Moderator: 1 түзету

2026-06-25T14:03:45Z

1 түзету

Kasymov: −Санат:1922 жылы туғандар; −Санат:1964 жылы қайтыс болғандар (HotCat құралының көмегімен)

2022-02-15T10:51:32Z

−Санат:1922 жылы туғандар; −Санат:1964 жылы қайтыс болғандар (HotCat құралының көмегімен)

Жаңа бет

{{Әскери қайраткер
|толық есімі = Кологойда Николай Васильевич
|шынайы есімі =
|суреті =
|сурет тақырыбы =
|туған күні = 14.11.1922
|туған жері = Воскресенка село,[[Мағжан Жұмабаев]] районы,[[Солтүстік Қазақстан облысы]]
|қайтыс болған күні = 18.09.1964
|қайтыс болған жері = Полевской қаласы, Свердлов облысы
|лақап аты =
|бүркеніш аты =
|мемлекет = {{USSR}}
|қызмет еткен жылдары = [[1941]]—[[1964]]
|атағы =
|әскер түрі = жаяу әскер
|басқарды =
|әскери бөлімі =
|шайқасы = Ұлы Отан Соғысы
|марапаттары = [[File:Order of Lenin Ribbon Bar.svg|Order of Lenin Ribbon Bar]]
|байланысы =
|отставкада =
|қолтаңбасы =
|Commons =
}}
'''Кологойда Николай Васильевич''' [[1922]] жылы [[Солтүстік Қазақстан облысы]]ның Булаев ауданындағы Воскресенка селосында туған. Орта мектепті [[соғыс]] басталардан бір жыл бұрын Свердлов облысы Полевской қаласында бітірген.
Кологойда Николай Васильевич әскери-жаяу әскер училищесін лейтенант дәрежесінде тәмамдап, алғашқы ұрысқа [[Мәскеу]] қорғаныс аймағында кірісті. Оның әскери шежіресі осыдан басталады.

Содан соң Солтүстік-Батыс майданы, Воронеж түбіндегі, Днепрдегі ұрыстар, [[Варшава]] маңындағы екпінді шабуылдар мен Прага көшелеріндегі соңғы шайқастар. [[1943]] жылдың күзінде 52-армияның әскерлері өзенге беттеді. Осы армияның 254-атқыштар дивизиясының басшылығы Днепрден өту және батыс жағалауда плацдармды басып алу үшін шабуыл тобын жасақтауды ұйғарды. Оған барынша тісқаққан әрі қажырлы жауынгерлер іріктелді. Топты басқаруды капитан Кологойдаға жүктеді.
1943 жылғы 30 қыркүйектен 1 қазанға қараған түнде шабуыл тобының 102 жауынгері Днепрден өтіп, Крещатик деревнясының түбінде «Ұлы [[Германия]]» СС дивизиясының полктарының бірімен ұрысқа кірісті.
Кескілескен ұрыста [[неміс]]тердің өздерінің айтуынша капитан Кологойданың тобы 270-ке тарта адамды жер жастандырды, капитанның өзі операцияны басқарып, айрықша ерлік көрсете отырып, қолмақол ұрыста СС-тің 17 гитлершісін өлтірді. Сөйтіп, капитан Кологойданың тобы [[Днепр]] өзенінен өту мүмкіндігін қамтамасыз етті. Кеңес жауынгерлеріне эсесшілердің 18 [[танк]]і мен екі батальоны қарсы тұрды. Олар бір күнде жеті рет шабуылға шықса да, плацдармды құрта алмады. Днепр өзенінен өтуде көрсеткен сәтті де қаһармандық қимылдары және дұшпанға қарсы ұрыста жасаған жеке ерлігі, дивизия бөлімдері келіп жеткенше бір тәулік бойы шепті қолда ұстап тұрғаны үшін капитан Кологойдаға [[КСРО]] Жоғарғы Кеңесi Төралқасының [[1944]] жылғы 22 ақпандағы Жарлығымен [[Кеңес Одағының Батыры]] атағы берiлдi.
<ref>[https://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1944/1944_013.pdf Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 22 февраля 1944 года] // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 5 марта (№ 13 (273)). — С. 1</ref>

Соғыс біткен соң Н.В. Кологойда партия мектебіне оқуға жіберіледі. Содан соң Свердлов облысы Артин аудандық атқару комитетінің төрағасының орынбасары болып екі жыл қызмет атқарады. Содан кейін тағы да В.И. [[Ленин]] атындағы Әскери-саяси академияда оқиды.

Академия түлегі майор Кологойда [[1956]] жылдың жазында әскери бөлімдер бірінің командирінің орынбасары қызметіне тағайындалады. Николай Васильевич өзінің жауынгерлік тағылымын, білімін жас жауынгерлерге дарытады. [[1963]] жылғы 8 мамырда полковник Кологойда әскери делегация құрамында [[Берлин]]де Кеңес жауынгерлеріне арналған ескерткіштің ашылу салтанатында болды.
Бір жылдан соң ауыр сырқатқа шалдыққан Николай Васильевич төсек тартып жатып қалады. [[1964]] жылғы 18 қыркүйекте ол дүниеден өтті.

== Дереккөздер ==
#Орысша уикипедия
#Айбын Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х

== Тағы қараңыз ==
[https://ru.wikipedia.org/wiki/Кологойда,_Николай_Васильевич Кологойда Николай Васильевич]

[[Санат:Кеңес Одағының батырлары]]

← Ескі түзетулер	14:03, 2026 ж. маусымның 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Николай Васильевич Кологойда - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Kasymov: −Санат:1922 жылы туғандар; −Санат:1964 жылы қайтыс болғандар (HotCat құралының көмегімен)