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B" title="Санат:Алаш қозғалысы">Санат:Алаш қозғалысы</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Infobox Biography <br /> |subject_name = Нұғыман Сарбөпин <br /> | date_of_birth = 1890 <br /> | place_of_birth = Соналы <br /> | occupation = Алаш қайраткері<br /> | nationality = [[Қазақтар|қазақ]]<br /> }}<br /> [[Алаш]] қозғалысына қатысушы, қазақтың арнаулы білімді алғашқы әскери мамандарының бірі '''Нұғыман Сарбөпин''' 1890 жылы [[Орал облысы]] ілбішін уезі [[Соналы]] болысында туған (қазіргі Қаратөбе ауданы). Тегі -Байұлына жататын алаша руының кенжеғара атасы. Әкесі [[Жайық]] сырты қазақтары тарихында өзіндік орны бар, ұзақ жыл аға сұлтан, болыс болған, әдетте ұрпақтарына мирасқорлық жолмен берілетін [[дворян]] атағын қазақтан алғаш иеленушілердің бірі - Мұхамеджан. Өз әулетінен шыққандардың Санкт-Петербург, Мәскеу әскери жоғары оқу орындарына түсуіне патша өкіметінің ресми рұқсатын алған Мұхамеджан немере інісі, кейін патша армиясының полковнигі шенін алған Сабыр Сарығожиннен кейін ұлы Нұғыманды Санкт-Петербургтегі Александр [[кавалерия]] училищесіне түсірді. Арғы атасы [[Исатай-Махамбет]] көтерілісі тарихынан мәлім старшина Сарбөпенің атына жазылған Нұғыман 1910 жылы шамасында училищені бітірген соң, Ресей-Қытай шекарасында тұрған 5 5 3 -жаяу әскер полкіне қызметке жіберілді.<br /> <br /> 1914-1917 жылдары 1 -дүниежүзілік соғысына қатысты. [[553-полк]] құрамында мұсылмандардан кұралған жеке ротаны басқарды. Соғысты штабс-капитан шенінде аяқтап, Батыс майданнан Мәскеуге келді. Ондағы Уақытша үкімет органы жанынан құрылған [[мұсылман]] комиссиясына қызметке тұру жөнінде ұсыныс жасалғанына қарамастан,<br /> <br /> 1917 жылы жаз айында Орынборға келді. Осында А.Кенжин, Н.Төреқұлов, Т.Жаманмұрынов, М.Сейдалин, М.Есполовтардың ұйытқы болуымен ашылған «Еркін дала» ұйымына Т.Тұрмағамбетов, Ж.Жәнібеков, С.Кәдірбаев қатарлы жастармен, Ә.Бөкейхан, [[Байтұрсынұлы|А.Байтұрсынұлы]], М.Дулатов секілді қайраткерлермен бірге мүше болып кірді. Қауым бағдарламасына сәйкес мәдени-ағарту жұмыстарымен, мектеп, баспасөз органдарын ашу, оқу құралдарын шығару, драмалық үйірмелер құру, шәкірттерге жәрдем беру ісімен шұғылданды.<br /> <br /> 1918 жылдың басында Ә.Жангелдиннің, Н.Төреқұловтың [[Орынбор]]да орнаған кеңес өкіметіне қызмет ету жөніндегі ұсынысын қабылдамай, Оралдағы [[Алаш]] қозғалысына қосылу ниетімен жолға шығады. [[Жолшыбай]] [[Елек қаласы]] большевиктер қолына көшкендіктен [[Орынбор]] маңындағы 1-Бөрте болысының 3-ауылында амалсыз кідіреді. Оны орынборлық қазақ-орыс Н.Каширин отрядының бір бөлігі «Орал қазақтарымыз» деп алдаусыратып ұстап алып, қорлап өлтірді. Сол 3-ауыл маңында жерленген. Соңында зайыбы Зинаятта Рамазанова және қызы қалды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Алаш қозғалысы]]<br /> [[Санат:Тұлғалар]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}<br /> {{Bio-stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов