https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80Негізді тау жыныстар - Түзету тарихы2026-04-20T12:14:57ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80&diff=14181&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T17:55:42Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:55, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80&diff=14180&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB2014-06-14T03:33:58Z<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:Roche.svg|thumb|Alt=A.|[[Тау жыныстар]]]]<br />
'''Негізді тау жыныстар''' – құрамында кремний оксидінің (SіO2) мөлшері 45 – 52% болатын магмалық тау жыныстар. Қалған элементтердің орташа мөлшері: Al2O3 (16 – 18%), FeO+Fe2O3 (10 – 12%), CaO (10 – 12%), MgO (6 – 9%), Na2O+K2O (2 – 4%). Негізді тау жыныстарының басты минералдары негізді плагиоклаз және пироксендер. Қосымша минералдар ретінде оливин, горнбленд, биотит, калишпат, кварц кездеседі. Негізді тау жыныстар жер қыртысында магмалық тау жыныстарының 25%-ын құрайды. Олардың ішінде [[эффузив]]тер 21%-дай, [[интрузив]]тер 4%-дай. Негізді эффузивтік жыныстар шомбал, кеуекті кейде ағынды бітімді, [[эфирлі]], порфирлі құрылымды болып келеді. Құрамы мен құрылымына қарай ол базальт, долерит, диабаз, спилит түрлеріне ажыратылады. Негізді [[эффузив]]терді үлкен алқапты алатын жамылғылар не алысқа созылып жататын тасқындар құрайды. Интрузивтік Негізді тау жыныстар габброидты және анортозитты түрге бөлінеді. [[Габброид]]тарда плагиоклаз бен түсті минералдардың мөлшері шамалас келеді. Габброидтар лополит, лакколит, силл кейде штоктар құрайды. [[Анортозит]]тер плагиоклаздан тұрады. Олар өте көне құрылымдарда дамып, зор массивтер құрайды. Қазақстанда Негізді тау жыныстар Мұғалжарда, Ұлытауда, Торғай өңірінде, т.б. жерде кездеседі. Магнетит, титанмагнетит, никель, мыс, платина кендері Негізді тау жыныстармен байланысты.<br />
<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том</ref><br />
==Сілтемелер==<br />
* [[Негіздер]] <br />
* [[Анортозит]] <br />
* [[Габброид]]<br />
== Дереккөздер ==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Химия]]<br />
[[Санат:География]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>ArystanbekBot