https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8BНаурыз жыры - Түзету тарихы2026-09-08T14:54:35ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B&diff=121438&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-06-26T06:38:10Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:38, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B&diff=121437&oldid=prevСерикбаева Нурай: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ мағына жағынан сай келмейтін сөзді басқа сөзбен алмастырдым2023-03-17T03:35:57Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Кіріспе бөлімін өңдеді: </span> мағына жағынан сай келмейтін сөзді басқа сөзбен алмастырдым</span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Наурыз жыры''' [[Халық]] өмiрiнде балалар, әсiресе, маусымдық мерекелерге ерте араласатын болған. Жұрт балаларын ертiп жүрiп, бұл мерекелердiң мәнiн ұқтырып қана қоймаған, оларға өзiнше тапсырмалар да жүктеген, олардың да өзiнше атқаратын қызметi, рөлi болған. Сондай мерекенiң бiрi – Наурыз.<br />
Наурыз – [[Азия]] халықтарының көпшiлiгiнде тойланатын өте көне жаңа жыл мерекесi. [[Қазақ]]тар бұл мерекенi 22 наурызда күн мен түн теңелген күнi '''''«Ұлыстың ұлы күнi»''''' деп атап өтедi. Бұл күндi халықтың еңбек мерекесi ретiнде ойын-күлкi, жақсы тiлекпен қарсы алып, сол қуаныштарын жыр жолдарымен бiлдiретiндiгi зерттеу еңбектерiнде айтылып жүр. Балалардың бұл мерекеге белсене ат салысатынын:<br/><br />
'''''Ұлыс күнi кәрi-жас,'''''<br/><br />
'''''Құшақтасып көрiскен.'''''<br/><br />
'''''Жаңа ағытқан қозыдай,''''' <br/><br />
'''''Жамырасып өрiскен''''', –<br/><br />
деген өлең мәтінінен аңғарсақ, сондай-ақ:<br/><br />
'''''Амансың ба?'''''<br/><br />
'''''ұлыс оң болсын,'''''<br/><br />
'''''Ақ мол болсын,'''''<br/><br />
'''''Қайда барса, жол болсын,'''''<br/><br />
'''''Төрт түлiк ақты болсын,''''' <br/><br />
'''''Ұлыс береке берсiн,'''''<br/><br />
'''''Бәле-жала жерге енсiн''''', – <br/><br />
деген балалар жаттауына лайық тақпақтар мәтінінен де байқаймыз. Балалардың бұл мерекеге қатысуы жөнiнде төңкеріске дейiн жарияланған көктемгi мереке жөнiндегi баспасөз мәлiметтерiнде де деректер келтiрiледi.<br />
Бұл мерекедегi балалардың мiндетi үйден-үйге жүгiрiп хабаршы болу, құттықтау өлеңдер айту болған. Өкiнiшке орай, наурызға қатысты балалар өлеңдерi, ондағы балалардың атқаратын мiндеттерi жөнiнде деректер бiзге жетпедi. Тiптi, жоғарыда келтiрiлген наурызға қатысты бiр-екi ауыз жыр тек [[Шәкәрім Құдайбердіұлы|Шәкәрiм Құдайбердiұлының]] ыждаһаттығының арқасында ғана бүгiнге жетiп отыр. Сондай-ақ бiзге жетпей қалған жанрлық түрлер бұл ғана емес. Балалар [[фольклор]]ының көптеген жанрлары әлi күнге жете ескерiлмей жүр. Балалардың наурыз мерекесiне белсене араласатынын көршi туысқан татар, өзбек балалары халық шығармашылығынан айқын көремiз. Мәселен, татар балалары наурыз күнi үй аралап:<br/><br />
'''Урус капка''',<br/><br />
'''''Тәрәзәң япма,'''''<br/><br />
'''''Әйтәбәз нәүрүз!''''' <br/><br />
'''''Ярлыкасын ходай,'''''<br/><br />
'''''Нардуган бүгән'''''<br/><br />
'''''Әбекей соен,'''''<br/><br />
'''''Нәүрiш''''' , –<br/><br />
деп әндететiн көрiнедi.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
{{Stub: Қазақ әдебиеті}}<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Қазақстан әдебиеті]]</div>Серикбаева Нурай