Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:14:06Z

1 түзету

ArystanbekBot: clean up, replaced: Петербург → Санкт-Петербург (4) using AWB

2015-03-20T14:39:23Z

clean up, replaced: Петербург → Санкт-Петербург (4) using AWB

Жаңа бет

{{Тұлға
|Есімі = Николай Николаевич Миклухо-Маклай
|Шынайы есімі =
|Сурет = Miklukho-Maklai.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы =
|Туылған кездегі есімі =
|Туылған күні = 05.07.1846
|Туылған жері = [[Ресей империясы]], Новгород [[губерния]]сы, Борович ауданы, Рождественское селосы
|Мансабы = [[орыс]] саяхатшысы, антрополог, этнограф және биолог
|Азаматтығы =
|Ұлты = орыс
|Қайтыс болған күні = 02.04.1888
|Қайтыс болған жері = [[Ресей империясы]], [[Санкт-Петербург]]
|Әкесі = Николай Ильич Миклуха ([[1818]]-[[1858]])
|Анасы = Екатерина Семёновна Беккер ([[1826]]-[[1905]])
|Жұбайы = Маргарита Миклухо-Маклай ([[1855]]-[[1936]])
|Балалары = Александр ([[1884]]-[[1951]]), Владимир ([[1885]]-[[1958]])
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
}}

'''Миклухо-Маклай Николай Николаевич''' ([[1846]]-[[1888]]) – [[орыс]] саяхатшысы, антрополог, этнограф және биолог. [[1871]]-[[1880]] жылдары [[Оңтүстік-Шығыс Азия|Оңтүстік-шығыс Азия]], [[Австралия]] елдерінде және [[Тынық мұхит]] аралдарында [[антропология]]лық және [[этнография]]лық зерттеулер жүргізіп, антропология мен этнография [[ғылым]]ында үлкен із қалдырды. Ғылымда тұңғыш [[меланезия]] антропология типін сипаттап жазады, адамзат [[нәсіл]]дерінің [[түр]] жағынан біртұтастығын және бір-бірімен туыстас екендігін, “төменгі” және “жоғарғы” нәсілге бөлудің ғылыми негізсіз екендігін дәлелдеген.

== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Маргарита.jpg|thumb|left|Маргарита Миклухо-Маклай балаларымен. Санкт-Петербург. 1888 ж.]]
* Николай Николаевич Миклухо-Маклай [[1846]] жылы [[шілде]] айының 5-де Ресей империясы, Новгород губерниясы, Борович ауданы, Рождественское селосында туған.
* [[1863]] жылы [[Санкт-Петербург]] университетіне оқуға түскен. 6 айдан кейін студенттер қозғалысына қатысқаны үшін одан шығарылып, [[Гейдельберг]] ([[1864]]), [[Лейпциг]] ([[1865]]) және [[Иен|Йен]] ([[1866]] – [[1868]]) [[университет]]терінде [[жаратылыстану]] мен [[медицина]]дан [[дәріс]] алған.

== Экспедициялары ==
[[Сурет:Корвет.jpg|thumb|left|Н.Н.Миклухо-Маклайды Жаңа Гвинея жағалауына әкелген орыс корветі "Витязь".]]
[[Сурет:Михлуко-Маклай.jpg|thumb|Н.Н.Миклухо-Маклай экспедициялық киімімен. Фотосурет 1870 жылдардың басында түсірілген.]]
* [[1866]] – [[1867]] жылдары [[Канар аралдары]]на және [[Марокко]]ға саяхат жасады.
* [[1867]] жылы [[Қызыл тау]] жағалауында, теңіз фаунасын зерттейді.<ref name="Source 1">[[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref>
* [[1871]]-[[1874]] жылдар - Жаңа Гвинея аралының солтүстік-шығыс жағалауы.
** Миклухо-Маклай [[1871]] жылы [[20 қыркүйек]]те "Витязь" (капитаны Назимов) атты орыс корветімен (''ерте замандағы үш діңгекті соғыс кемесі'') Жаңа Гвинея аралының солтүстік-шығыс бөлігіндегі Астролябия шығанағына келіп кіреді. Алғаш рет жергілікті тұрғындар папуастармен танысады. [[27 қыркүйек]]те корвет "Витязь" кейін қайтады.
** [[1 қазан]] күні папуастар деревнясына алғашқы қадамын бастаған Миклухо-Маклай 2,5 жыл олардың арасында тұрып, зерттеулерін жүргізеді, сонымен қатар Бютензоргте (Богор), [[Ява]]да, Папуа-Ковиайда болады.
* [[1875]]-[[1877]] жылдар - әртүрлі ендіктегі саяхаттары:
** [[1874]] жылдың аяғында Миклухо-Маклай Малакк (Малай) түбегінің түкпіріне саяхат жасап, ғалымдар арасында ежелден пікірталас тудырған түбектегі меланезиялықтарға жатпайтын "оран-утан" ("орман адамдары") деген халықты іздеп, зерттейді.
** [[1976]] жылы [[Океания]] аралдары -Яп және Палауға барады.
* [[1879]]-[[1881]] жылдар - [[Австралия]].
* [[1882]]-[[1883]] жылдар - [[Ресей]] мен [[Еуропа]].<ref>Б.Н.Путилов. Н.Н.Миклухо-Маклай - путешественник, ученый, гумманист. Под редакцией Д.Д.Тумаркина. Москва. Издательство "Прогресс". 1985</ref>

