Мүбәрәк Қожа хан - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

2026-06-25T14:29:14Z

1 түзету

Sagzhan: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */

2025-08-03T18:03:36Z

‎Кіріспе бөлімін өңдеді

Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:58:28Z

1 түзету

EmausBot: Перемещение 1 интервики-ссылки в Викиданные (d:Q1067190)

2016-11-16T23:00:17Z

Перемещение 1 интервики-ссылки в Викиданные (d:Q1067190)

Жаңа бет

{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = монарх
| Қазақша есімі = Мүбәрәк Қожа хан
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Атауы =
| Сурет ені =
| Титулы = [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]]ның 7-ші ханы
| Лақап аты =
| Ту =
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[1320 жыл|1320]]
| Басқаруын аяқтады = [[1340 жыл|1340]]
| Басқарған кезеңі =
| Ізашары = [[Ерзен хан]]
| Ізбасары = [[Шымтай хан]]
| Тәж кигізу жорасы =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Реті_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Реті_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Діні = [[Ислам]]
| Азаматтығы =
| Туған күні = белгісіз
| Туған жері =
| Қайтыс болған күні = 1340
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Династия = [[Орда Ежен хан|Ордаежендіктер]]
| Туған кездегі есімі =
| Әкесі = [[Ерзен хан]]
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
}}
'''Мүбәрәк Қожа хан''' (т.ж.б. – 1345) – [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]] ханы (1337/39 – 1340/41). [[Шыңғыс хан]] әулетінен шыққан, [[Орда Ежен хан|Орда Ежен]]нің ұрпағы, [[Ерзен хан]]ның ұлы.

== Басқаруы ==
Ақ Орданың астанасы [[Сығанақ]] қаласында хан көтерілді. Мүбәрәк Қожа жайлы деректер Муин әд-Дин Натанзи шығармаларында кездеседі. Ол Ақ Орда хандарының ішінде бірінші болып өз иелігін Алтын Орда хандарынан тәуелсіз деп жариялап, 1337–38 жылы Сығанақта өз атынан күміс ақша соқтырды. Мүбәрәк Қожаның дербестікке ұмтылуы [[Алтын Орда]] билеушілері тарапынан қатты қарсылыққа ұшырады. Алтын Орда ханы Өзбектің (1312 – 42) Ақ Орданы қайтадан өзіне қарату әрекетінің нәтижесінде ол ордадан кетуге мәжбүр болды. Мұсылман авторларының айтуынша ол Алтай мен қырғыздар арасында қашып жүріп, қазаға ұшыраған. Көп ұзамай Алтын Орда ханы [[Өзбек хан|Өзбек]] қайтыс болып, мұрагері [[Жәнібек хан (Алтын Орда)|Жәнібек]]тің (1342 – 57) жарлығымен 1344 жылы Мүбәрәк Қожа орнына оның інісі Шымтай хан болды. Ал Мүбәрәк Қожа аңсаған дербестікке Ақ Орда билеушілері [[Ұрыс хан|Ұрыс]] және [[Тоқтамыс хан]]дар жетті.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы.
«Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref><ref>Қазақ энциклопедиясы, 6 том</ref>

==Сілтемелер==
* [[Шымтай хан]]
* [[Тоқтамыс хан]]
* [[Ақ Орда]]
* [[Алтын Орда]]
==Сыртқы сілтемелер==
[http://www.zox.kz/load/aza_stan_tarikhy/sy_ana_al_ash_y_aza_memleketi_a_ordany_astanasy/18-1-0-665 Сығынақ қаласы]
== Дереккөздер==
<references/>
== Тағы қараңыз ==
{{Ақ Орда хандары}}

[[Санат:Ордаежендіктер]]
[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Ақ Орда хандары]]

← Ескі түзетулер	14:29, 2026 ж. маусымның 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

