Moderator: 1 түзету

2026-07-12T19:02:32Z

1 түзету

Kasymbot: /* Дереккөздер */clean up, replaced: {{Қазақстанның су шаруашылығы бассейндері}} → {{Қазақстан гидрологиясы}} using AWB

2023-11-12T18:00:57Z

‎Дереккөздер: clean up, replaced: {{Қазақстанның су шаруашылығы бассейндері}} → {{Қазақстан гидрологиясы}} using AWB

Жаңа бет

[[Сурет:Вод-хоз_бассейны_Казахстана.svg|нобай|500x500 нүкте| [[Қазақстан|Қазақстан Республикасының]] су бассейндері]]
Бассейннің аумағына [[Нұра]] және [[Сарысу (өзен)|Сарысу]] өзендерінің бассейндері, [[Теңіз (көл, Қорғалжын ауданы)|Теңіз]] және [[Карасор (озеро)|Қарасор]] көлдері кіреді.

Нұра-Сарысу су бассейнінің аумағында 1 миллионға жуық халық тұрады.

Су қоры 4,59 км³ (Қазақстан бассейніндегі ең аз қамтамасыз етілген су ресурстарының бірі). Көрші аумақтардан су құбырлары жоқ. Бассейннің ішінде 1,7 км³ құрайды.
{| class="sortable standard"
|+
!Су қоры
! Тұщы су мөлшері
|-
| [[Көл]]дер
| 20%
|-
| [[Су қоймасы|Су қоймалары]]
| 4%
|-
| [[Өзен|Өзен ағыны]]
| 33%
|-
| [[Жер асты суы|Жер асты сулары]]
| 25%
|-
| [[Мұздық]]тар
| 0%
|+
|}
Бассейндік аумақ ылғалдылығы жеткіліксіз аймақтарға жатады. Алабынның өзендерінің ерекшелігі – жылдық ағыстың негізгі бөлігі (90%-ға дейін және одан жоғары) көктемгі су тасқынының қысқа кезеңінде болады. Жылдың қалған уақытында өзен ағындары айтарлықтай азаяды, ал көптеген өзендерде бұл кезеңде ағын мүлдем болмайды.

Нұра-Сарысу өзені бассейнінің аумағында 2000-ға жуық көл және 400-ден астам жасанды су қоймалары бар.

