https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B6%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 2026-09-07T23:42:43Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B6%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B&diff=137236&oldid=prev 2026-07-12T19:09:24Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:09, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B6%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B&diff=137235&oldid=prev 2015-05-10T17:29:01Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Дереккөздер</span></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Мыржық марганец кен орны''' - [[Шығыс Қазақстан облысы]] [[Семей]] қалалық әкімдігі аумағы мен [[Қарағанды облысы]] [[Қарқаралы ауданы]]ның солтүстік-шығысында орналасқан. Іздеу-барлау жұмыстары [[1943 жыл|1943]]-[[1946 жыл|1946]] жылдары жүргізілген. Ұсақ масштабты аймақтық геологиялық түсіру жұмыстары кезінде ашылған.<br /> <br /> == Геологиялық құрылымы ==<br /> Кен орны Шығыс-Тарбағатай мегаантиклинорийінің солтүстік-батыс бөлігіндегі ұзындығы 30 км болатын жоғары [[Девон кезеңі|девон]] мен төменгі [[Карбон кезеңі|карбон]] жыныстарындa орналасқан. Кен денелері [[Фамен жікқабаты|фамен]]нің төменгі бөлігіндегі қалыңдығы 50 м құмтастар, сазды-әксазды жыныстар мен әктастар будаларында шоғырланған. Кен орнының аумағы 1618,5 км. Ол Мыржық мульдасының солтүстік-батыс қанатында орналасқан. Тау жыныстары кабаттарының созылымы меридиaндық. Оңтүстігінде құлау бұрышы 85 – 87&lt;sup&gt;°&lt;/sup&gt; шығыс бағытта. Солтүстік-шығыстағы құлау бұрышы 60 – 68&lt;sup&gt;°&lt;/sup&gt; солтүстік-батыс бағытта. <br /> <br /> == Жатыс сипаты ==<br /> Тау жыныстарының жатысы лықсымалармен, бастырмaлармен және үгітілу белдемдерімен күрделіленген. Әктасты, сазды-мергельді жыныстар aрасындағы [[марганец]] [[кентас]]тарының қабаты (қалыңдығы 1 – 14 м) Мыржық [[Синклиналь|синклинал]]інің тікше келген батыс қанатындағы сыйыстырушы жыныстармен сәйкес орналасқан. Кен сыйыстырушы әктастардағы марганецтің мөлшері 3%-ға дейін жетеді. Кен денелері қaт (пласт) тәріздес. Марганец кені тотықты және карбонатты, араларында aз мөлшерде темір кендері бар. Кентастың текстурасы жолақты болып келеді. Кен орны үш кен денелеріне бөлінген: Солтүстік, Орталық, Оңтүстік Олардың қалыңдығы 1,4; 1,8 және 1,5 м. 120 – 140 м тереңдікке дейін кендер тотыққан, құрамы пиралюзитті және пиралюзит-псиломеланды. 140 – 190 м тереңдіктерде кендер карбонат-манганитті, олар манганит пен марганецті кальциттердің жіңішке (1 – 100 мм) қабаттарынан құралған. Одан терең қабаттардағы кендер карбонатты, құрамы сирек кірікпелі родохрозитті манганокальцитті, ішінара олардың арасында шомбалды манганит кенінің телімдері кездеседі.<br /> <br /> == Минералдары, құрамы ==<br /> Темір құрамды минералдары – [[гематит]], [[магнетит]], мартит, гидрогематит, гидрогетит, кенсіз минералдары – [[кальцит]], [[кварц]], [[Ақық|халцедон]], [[опал]], [[барит]], [[гипс]], [[сазды минералдар]]. Тотыққан кендердегі марганец мөлшері 32,6 – 37,8%, [[фосфор]] 0,01 – 0,1%, [[күкірт]] 0,09 – 0,14%. Төменгі қабаттарда барлау жұмыстары жүргізілуде.<br /> &lt;ref&gt;[[Қазақ энциклопедиясы]] - VI&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Шығыс Қазақстан облысы кен орындары]]<br /> [[Санат:Қарағанды облысы кен орындары]]</div>

Салиха