Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:26:12Z

1 түзету

Arystanbek: «Ғылым» деген санатты аластады; «Физика» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

2016-11-13T14:46:07Z

«Ғылым» деген санатты аластады; «Физика» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

Жаңа бет

[[File:Hardware-accelerated-molecular-modeling.png|thumb|alt=A.| ''Молекулалық физика''.]]
'''Молекулалық физика''' – физиканың әр түрлі [[агрегаттық күй]]дегі заттардың физикалық қасиеттерін олардың молекулалық құрылысы негізінде зерттейтін саласы. ''Молекулалық физиканың'' ең алғаш қалыптасқан бөлімі – газдардың молекулалық-кинетикалық теориясы. Бұл теория [[1858]] – [[60]] жылдары [[Дж.Максвелл]]дің, [[1868]] жылы [[Л.Больцман]] және [[1871 – 1902]] жылдары [[Дж.Гиббс]] еңбектерінің нәтижесінде классикалық - статистикалық физика болып қалыптасты. Молекулалардың өзара әсері ([[молекулалық күштер]]) жөніндегі сандық мәліметтер [[капиллярлық құбылыс]]тар теориясында: [[1743]] жылы [[А. Клеро]]ның, [[1805]] жылы [[Т.Юнг]]тың, [[1806]] жылы [[П.Лаплас]]тың, [[С.Пуассон]]ның, т.б-дың классикалық еңбектерінде дамытылып, [[беттік құбылыстар]] теориясының жасалуына негіз болды. Голланд физигі [[Ван-дер-Ваальс|Я.Ван-дер-Ваальс]] нақты газдар мен сұйықтықтардың физ. қасиеттерін түсіндіру үшін молекула аралық өзара әсер ұғымын ([[1873]]) пайдаланып нақты газдардың күй теңдеуін (Ван-дер-Ваальс теңдеуі) қорытып шығарды. [[1906]] жылы француз физигі [[Ж.Перрен]] мен швед ғалымы [[Т.Сведберг]]тің, 1904 – 06 жылы поляк физигі [[М.Смолуховский]] мен [[Эйнштейн|А.Эйнштейннің]] микробөлшектердің броундық қозғалысына және заттардың молекулалық құрылысына арналған зерттеу жұмыстары кез келген заттың молекулалардан тұратындығының айғағы болды. Осы мақсатта көптеген ғалымдар алғашқыда заттарға түсірілген рентген сәулесінің дифракциясын, кейіннен электрондар мен нейтрондар [[дифракция]]сын пайдаланып, нәтижесінде қатты денелер мен сұйықтықтардың құрылысы жөнінде нақты мәліметтер алды. [[Кванттық механика]]да молекула аралық өзара әсер туралы ілім 1927 жылы [[Ф.Лондон]]ның, 1927 жылы В.Гейтлердің, 1930 жылы П. Дебайдың, 1937 – 39 жылы М.Борнның еңбектерінде дамытылды. 19 ғасырда Я.Ван-дер-Ваальс пен У.Томсон (Кельвин) байқаған және Дж.Гиббс пен 1937 жылы Л.Ландаудың еңбектерінде дамытылған бір агрегаттық күйден екінші агрегаттық күйге ауысу теориясы фаза түзілудің қазіргі теориясына айналды; сөйтіп ол молекулалық физиканың маңызды жеке тарауы болып қалыптасты. Я.И. Френкельдің, [[Дж.Бернал]]дың, т.б. еңбектерінде статистик. әдістің заттардың құрылымы жөніндегі көзқараспен біріктірілуі сұйықтықтар мен қатты денелердің молекулалық физикасының дамуына үлкен әсер етті.

==Молекулалық физика нені қамтиды ? ==

Мұнда газдардың, сұйықтықтардың және қатты денелердің құрылысы, олардың сыртқы әсерлердің (қысым, температура, электр және [[магнит өрісі|магнит өрістері]]) нәтижесінде өзгеруі, тасымалдау құбылысы ([[диффузия]], [[жылуөткізгіштік]], [[ішкі үйкеліс]]), фазалық тепе-теңдік және ауысу процестері (кристалдану және балқу, булану және конденсация, т.б.) заттардың кризистік күйі, әр түрлі фазалардың бөліну шекараларындағы беттік құбылыстар қарастырылады. 20 ғасырда молекулалық физиканың жедел қарқынмен дамуы нәтижесінде одан статистикалық физика, физ. кинетика, қатты денелер физикасы, физ. химия тәрізді ірі, өз алдына дербес салалар бөлініп шықты. Қазіргі ғылым мен техниканың жаңа заттар мен материалдарды кеңінен пайдалануының нәтижесінде заттар құрылысын зерттеудің сан алуан әдістері пайда болды. Заттардың және олардың зерттеу әдістерінің әр түрлі болуына қарамастан молекулалық физика заттар құрылысының микроскопиялық (молекулалық) сипатына негізделе отырып, олардың [[макроскопия]]лық қасиеттерін зерттейді.
<ref name="Source 6">''Гиршфелдер Дж., Кертис Ч., Берд Р., Молекулярная теория газов и жидкостей, пер. с ағылш., М., 1961; Кикоин И.К и Кикоин А.К.''</ref><br>
<ref name="Source 5">''Молекулярная физика, М., 1963; Фриш С.Э. және Тиморева А.В., Жалпы физика курсы, 1-т., 2-бас., А.-А., 1971.''</ref><br>
<ref name="Source 3">[[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref><br>
==Дереккөздер==
<references/><br>
==Cілтемелер==
*[http://ido.tsu.ru/schools/physmat/data/res/molek/metod/ Кітапша]
*[http://bse.sci-lib.com/article077561.html Молекулярная физика]

{{Статистикалық физика}}

{{wikify}}

[[Санат:Физика]]

{{Phys-stub}}

← Ескі түзетулер	18:26, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Молекулалық физика - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Arystanbek: «Ғылым» деген санатты аластады; «Физика» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)