Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:14:06Z

1 түзету

ArystanbekBot: /* Зерттеулер */clean up, replaced: 1998 ISBN → 1998 жыл. ISBN using AWB

2014-06-16T09:51:30Z

‎Зерттеулер: clean up, replaced: 1998 ISBN → 1998 жыл. ISBN using AWB

Жаңа бет

[[File:Docuc.jpg|thumb|Alt=A.|[[Василий Васильевич Докучаев]]]]
'''Минералогия''' (грек. [[минерал]] және логос – [[ғылым]]) минералдардың құрамын, қасиетін, пайда болуын зерттейтін ғылым. '''Минералогияның''' басты мақсаты [[минералдық шикізат]] кендерін іздеу, барлау, бағалау, байытудың ғылылыми негізін анықтау, оларды [[халық шауашылығы]]на ендіру жолдарын зерттеу. '''Минералогия''' терминін ғылымға [[1636|1636 жылы]] итальян ғалымы [[Бернард Цезий]] енгізген. '''Минералогиядағы''' жаңа әдістер мен жалпылама теорияларда [[Ресей]] ғалымдары [[В.В. Докучаев]], [[А.Е. Ферсман]], [[В.И. Вернадский|[[В.И. Вернадский]], [[Е.С. Федоров]] ([[1853 – 1919|1853 – 1919 жылдары]]), т.б. көп еңбек сіңірді. Қазіргі минералогияның дамуына [[Д.И. Менделеев]]тің [[период заңы|периодтық заңы]] мен [[Дж.У. Гиббстің]] ([[1839 – 1903|1839 – 1903 жылдары]]) [[фаза]]лар ережесі үлкен ықпал тигізді. Минералогиядан XIX ғасырда [[кристаллография]] мен [[петрография]], XX ғасырдың басында минералды шикізат туралы ілім – [[геохимия]], кейінірек [[кристаллохимия]] бөлінді. Минералогияны қамтитын көптеген деректер, минералдардың күрделі және түрленген қасиеттері, сонымен қатар оларды зерттеу әдістері мен бағыттарының дамуы, геологияны барлау жұмыстары мен халық шауашылығының сұраныстары '''минералогия''' саласында көптеген бағыттардың пайда болуына әсер етті. [[Минерал]]дарды сипаттау '''минералогиясы''' нақты материалдарды анықтау, жинақтау, дәлелдеу, жүйелеу, зерттеу және минералдарды түрлі қасиеттеріне сәйкес жіктеу, [[физика|физикалық қасиеттері]] мен [[химия|химиялық құрамының]] өзгешеліктерін зерттеу, т.б. ізденіс жұмыстарын іске асырады. [[Генетика]]лық '''минералогия''' бағыты [[минерал]] мен [[минералдық ассоциация]]лардың түзілуін, олардың түрлі заңдылықтарын, минералдар пайда болуының физикалық - химиялық параметрлерін анықтайды, минералдардың [[типоморфизм]], [[онтогения]], т.б. генетикалық анықтамаларын зерттейді. Эксперименттік '''минералогия''' табиғи процестердің үлгісін жасауды және табиғатта минералдардың пайда болу жағдайларын түсіндіру үшін физикалық - химиялық жүйелерді зерттейді. Бұл бағытта минералдар [[синтез]]і ([[алмас]], [[пьезокварц]], [[флюорит]], [[гранат]], [[корунд]], т.б.) техникада кеңінен қолданылады. Қолданбалы және техника-экономикалық '''минералогия''' минералдардың жаңа түрлерін өндірісте пайдалануға бағытталған мәселелермен шұғылданады. Сондай-ақ минералдық шикізатты кешенді пайдалануға, одан алынатын пайдалы құраушылардың шамасын жоғарылатуға бағытталған [[[минералогиялық зерттеу]]; кеннің технологиялық сорттарының шектерін белгілеу үшін [[минералогиялық карта]] жасау, минералдардың технологиялық қасиеттерінің, олардың құрамына, құрылымына байланыстылығын анықтау; кеннің байытылған түрін, байытудан алынған [[концентрат]]тарын химиялық - технологилық өңдеу ([[күйдіру]], [[қышқылмен өңдеу]], т.б.) кезіндегі [[минерал]]дардың өзгеріске ұшырауын, ерігіштігін, [[магнит|магниттік қасиеттерін]] анықтау, пайдалы қазындылардың кендерін іздеу, оларға баға беру үшін '''минералогиялық''' критерийлерді пайдалану мәселелерін қарастыру. Аймақтық '''минералогия''' белгілі бір аумақтар мен кенді аймақтарда жүргізілген '''минералогиялық''' зерттеулерді жинақтап қорытындылайды. Осының нәтижесінде минералдар мен олардың [[ассоциация]]ларының таралу заңдылықтарының сол аудандардың геологиялық дамуымен байланыстылығы анықталады. Аймақтық Минералогия – жалпы кешендік [[металлоген]]дік зерттеулердің құраушы бөлігі. [[Ғарыштық денелер минералогиясы]] жерге түскен [[метеорит]]тердің минералдық құрамын зерттейді. [[Ай]]дан әкелінген [[тау жыныстары]]н зерттеу нәтижесінде оның бетіндегі минерал түзілу ерекшеліктері жөнінде алғашқы қорытындылар жасалды.

==Зерттеулер==
* [[Алтай|Кенді Алтайдың]],
* [[Сарыарқа]]ның,
* [[Жетісу Алатауы]]ның,
* [[Қаратау]]дың,
* [[Қазақстан|Солтүстік Қазақстанның]]
түсті, сирек және [[қара металл]], [[алтын]] кендерінің '''минералогиясы''' зерттелді. Бұл зерттеулер кеннің құрамын толық анықтауға мүмкіндік берді.<ref name="Source 2">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9,</ref>

== Дереккөздер ==
<references/>

== Сілтемелер ==
* [[Кристаллография]]
* [[Петрография]]
* [[Концентрат]]

{{wikify}}

[[Санат:Ғылым]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Минералогия - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

ArystanbekBot: /* Зерттеулер */clean up, replaced: 1998 ISBN → 1998 жыл. ISBN using AWB