Насихат Сүгірұлы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

2026-06-25T14:29:15Z

1 түзету

Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:59:09Z

1 түзету

19:26, 2025 ж. наурыздың 21 кезіндегі 1nter pares деген

2025-03-21T19:26:35Z

ArystanbekBot: /* Дереккөздер */clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB

2014-06-22T05:51:38Z

‎Дереккөздер: clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB

Жаңа бет

'''Насихат ''' Сүгірұлы [1889, Нарын құмы Мыңтөбе ауылы (қазіргі [[Атырау облысы]] [[Құрманғазы ауданы]]) – 1937] – ақын. Өз бетінше сауат ашқан, өлең-толғауларын ауызша шығарған. Жастайынан Шәлгез ([[Шалкиіз]]), [[Махамбет]], [[Мұрат]], [[Қашаған]], [[Сәттіғұл]], [[Сүгір]] жырларын жаттап өскен. Нұрым ақыннан өнеге алып, 15 – 16 жасынан айтыскерлігімен елге танылған. Патшаның 1916 жылғы маусым жарлығына сәйкес майдан жұмысына алынып, 1-дүниежүзілік соғыс кезінде [[Румыния]], [[Австрия]] аумағында болған ақынның “[[Айдады патша жыраққа]]” (1916) атты дастаны осы тұста жазылған. Азапты сапарды бастан өткерген ақынның дүниеге деген әлеум. көзқарасы мен танымы осыдан кейін өзгеше сипат алды. 1929 жылы қудалауға ұшырап, 1930 жылдың бас кезінде [[Астрахан]]ның [[Азауыл]] жеріндегі туыстарына барып бой тасалады. 1930 жылы 22 ақпанда ақын жазықсыз жазаланып, алғаш Астрахан, кейін Атырау түрмесіне қамалған. Абақтыда ол “[[Еділ, Жайық – екі су”]] атты толғауын шығарды, өлең кеңестік түрме жағдайын сипаттаған алғашқы шығармалардың бірі еді. Тұтқыннан босап, 1932 – 37 жылы [[Мыңтөбеде]]гі Қызыл ту ұжымшарында еңбек етті, 1937 жылы қайта тұтқындалып, сол жылдың 22 қарашасында ату жазасына кесілді. Насихаттың “[[Ел құрсауы – ер жігіт]]”, “[[Танысу]]”, “[[Дүние, шіркін, жел қайық]]”, “[[Телегей жатқан теңізден]]”, “[[Жүйрікті көпке мақтама]]”, “[[Мен қиядан ұшқан қырғимын]]”, “[[Ұяда жатып талпынған]]”, “[[Тұмарланған тұлпар ат]]”, “[[Шалқыған көлге қу қонар]]”, “[[Ауылға келгенде]]”, “[[Қазіргі заман түрі]]”, т.б. терме, толғаулары бар. Ол өлеңдерінде ел қамын ойлаған азаматтар ісін өнеге етіп, ақиқат пен жалғандық жайлы жырлайды. Өткенге көз жіберіп, келешекке сеніммен қарауға, қайсарлыққа, жігерлілікке үндейді. Насихаттың өлең, толғаулары “[[Алқаласа әлеумет]]” (1991), “[[Қапаста жазылған хаттар]]” (1992), “[[Қазақ поэзиясының антологиясы]]” (1993) “[[Жыр – дастан]]” жинақтарында жарияланған. Шығарма: [[Еділ , Жайық – екі су]], А., 2001.
<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том</ref>
==Сілтемелер==
* [[Астрахан]]
* [[Румыния]]
* [[Австрия]]
== Дереккөздер ==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	18:59, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)
(айырмашылығы жоқ)