== Еңбектері ==
5 томдық (6 кітап) шығармалар жинағы (Издательство АН СССР, 1950-1954)
2 томдық - "Путешествия" (М.- Л.,1940-1941)

== Есімі берілген жерлер ==
* Ресей ҰА [[Этнография]] институты.
* Жаңа Гвинеяның солтүстік-шығыс жағалауы “''Миклухо-Маклай жағалауы''” деп аталады.<ref>[[Балалар Энциклопедиясы]], 6 том.</ref>
* [[Астероид]]
* Теплоход
* [[Ресей]]дің Новгород облысында ескерткіштер орнатылған

== Н.Н.Миклухо-Маклай туралы әдебиеттер ==
* Известия Государственного географического общества, т.71, вып.1-2. М. - Л., 1939
* Человек с Луны. Дневники, статьи, письма Н.Н.Миклухо-Маклая. М., 1982.
* Анучин Д.Н. Н.Н.Миклухо-Маклай. Его жизнь, путешествмя и судьба его трудов. - "Землеведение", 1922, кн. 3-4, М.-Пг., 1923.
* Бутинов Н.А. Н.Н. Миклухо-Маклай. (Биографический очерк). - В кн.: Миклухо Маклай Н.Н. Собр.соч., т. 4, М-Л., 1953.
* Бутинов Н.А. Н.Н. Миклухо-Маклай - великий русский ученый-гуманист. К 100-летию его первой экспедиции на Новую Гвинею. Л., 1971.
* Бутинов Н.А. Путь к берегу Маклая. Хабаровск, 1975.
* Вальская Б.А. Борьба Н.Н.Миклухо-Маклая за права папуасов берега Маклая. - "Страны и народы Востока", вып. 1, М., 1959.
* Вальская Б.А. Неопубликованные материалы о подготовке экспедиции Н.Н.Миклухо-Маклая на Новую Гвинею в 1871 г. и о плавании корвета "Скобелев" к этому острову в 1883 г. - "Страны и народы Востока", вып. 13, М., 1970.
* Вальская Б.А. Проект Н.Н.Миклухо-Маклая о создании на остравах Тихого океана русской вольной колонии. - В кн.: Австралия и Океания (история и современность). М., 1970.
* Егорьева А.В. Русский географ и путешественник Миклухо-Маклай (К 125-летию со дня рождения). Л., 1971.
* Колесников М.С. Миклухо-Маклай. М., 1965.
* Комиссаров Б.Н. Рание годы Н.Н.Миклухо-Маклая (к истории первого Санкт-Петербургмкого периода жизни). - "Сов. этнография", 1983, №1.
* Марков С.Н. Тамо-рус Маклай. М., 1975.
* На берегу Маклая. Этнографические очерки. М., 1975.

==Дереккөздер==
<references/>

[[Санат:Ғылым]]

← Ескі түзетулер	18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Николай Николаевич Миклухо-Маклай - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

ArystanbekBot: clean up, replaced: Петербург → Санкт-Петербург (4) using AWB