Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:14:05Z

1 түзету

ArystanbekBot: clean up, replaced: Туылған → Туған (2) using AWB

2016-03-25T09:01:09Z

clean up, replaced: Туылған → Туған (2) using AWB

Жаңа бет

{{Мұсылман ғалымдары}}{{Ғалым
|Есімі = Муқбиль ибн Һади әл-Уадии
|Шынайы есімі =
|Суреті =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 1932
|Туған жері = [[Даммадж]], [[Йемен]]
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Қайтыс болған күні = 22.06.2001
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы = [[Йемен]]
|Ғылыми аясы = [[Шариғат]], [[фиқһ]], [[хадис]]
|Жұмыс орны =
|Ғылыми дәрежесі = [[Шариғат]] ғалымы
|Ғылыми атағы =
|Альма-матер = Меккедегі әл-Харам мешітінің Институты; Медине Ислам Университеті
|Ғылыми жетекші = Шейх [[Ибн Баз]], [[Мұхаммед Насыруддин әл-Альбани]]
|Атақты шәкірттері = Шейх Йахйа әл-Хаджурри, шейх Мұхаммед әл-Уассаби, шейх Мұхаммед әл-Имам
|Несімен белгілі = '''«әл-Джамиғ әс-сахих мимма ләйсә фи сахихайн»''' кітабы
|Марапаттары =
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені =
|Сайты = http://muqbel.net
|Уикиқайнар =
}}

'''Муқбиль ибн Һади ибн Муқбиль ибн Қаида әл-Һамдани әл-Уәдии''' ({{lang-ar|مقبل بن هادي بن مقبل بن قائدة الهمداني الوادعي}}) — ([[1932]]-[[2001]]) Әли Рашид руынан шыққан белгілі [[мухаддис]] ғалым, [[Йемен]]дегі [[сәләфия]] дағуатының жандандырушысы және белсенді қайраткері. Коммунистерге, [[сопылық]]қа, шиит-рафидиттерге қарсы болып, осы ағымдарды жою мақсатында көп еңбек еткен Ислам ғұламасы. Туған қаласы Даммаджда "Дар әл-Хадис" деп аталып кеткен оқу ордасын құрып, Ислами сенім, [[фиқһ]], [[хадис]] және т.б. [[шариғат]] ғылымдарына арналған көптеген еңбек жазған.

== Жастық шағы және білім алуы ==
Шейх Муқбиль бастапқыда өз ауылындағы Һади [[мешіт]]інде бастауыш оқуын бітіреді. Алайда жергілікті имамдар мен ұстаздар шииттік және мутазилиттік көзқарастарды ұстанғасын, ол олардан көбінесе [[араб тілі]]н оқумен болады. Йеменде патшалық үкіметтің жақтастары мен қарсыластары арасында болған азаматтық соғыс басталғаннан кейін шейхтің отбасы Наджранға көшуге мәжбүр болады. Содан кейін шейх Муқбиль білім алу үшін [[Сауд Арабиясы]]на барып [[Мекке]] қаласында жұмыс істеп, бос уақытында білім талап қылады. Меккедегі [[әл-Харам мешіті]]нде 6 жыл оқып, "Булуғ әл-марам", "Фатх әл-маджид", [[Ибн Кәсир]] "Тәпсірін", "Субул әс-сәләм", "[[Сахих әл-Бұхари]]", "[[Сахих Муслим]]", "Тухфат әс-сәния" және т.б. кітаптарын ұстаздардан өтеді. Меккедегі оқуын бітіргеннен кейін шейх Муқбиль [[Медине]] қаласындағы Ислам университетінің Дін Негіздері факультетіне түсіп, сонымен қатар Шариғат факультетіне де оқуға түседі. Осы университетте хадис пәнінен магистрлік атақты да алып шығады.<ref>[http://www.sahab.net/forums/index.php?showtopic=131503 Sahab.net сайтындағы Шейх Муқбильдің қысқаша өмірбаяны]{{ref-ar}}</ref><ref>"Әбу Әбдуррахман Муқбиль ибн Һади әл-Уадиидің автобиографиясы"; 4-ші басылым, ''"Дар әл-асар"'' баспа үиі, Сана, Йемен</ref>

