https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%BE%D1%80%D1%84 2026-04-18T15:18:15Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D1%80%D1%84&diff=53527&oldid=prev 2025-04-25T18:56:13Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:56, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D1%80%D1%84&diff=53526&oldid=prev 2014-05-30T14:32:10Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Морфтардың жасалу жолдары: </span>clean up, replaced: 1998 ж., → 1998 жыл, using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Тіл бірліктері}}<br /> '''Морф''' ({{lang-el|mогрһе }}— тұлға) - [[морфема]]ның тектестігі нақтылы қолданылатын түрі. 1947 ж. Ч. Ф. Хоккет морф терминін терминімен қоса ұсынған. Аллофон фонеманың, морф морфеманың қолданыстағы түрі деп түсіндіреді. Морфема бір болмаса, бірнеше морфтан да тұруы мүмкін. Мысалы, ''үйлер, үйге, үймен, үйшік'' дегенде үй түбір морфемасы ешқандай өзгеріссіз бір морф қаппында қолданылып тұр. Ал ''септі, себеді, сеуіп'' дегенде бір морфема үш морфта (''сеп, себ, сеу'') қолданылып тұр. <br /> ==Морфтардың жасалу жолдары==<br /> Морфтардың жасалу жолы әр түрлі: <br /> *1) дыбыстардың алмасуы арқылы; (''зы- тыр - жытыр, құрбан - құрман, түгелде - түген- де'' т. б.); <br /> *2) морфема аралығына қыстырма дыбыс қойылу арқылы (осы сөзіне ''-ша, -дай'' жұрнақтары жалғанғанда ''осынша, осындай'' болып айтылады да осын морфы пайда болады); <br /> *3) морфема соңына селбеспелі дыбыстар ([[эпитеза]]) қойылып айтылу арқылы (''бүк-бүге, шік- шіге, лық-лықа, мүлде-мүлдем'' т. б.); <br /> *4) морфема құрамы ықшамдалу арқылы ''солай ет'' - ''со-(ла)й(е)т'' - ''сөйт'' болып ықшамдалғанда - солай морфынан -сөй, ет морфынан -ет қалып жеке морф жасалып тұр); <br /> *5) [[метатеза]] жолымен де (со- рық сөзіндегі -ық морфемасы метатеза арқылы сорғы болып айтылғанда -ғы морфы пайда болады) жасалады.<br /> Морфема - жаппы атау да, морф — морфеманың нақтылы өкілі, сөзге морфологиялық талдау жүргізгенде морфемаға емес, морфқа бөлеміз.&lt;ref&gt;Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақ тілі]]</div>

ArystanbekBot