@@ Жол нөмірі 1: / Жол нөмірі 1: @@
-'''Насихат Сүгірұлы''' (1889, Нарын құмы Мыңтөбе ауылы (қазіргі [[Атырау облысы]], [[Құрманғазы ауданы]]) – 1937) — қазақ ақыны. Өз бетінше сауат ашқан, өлең-толғауларын ауызша шығарған. Жастайынан Шәлгез ([[Шалкиіз]]), [[Махамбет]], [[Мұрат]], [[Қашаған]], [[Сәттіғұл Жанғабылұлы|Сәттіғұл]], [[Сүгір жырау Бегендікұлы|Сүгір]] жырларын жаттап өскен. Нұрым ақыннан өнеге алып, 15–16 жасынан айтыскерлігімен елге танылған. Патшаның 1916 жылғы маусым жарлығына сәйкес майдан жұмысына алынып, 1-дүниежүзілік соғыс кезінде [[Румыния]], [[Австрия]] аумағында болған ақынның “[[Айдады патша жыраққа]]” (1916) атты дастаны осы тұста жазылған. Азапты сапарды бастан өткерген ақынның дүниеге деген әлеум. көзқарасы мен танымы осыдан кейін өзгеше сипат алды. 1929 жылы қудалауға ұшырап, 1930 жылдың бас кезінде [[Астрахан]]ның [[Азауыл]] жеріндегі туыстарына барып бой тасалады. 1930 жылы 22 ақпанда ақын жазықсыз жазаланып, алғаш Астрахан, кейін Атырау түрмесіне қамалған. Абақтыда ол “[[Еділ, Жайық – екі су”]] атты толғауын шығарды, өлең кеңестік түрме жағдайын сипаттаған алғашқы шығармалардың бірі еді. Тұтқыннан босап, 1932 – 37 жылы [[Мыңтөбеде]]гі Қызыл ту ұжымшарында еңбек етті, 1937 жылы қайта тұтқындалып, сол жылдың 22 қарашасында ату жазасына кесілді. Насихаттың “[[Ел құрсауы – ер жігіт]]”, “[[Танысу]]”, “[[Дүние, шіркін, жел қайық]]”, “[[Телегей жатқан теңізден]]”, “[[Жүйрікті көпке мақтама]]”, “[[Мен қиядан ұшқан қырғимын]]”, “[[Ұяда жатып талпынған]]”, “[[Тұмарланған тұлпар ат]]”, “[[Шалқыған көлге қу қонар]]”, “[[Ауылға келгенде]]”, “[[Қазіргі заман түрі]]”, т.б. терме, толғаулары бар. Ол өлеңдерінде ел қамын ойлаған азаматтар ісін өнеге етіп, ақиқат пен жалғандық жайлы жырлайды. Өткенге көз жіберіп, келешекке сеніммен қарауға, қайсарлыққа, жігерлілікке үндейді. Насихаттың өлең, толғаулары “[[Алқаласа әлеумет]]” (1991), “[[Қапаста жазылған хаттар]]” (1992), “[[Қазақ поэзиясының антологиясы]]” (1993) “[[Жыр – дастан]]” жинақтарында жарияланған. Шығарма: [[Еділ , Жайық – екі су]], А., 2001.
+'''Насихат ''' Сүгірұлы [1889, Нарын құмы Мыңтөбе ауылы (қазіргі [[Атырау облысы]] [[Құрманғазы ауданы]]) – 1937] – ақын. Өз бетінше сауат ашқан, өлең-толғауларын ауызша шығарған. Жастайынан Шәлгез ([[Шалкиіз]]), [[Махамбет]], [[Мұрат]], [[Қашаған]], [[Сәттіғұл]], [[Сүгір]] жырларын жаттап өскен. Нұрым ақыннан өнеге алып, 15 – 16 жасынан айтыскерлігімен елге танылған. Патшаның 1916 жылғы маусым жарлығына сәйкес майдан жұмысына алынып, 1-дүниежүзілік соғыс кезінде [[Румыния]], [[Австрия]] аумағында болған ақынның “[[Айдады патша жыраққа]]” (1916) атты дастаны осы тұста жазылған. Азапты сапарды бастан өткерген ақынның дүниеге деген әлеум. көзқарасы мен танымы осыдан кейін өзгеше сипат алды. 1929 жылы қудалауға ұшырап, 1930 жылдың бас кезінде [[Астрахан]]ның [[Азауыл]] жеріндегі туыстарына барып бой тасалады. 1930 жылы 22 ақпанда ақын жазықсыз жазаланып, алғаш Астрахан, кейін Атырау түрмесіне қамалған. Абақтыда ол “[[Еділ, Жайық – екі су”]] атты толғауын шығарды, өлең кеңестік түрме жағдайын сипаттаған алғашқы шығармалардың бірі еді. Тұтқыннан босап, 1932 – 37 жылы [[Мыңтөбеде]]гі Қызыл ту ұжымшарында еңбек етті, 1937 жылы қайта тұтқындалып, сол жылдың 22 қарашасында ату жазасына кесілді. Насихаттың “[[Ел құрсауы – ер жігіт]]”, “[[Танысу]]”, “[[Дүние, шіркін, жел қайық]]”, “[[Телегей жатқан теңізден]]”, “[[Жүйрікті көпке мақтама]]”, “[[Мен қиядан ұшқан қырғимын]]”, “[[Ұяда жатып талпынған]]”, “[[Тұмарланған тұлпар ат]]”, “[[Шалқыған көлге қу қонар]]”, “[[Ауылға келгенде]]”, “[[Қазіргі заман түрі]]”, т.б. терме, толғаулары бар. Ол өлеңдерінде ел қамын ойлаған азаматтар ісін өнеге етіп, ақиқат пен жалғандық жайлы жырлайды. Өткенге көз жіберіп, келешекке сеніммен қарауға, қайсарлыққа, жігерлілікке үндейді. Насихаттың өлең, толғаулары “[[Алқаласа әлеумет]]” (1991), “[[Қапаста жазылған хаттар]]” (1992), “[[Қазақ поэзиясының антологиясы]]” (1993) “[[Жыр – дастан]]” жинақтарында жарияланған. Шығарма: [[Еділ , Жайық – екі су]], А., 2001.
 <ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том</ref>
 ==Сілтемелер==
 * [[Астрахан]]