== Ұстаздары ==
Шейх Муқбиль өзінің ғұмырында көптеген ғалымардан сабақ алған.
* Шейх [[Мұхаммед Насыруддин әл-Альбани]] - шейх Муқбиль оның ғылыми мәжілістеріне қатысқан
* Шейх [[Ибн Баз|Абдуль-Азиз ибн Баз]] - Меккедегі әл-Харам мешітіндегі "Сахих Муслим" кітабынан берген сабақтарына қатысқан
* Шейх Мұхаммед ибн Абдуллаһ әс-Сумали - шейх Муқбиль одан хадис пәнінен, екі "Сахихтың" хадистер тізбегіндегі адамдар туралы сабақ алған
* Шейх Абдуллаһ ибн Мұхаммед ибн Хумәйд - "Тухфат әс-сәния" кітабынан сабақ алған
* Шейх Хаммад ибн Мұхаммед әл-Ансари
* Шейх Йахйа ибн Осман әл-Бакистани - Меккедегі әл-Харам мешітінде "Сахих әл-Бұхари", "Сахих Муслим" және "Тәпсір Ибн Кәсир" кітаптарынан сабақ алған
* Қазы Йахйа әл-Ашуль - "Субул әс-сәләм" кітабынан сабақ алған
* Шейх Мұхаммед әс-Сабиль - мұрагерлік құқықтан (фараид) сабақ алған
* Шейх Абдуль-Мухсин әл-Аббад
* Шейх Мұхамед Әмин әш-Шинқити

== Шәкірттері ==
Шейх Муқбиль Йеменде "Дар әл-хадис" атанып кеткен білім ордасын құрып, өзінен кейін өзінің ісін әлі күнге шейін жалғастырып келе жатқан көптеген шәкірт қалдырып кетті. Олардың ең атақтылары:
* Шейх Йахйа ибн Әли әл-Хаджурри - шейх Муқбильдің "Дар әл-хадистегі" орынбасары
* Шейх Мұхаммед әл-Имам
* Шейх Мұхаммед ибн Абдуль-Уәһһаб әл-Уассаби
* Шейх Әбдуррахман әл-Адани

== Ғылыми еңбектері мен кітаптары ==
* "Әл-джамиғ әс-сахих мимма ләйсә фи сахихайн" - екі "Сахих" кітабына кірмеген сахих хадистердің реттелген жинағы (6 том)
* "Рияд әл-джәннә фи радд алә ағдә әс-сунна" - шииттерге қарсы жазылған кітабы
* "Әш-шафаға" - шапағат мәселесіндегі сахих және әлсіз хадистердің жинағы
және т.б. [[хадис]], ақида, [[сүннет]], [[фиқһ]] мәселелеріне арналған кітаптар мен хадис жинақтары<ref>[http://www.muqbel.net/tarjama.php?art_id=5 Шейх Муқбиль ибн Һадидің шығармаларының тізімі]{{ref-ar}}</ref>

== Дереккөздер ==
<references/>

== Сыртқы сілтемелер ==
[http://muqbel.net Шейх Муқбиль ибн Һадидің ресми сайты]

== Тағы қараңыз ==
*[[Ибн Баз]]
*[[Мұхаммед Насыруддин әл-Альбани]]
*[[Сәләфия]]

[[Санат:Мухаддистер]]
[[Санат:Ислам]]
[[Санат:Дін]]
[[Санат:Ислам тұлғалары]]
[[Санат:Сәләфилер]]

← Ескі түзетулер	18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Муқбиль ибн Һади - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

ArystanbekBot: clean up, replaced: Туылған → Туған (2) using AWB