@@ Жол нөмірі 10: / Жол нөмірі 10: @@
   | Ту                   =
   | Ту2                   =
-  | Басқара бастады      = [[1320 жыл|1320]]
+  | Басқара бастады      = [[1365 жыл|1365]]
-  | Басқаруын аяқтады    = [[1340 жыл|1340]]
+  | Басқаруын аяқтады    = [[1369 жыл|1369]]
   | Басқарған кезеңі     =
   | Ізашары              = [[Ерзен хан]]
@@ Жол нөмірі 36: / Жол нөмірі 36: @@
   | Туған күні         = белгісіз
   | Туған жері         =
-  | Қайтыс болған күні   = 1340
+  | Қайтыс болған күні   = 1343
-  | Қайтыс болған жері   =
+  | Қайтыс болған жері   =Алтай маңы
   | Жерленді             =
   | Династия             = [[Орда Ежен хан|Ордаежендіктер]]
@@ Жол нөмірі 52: / Жол нөмірі 52: @@
   | Шайқасы              =
 }}
-'''Мүбәрәк Қожа хан''' (т.ж.б. – 1345) – [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]] ханы (1337/39 – 1340/41). [[Шыңғыс хан]] әулетінен шыққан, [[Орда Ежен хан|Орда Ежен]]нің ұрпағы, [[Ерзен хан]]ның ұлы.
+'''Мүбәрәк Қожа хан''' (т.ж.б. – 1343) – [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]] ханы (1337 – 1340). [[Шыңғыс хан]] әулетінен шыққан, [[Орда Ежен хан|Орда Ежен]]нің ұрпағы, [[Ерзен хан]]ның ұлы.<ref>''Сабитов Ж. М.'' Генеалогия Джучидов в 13-18 веках // Генеалогия Торе. — Алма-Ата, 2008. — 326 с. — 1000 экз. — ISBN 9965-9416-2-9</ref>
 == Басқаруы ==
-Ақ Орданың астанасы [[Сығанақ]] қаласында хан көтерілді. Мүбәрәк Қожа жайлы деректер Муин әд-Дин Натанзи шығармаларында кездеседі. Ол Ақ Орда хандарының ішінде бірінші болып өз иелігін Алтын Орда хандарынан тәуелсіз деп жариялап, 1337–38 жылы Сығанақта өз атынан күміс ақша соқтырды. Мүбәрәк Қожаның дербестікке ұмтылуы [[Алтын Орда]] билеушілері тарапынан қатты қарсылыққа ұшырады. Алтын Орда ханы Өзбектің (1312 – 42) Ақ Орданы қайтадан өзіне қарату әрекетінің нәтижесінде ол ордадан кетуге мәжбүр болды. Мұсылман авторларының айтуынша ол Алтай мен қырғыздар арасында қашып жүріп, қазаға ұшыраған. Көп ұзамай Алтын Орда ханы [[Өзбек хан|Өзбек]] қайтыс болып, мұрагері [[Жәнібек хан (Алтын Орда)|Жәнібек]]тің (1342 – 57) жарлығымен 1344 жылы Мүбәрәк Қожа орнына оның інісі Шымтай хан болды. Ал Мүбәрәк Қожа аңсаған дербестікке Ақ Орда билеушілері [[Ұрыс хан|Ұрыс]] және [[Тоқтамыс хан]]дар жетті.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы.
+жылы Ақ Орданың астанасы [[Сығанақ]] қаласында хан көтерілді. Мүбәрәк Қожа жайлы деректер Муин әд-Дин Натанзи шығармаларында кездеседі. Ол [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]] хандарының ішінде бірінші болып өз иелігін [[Алтын Орда]] хандарынан тәуелсіз деп жариялап, 1337–38 жылы [[Сығанақ|Сығанақта]] өз атынан күміс ақша соқтырды. Мүбәрәк Қожаның дербестікке ұмтылуы [[Алтын Орда]] билеушілері тарапынан қатты қарсылыққа ұшыраса да 2 жыл бойы ешқандай іс әрекет жасалмады. Тек 1340 жылы Алтын Орда ханы [[Өзбек хан|Өзбек]], [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орданы]] қайтадан өзіне қарату үшін үлкен ұлы [[Тыныбек хан|Тыныбекті]] әскермен жорыққа жібереді. Нәтижесінде Мүбәрәк Қожа ордадан қашуға мәжбүр болады, ал [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Ордадағы]] билік уақытша [[Тыныбек хан|Тыныбектің]] қолына өтеді. Мұсылман авторларының айтуынша Мүбәрәк Қожа алтай мен қырғыздар арасында қашып жүріп, екі жарым жылдан соң қаза тапты. 1341 жылы Алтын Орда ханы [[Өзбек хан|Өзбек]] қайтыс болып, мұрагері [[Тыныбек хан|Тыныбек]] [[Сарай-Берке|Сарай]] тағын иемдену үшін [[Алтын Орда|Алтын Ордаға]] аттанады. Барар жолында, [[Сарайшық]] маңында, інісі [[Жәнібек хан (Алтын Орда)|Жәнібек]]тің жақтастыры [[Тыныбек хан|Тыныбекті]] өлтіріледі. Сүйтіп [[Алтын Орда|Алтын Ордадағы]] билік [[Жәнібек хан (Алтын Орда)|Жәнібектің]] қолына өтіп, ол 1344 жылғы жарлығымен Мүбәрәк Қожаның інісі [[Шымтай хан|Шымтайды]] [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Ордада]] хан қылып тағайындайды.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы.
 «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref><ref>Қазақ энциклопедиясы, 6 том</ref>
-==Сілтемелер==
+{{start}}
-* [[Шымтай хан]]
+{{s-bef|before=[[Ерзен хан]]}}
-* [[Тоқтамыс хан]]
+{{s-ttl|title=[[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]] ханы|years=1337-1340}}
-* [[Ақ Орда]]
+{{s-aft|after=[[Шымтай хан]]}}
-* [[Алтын Орда]]
+{{end}}
-==Сыртқы сілтемелер==
-[http://www.zox.kz/load/aza_stan_tarikhy/sy_ana_al_ash_y_aza_memleketi_a_ordany_astanasy/18-1-0-665 Сығынақ қаласы]
 == Дереккөздер==
 <references/>
@@ Жол нөмірі 70: / Жол нөмірі 68: @@
 {{Ақ Орда хандары}}
-[[Санат:Ордаежендіктер]]
+[[Санат:Орда Ежен әулеті]]
 [[Санат:Тұлғалар]]
 [[Санат:Ақ Орда хандары]]

← Ескі түзетулер	18:58, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)