Облысты сумен қамтамасыз ету үшін [[Ертіс-Қарағанды каналы]] салынды, ол толық жүктелген кезде бассейннің су қорын 18%-ға ұлғайтуға қабілетті.<ref>{{Кітап|сілтеме=https://web.archive.org/web/20070306062757/http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-23653.pdf|орны=Алматы|баспасы=Біріккен Ұлттар ұйымының даму бағдарламасы|жыл=2004|pages=23|тақырыбы=Жаңа мыңжылдықтағы Қазақстанның су ресурстары}}</ref>
== Ірі көлдері ==
{| class="wikitable sortable"
!№ п/п
!Көл атауы
!Орысша атауы (уақытша)
!Орналасқан жері
!Ауданы, км²
!аймағы мен әкімшілік ауданы
|-
|2531
| [[Қобыкөл]]
|оз. Кобыколь
|села Ладыженкадан О-ке қарай 11 км
|10,1
|[[Ақмола облысы]] [[Атбасар ауданы]]
|-
|2536
| [[Жалманқұлақ]]
|оз. Жалманкулак
|СЗ свх.им. Калинина
|15,4
|[[Ақмола облысы]]ның [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2537
| [[Қожакөл (көл)|Қожакөл]]
|оз. Кожаколь
|2 км В свх им. Калинина
|60
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2542
| Саумалкөл
|оз. Саумалколь
|3 км З пос. Жанаарка
|13,2
|[[Ұлытау облысы]], [[Жаңаарқа ауданы]]
|-
|2554
| [[Шишалқар]]
|оз. Шийшалкар
|21 км ЮВ пос. [[Жантеке]]
|15,5
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2570
| [[Майбалық (көл)|Майбалық]]
|оз. Майбалык
|15 км ЮЗ г. Целинограда
|24,7
|[[Астана|Астана қаласы]], [[Есіл ауданы (Астана)|Есіл ауданы]]
|-
|2572
| [[Теңіз (көл, Қорғалжын ауданы)|Теңіз]]
|оз. Тенгиз
|25 км З пос. Уркендеу
|1161,5
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2575
| [[Асаубалық]]
|оз. Асаубалык
|20 км ЮЗ 1-ое отд. свх им. Абая
|12,51
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2577
| атаусыз
|оз. без названия
|12 км СЗ 1-ое отд. свх им. Абая
|10,3
|
|-
|2584
| [[Қоқай]]
|оз. Кокай
|7 км ЮЗ 1-ое отд. свх им. Абая
|24
|[[Ақмола облысы]]ның, [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2586
| Сұлтанкелді
|оз. Султанкелды
|25 км ЮЗ пос. Уркендеу
|33,7
|
|-
|2588
| [[Ақтайлақ (көл)|Ақтайлақ]]
|оз. Актайляк
|16 км З пос. Уркендеу
|12,3
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2595
| атаусыз
|оз. без названия
|16 км ЮЗ пос. Уркендеу
|36,9
|
|-
|2599
| Шолақ
|оз. Шолак
|4 км ЮЗ пос. Уркендеу
|31,9
|
|-
|2602
| Шалқар
|оз. Шалкар
|16 км ЮВ пос. Уркендеу
|24,5
|
|-
|2603
| [[Біртабан (көл)|Біртабан]]
|оз. Биртабан
|14 км ЮВ пос. Уркендеу
|13,5
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2613
| [[Жәнібекшалқар]]
|оз. Жаныбекшалкар
|16 км В с. Кургальджино
|21,5
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2616
| [[Тұзащы]]
|оз. Тузащи
|27 км ЮВ с. Кургальджино
|11,9
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2617
| [[Қарасор (көл, Қорғалжын ауданы)|Қарасор]]
|оз. Карасор
|29 км ЮВ с. Кургальджино
|16,4
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2619
| [[Ұялышалқар]]
|оз. Уялышалкар
|22 км В с. Кургальджино
|17,6
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2621
| [[Жыландышалқар|Жандышалқар]]
|оз. Жандышалкар
|26 км СВ с. Кургальджино
|15,8
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2634
| Құмдыкөл
|оз. Кумдыколь
|СВ пос. Кумколь
|16,3
|[[Ақмола облысы]] [[Қорғалжын ауданы]]
|-
|2638
| [[Жарлыкөл (көл, Целиноград ауданы)|Жарлыкөл]]
|оз. Жарлыколь
|25 км В свх Арыкты
|12,1
|[[Ақмола облысы]] [[Целиноград ауданы]]
|-
|2645
| [[Қыпшақ (көл)|Әжібексор]]
|оз. Ажибексор
|75 км ЮЗ пос. Абылай
|47
|[[Қарағанды облысы]] [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]]
|-
|2646
| [[Керей (көл)|Керей]]
|оз. Кирей
|55 км ЮЗ пос. Абылай
|62,8
|[[Қарағанды облысы]] [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]]
|-
|2647
| Қияты
|оз. Кияты
|41 км ЮЗ пос. Интымак
|38,6
|
|-
|2649
| [[Күмістікөл]]
|оз. Кумистыколь
|3 км С пос. Косколь
|10,1
|[[Ұлытау облысы]] [[Ұлытау ауданы]]
|-
|2651
| [[Барақкөл]]
|оз. Баракколь
|24 км ЮВ пос. Косколь
|12
|[[Ұлытау облысы]] [[Ұлытау ауданы]]
|-
|2653
| [[Ащыкөл (көл, Ұлытау облысы)|Ащыкөл]]
|оз. Ащыколь
|40 км ЮВ пос. Косколь
|16
|[[Ұлытау облысы]] [[Ұлытау ауданы]]
|-
|2657
| [[Қарақойын (көл)|Қарақойын]]
|оз. Каракоин
|185 км ЮВ ж/д ст. Джезказган
|75,3
|[[Ұлытау облысы]] [[Ұлытау ауданы]]
|-
|2679
| [[Шошқакөл (көл)|Шошқакөл]]
