Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:11:09Z

1 түзету

ArystanbekBot: /* Тарихы мен дамуы */clean up, replaced: Петербург → Санкт-Петербург using AWB

2015-03-20T14:39:13Z

‎Тарихы мен дамуы: clean up, replaced: Петербург → Санкт-Петербург using AWB

Жаңа бет

'''Музыкалық байқаулар'''<ref name="source1">Қазақстан энциклопедиясы, VI-том</ref> (латын тілінде ''concursus'' – тоғысу, кездесу) – алдын-ала жарияланған шарт бойынша ұйымдастырылған музыканттардың (орындаушылар, [[композитор]]лар, музыкалық аспапта ойнау шеберлері) өнер сайысы.

==Тарихы мен дамуы==

Музыкалық байқаулар ерте заманда, [[антикалық Грекия]]да Дельфия ойындары кезінде өткізіліп, жеңімпаздарына лауреат атағы берілген. Орта ғасырда трубадур, трувер, миннезингер, мейстерзингер байқауларын өткізу дәстүрге айналды. Музыкалық байқаулардың ''ұлттық'' (бір елдің өнерпаздары қатысады), ''халықаралық'' (әр елден өнерпаздар қатысады) түрлері бар. Алғашқы ұлттық музыкалық байқаулар 1803 ж. [[Франция]]да өткізілді (Мемлекеттік сыйлық берілді). 1848 жылдан [[Лондон]]да ([[Англия]]) Мендельсон сыйлығы үшін (4 жылда 1 рет) композиторлар сайысы, 1875 жылдан [[Австрия]]да [[Бетховен]] сыйлығы үшін музыкалық байқаулар (жыл сайын) ұйымдастырылады. 1856 ж. орыс гитарисі Н.Макаров өз қаржысына [[Брюссель]]де гитаристердің халықаралық байқауын өткізді. 1890 ж. [[Санкт-Петербург]]те А.Рубинштейн пианистер мен композиторлар сайысын (1895, 1900, 1905, 1910) ұйымдастырды. 1959 жылдан [[Женева]]да ‘‘халықаралық байқаулардың федерациясы’’ жұмыс істейді. Ең ірі музыкалық байқау [[Польша]]дағы пианистердің [[Шопен|Ф.Шопен]] атындағы музыкалық байқауы ([[Варшава]], 5 жылда 1 рет, 1927); Францияда пианистер мен скрипкашылар М.Лонг және Ж.Пибо атындағы музыкалық байқаулар ([[Париж]], 2 жылда 1 рет, 1943); [[Ұлыбритания]]да скрипкашылардың К.Флеш атындағы музыкалық байқауы (Лондон, жыл сайын, 1945); [[Италия]]да пианистердің Ф.Бузони атындағы музыкалық байқауы (Больцано, 1949, жыл сайын); т.б.

==Халықаралық байқаулардан орын алған қазақ музыканттары==

Қазақ музыка қайраткерлерінен халықаралық музыкалық байқауға алғаш рет қатысып, жүлделі орындарға ие болғандар: [[Әміре Қашаубаев|Ә.Қашаубаев]] ([[Париж]], 1928), Бүкілодақтық музыкалық байқауда [[Дина Нұрпейісова|Д.Нұрпейісова]] ([[Мәскеу]], 1939), Паганини атындағы скрипкашылар байқауында Э.Нақыпбекова (Варна, 1972, 1974); Бүкілодақтық балет артистерінің байқауында Р.Бапов, Г.Қадырбекова (Зеречели, 1980, Дж.Б. Виотти атындағы халықаралық пиониношылар байқауының лауреаты), А.Мұсақожаева ([[Токио]], 1982 халықаралық скрипкашылар байқауының лауреаты), Г.Мырзабекова (Париж 1985, скрипкашылар байқауының лауреаты), т.б.

==Қазақстандағы музыкалық байқаулар==

Қазақстанда республикалық және халықаралық дәрежеде өнер талапкерлерінің шығармашылық жолын ашып, өнерге жолдама беріп жүрген музыкалық байқаулар ''“Азия дауысы”’'' халықаралық фестивалі (1989, [[Алматы]]); ''“Жас қанат”'' әншілердің республикалық байқауы (Алматы, 1991, жыл сайын); ''“Астана дауысы”'' қазақ әндерінің халықаралық байқауы ([[Астана]]); ''“Әнші балапан”'' халықаралық фестивалі (1990, жыл сайын); ''“Айналайын”'' халықаралық өнерлі балалар фестивалі (1996, Алматы, жылына 1 рет), ''“Супер-Стар KZ”'' телевизиялық байқауы (2003), т.б.

== Дереккөздер==
*Қазақ энциклопедиясы
<references/>

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Музыка]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	18:11, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Музыкалық байқаулар - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

ArystanbekBot: /* Тарихы мен дамуы */clean up, replaced: Петербург → Санкт-Петербург using AWB