https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2026-04-18T19:32:49Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0&diff=46393&oldid=prev 2025-04-25T18:25:51Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0&diff=46392&oldid=prev 2015-03-25T11:43:14Z

<p>Removing Link GA template (<a href="/index.php?title=D:Wikidata:Development_plan&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="D:Wikidata:Development plan (мұндай бет жоқ)">handled by wikidata</a>)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Метафизика''' [гр. “''Meta ta physіka''” – “физикадан кейін” ([[Аристотельдің философиялық шығармасы]] осылай аталған)] – <br /> # болмыстың сезімнен тыс тұрған принциптері туралы философиялық “ғылым”; <br /> # дамуды тек сан өзгерістері жағынан ғана түсінетін және өзіндік дамуды теріске шығаратын, [[диалектика|диалектикаға]] қарама-қарсы [[философиялық әдіс]]. &lt;br /&gt;<br /> “''Метафизика''” терминін алғаш қолданған Аристотель. Сөзбе-сөз алғанда ол “физикадан кейін келетін” деген мағына береді. [[Аристотель]] оны “''алғашқы философия''” деп атады; ол барлық ғылымдар үшін міндетті нәрселердің өзгермейтін және сезім мүшелерімен емес, оймен ғана пайымдауға болатын ең жоғарғы бастамаларын зерттейді. Ортағасырлық [[философияда метафизика]] теологияның философиялық дәлелдемесі ретінде қызмет етті. Мұсылман әлемінің ойшылдары [[әл-Кинди]], [[әл-Фараби]], [[ибн Сина]], т.б. Метафизика ұғымын ''Аристотельдің'' ілімімен байланыстырып дамытты. Шамамен 16 ғасырдан бастап “Метафизика” терминімен қатар сол мағынада “[[онтология]]” термині де қолданылды. ''[[Декарт]], [[Лейбниц]], [[Спиноза]]'' және 17 ғ-дағы басқа да ойшылдардың философиясында метафизика жаратылыстану және гуманитарлық білімдермен тығыз байланыста қолданылды. Бұл байланыс 18 ғ-да, әсіресе [[Вольф|Х.Вольф]] секілді философтар тұсында бұзылды. &lt;br /&gt;<br /> ''Гегель'' метафизиканы диалектикаға қарсы ойлау тәсілі мағынасында 17 – 18 ғ-лардағы ғылымға, әсіресе философияға қатысты алғаш қолданды. Ғылым мен техниканың өріс алуына байланысты 20 ғасырда философиясында Метафизика жаңа идеяларды тудырды. Кибернетика мен генетиканың, ғылыми-техникалық ойдың жедел дамуы әсерінен метафизиканы “''қатаң ғылым''” ретінде қарастыру қалыптасты. Метафизика онтологияны алмастырып, оның маңызы теориялық және тәжірибелік зерденің мәнін ашуға бағытталды.<br /> &lt;ref&gt;[[Қазақ Энциклопедиясы]]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> <br /> ==Пайдаланылған cілтемелер==<br /> <br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат: Физика]]</div>

Dexbot