|оз. Шошкаколь
|4 км СЗ свх Айнабулакский
|32
|[[Қарағанды облысы]]ның [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра]] және [[Жаңаарқа ауданы|Жаңаарқа]] аудандары
|-
|2709
| [[Тассуат (көл)|Тассуат]]
|оз. Тассуат
|14 км СВ пос. Тассуат
|16,5
|[[Қарағанды облысы]] [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]]
|-
|2713
| [[Құлтансор]]
|оз. Култансор
|24 км В пос. Тассуат
|16
|[[Қарағанды облысы]] [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]]
|-
|2729
| Сасықкөл
|оз. Сасыкколь
|13 км ЮЗ пос. Долинка
|16,2
|
|-
|2730
| [[Көктіңкөлі (көл)|Көктіңкөлі]]
|оз. Коктенколь
|6 км ЮЗ пос. Коктенколь
|13,2
|[[Қарағанды облысы]], [[Шет ауданы]]
|-
|2735
| [[Шыбынды]]
|оз. Шыбынды
|18 км СЗ клх «Алгабас»
|36
|[[Қарағанды облысы]] [[Осакаров ауданы]]
|-
|2747
| [[Саумалкөл (көл, Ақмола облысы)|Саумалкөл]]
|оз. Саумалколь
|10 км СВ клх «Новый путь»
|13,2
|[[Ақмола облысы]] [[Егіндікөл ауданы]]
|-
|2748
| [[Қарасор (көл, Қарқаралы ауданы)|Қарасор]]
|оз. Карасор
|4 км З пос. Коянды
|155
|[[Қарағанды облысы]] [[Қарқаралы ауданы]]
|-
|2757
| Балықтыкөл
|оз. Балыктыколь
|17 км ЮВ пос. Коянды
|26,5
|
|-
|2767
| Саумалкөл
|оз. Саумалколь
|31 км С пос. Жайнаккарамала
|10,8
|
|-
|2776
| Саумалкөл
|оз. Саумалколь
|
|10,8
|
|-
|2779
| Есей
|оз. Есей
|14 км ЮЗ пос. Уркендеу
|53,2
|
|-
|2784
| Мешкейсор
|оз. Мешкейсор
|63 км СВ пос. Малшыбай
|37,1
|
|-
|2791
| Жуалы
|оз. Жуалы
|в системе Шалкар Быртабанских озёр
|10
|
|}
== Ең ұзын өзендер ==
{| class="wikitable sortable"
!№ п/п
!Бастау ID
!Атауы
!Орысша атауы (уақытша)
!Қайда құяды
!Қай жағадан
!Ұзындығы, км
!су шаруашылығы бассейні (СШБ)
!Бастауының ауданы мен аймағы
!Атырауының ауданы мен аймағы
|-
|1
|6030001
|[[Сарысу (өзен)|Сарысу]] (сол.)
|р. Сарысу (сол.)
|
| -
|900
|
|
|
|-
|
|6030028
|[[Жаман Сарысу]] (жеке)
|р. Жаман Сарысу (сол.)
|
|
|162
|
|
|
|-
|
|6030100
|[[Талдыманақа]] (жеке)
|р. Талды Манака (сол.)
|
|
|161
|
|
|
|-
|
|6030123
|[[Атасу (өзен)|Атасу]] (сол.)
|р. Атасу (сол.)
|
|
|182
|
|
|
|-
|
|6030183
|Кенсаз (жеке)
|р. Кенсаз (сол.)
|
|
|103
|
|
|
|-
|
|6030234
|[[Сарыөзен (өзен, Сарысу алабы)|Сарыөзен]]
|р. Сарыозен
|
|
|107
|
|
|
|-
|
|6030312
|[[Қаракеңгір]]
|р. Кара Кенгир
|
|
|313
|
|
|
|-
|
|6030365
|[[Сарыкеңгір]]
|р. Сары Кенгир
|
|
|156
|
|
|
|-
|
|6030421
|[[Жыланды (өзен, Қарағанды облысы, Сарысу алабы)|Жыланды]]
|р. Жыланды
|
|
|103
|
|
|
|-
|
|6030461
|[[Үлкен Жезді]]
|р. Улькен Жезды
|
|
|117
|
|
|
|-
|
|6030523
|[[Боқтықарын (өзен, Түркістан облысы)|Боқтықарын]], Сарысу
|пр. Боктыкарын, р. Сарысу
|
|
|130
|
|
|
|-
|
|6030538
|[[Байыр]] (сол.)
|р. Байыр (сол.)
|
|
|138
|
|
|
|-
|
|6030561
|Көксай (құрғақ)
|р. Коксай (сух.)
|
|
|202
|
|
|
|-
|
|6030590
|[[Қайыпмергеннің қарасуы]]
|р. Кайыпмергеннин Карасуы
|
|
|120
|
|
|
|-
|
|6040001
|атаусыз
|р. Без названия
|
|
|259
|
|
|
|-
|
|6040005
|Атаусыз құрғақ өзен арнасы
|Сухое русло Без названия
|
|
|285
|
|
|
|-
|
|6040026
|Шажағай
|р. Шажагай
|
|
|138
|
|
|
|-
|
|6040036
|[[Сарыбұлақ (өзен, Нұра алабы)|Сарыбұлақ]]
|р. Сарыбулак
|
|
|149
|
|
|
|-
|
|6220001
|[[Нұра]]
|р. Нура
|
|
|1092
|
|
|
|-
|
|6220182
|[[Шерубайнұра]]
|р. Шерубайнура
|
|
|307
|
|
|
|-
|
|6220282
|[[Соқыр өзені|Соқыр]]
|р. Сокыр
|
|
|124
|
|
|
|-
|
|6220353
|[[Үлкен Құндызды]]
|р. Улькен Кундызды
|
|
|127
|
|
|
|-
|
|6220460
|[[Қыпшақ (өзен)|Қыпшақ]]
|р. Кыпшак
|
|
|130
|
|
|
|-
|
|6220487
|[[Керей (өзен)|Керей]]
|р. Керей
|
|
|106
|
|
|
|-
|
|6220523
|[[Құланөтпес (өзен)|Құланөтпес]]
|р. Куланотпес
|
|
|430
|
|
|
|-
|
|6220567
|[[Соналы (өзен)|Соналдар]]
|р. Соналы
|
|
|137
|
|
|
|-
|
|6220612
|[[Жақсыкөң]]
|р. Жаксы Кон
|
|
|171
|
|
|
|-
|
|6230019
|Талды
|р. Талды
|
|
|173
|
|
|
|}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
*
{{Қазақстан гидрологиясы}}

[[Санат:Қарағанды облысы географиясы]]
[[Санат:Қазақстанның су шаруашылығы бассейндері]]

← Ескі түзетулер	19:02, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Нұра-Сарысу су шаруашылығы бассейні - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Kasymbot: /* Дереккөздер */clean up, replaced: {{Қазақстанның су шаруашылығы бассейндері}} → {{Қазақстан гидрологиясы}} using AWB