Moderator: 1 түзету

2026-07-12T15:39:46Z

1 түзету

10:50, 2026 ж. шілденің 6 кезіндегі 1nter pares деген

2026-07-06T10:50:35Z

Жаңа бет

{{Ғалым
|Есімі = Мейірбек Молдабекұлы Молдабеков
|Шынайы есімі =
|Суреті =
|Сурет ені =
|Туған күні = 20.07.1947
|Туған жері = [[Қызылорда облысы]] {{туғанжері|Жаңақорған ауданы|Жаңақорған ауданында}} [[Төменарық]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}}
|Ғылыми аясы = [[Телемеханика]] және [[Автоматика]]
|Жұмыс орны = [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғарыш агенттiгi]] төрағасының орынбасары
|Ғылыми дәрежесі = [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның [[Академик|Академигі]]. [[Техника|Техника ғылымының докторы]], [[профессор]]
|Сыйлықтары = [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]
|Альма-матер = [[Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті|Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті]]
|Ғылыми жетекші =
|Марапаттары = {{{!}}
{{!}}{{Парасат ордені}}{{!}}{{!}}{{Құрмет ордені}}
{{!}}}
{{{!}}
{{!}}{{Астана медалі}}{{!}}{{!}}{{ҚР Конституциясына 10 жыл}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}}
{{!}}}
{{{!}}
{{!}}[[Сурет:SU Medal For Distinguished Labour ribbon.svg|40px|Ерен еңбегі үшін]]
{{!}}}
{{{!}}
{{!}} [[Сурет: KZ Premium.png|20px|Қазақстан мемлекеттік сыйлығы]]
{{!}}}

}}
'''Мейірбек Молдабекұлы Молдабеков''' ([[20 шілде]], [[1947 жыл]]ы [[Қызылорда облысы]] [[Төменарық]] ауылында туған) — [[ғалым]]. [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|ҚР ғылым саласындағы Мемлекеттік сыйлығының иегері]]. [[Техника|Техника ғылымдарының докторы]], [[профессор]]. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның [[Академик|Академигі]] (1997 жылдан). [[Дос-Мұқасан|Досмұқасан ансамбльі]]нің негізін қалаушылардың бірі әрі музыканты. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғарыш агенттiгi]]нің төрағасының орынбасары (2008 жылдан).

==Өмірбаяны==
1970 жылы [[Ленин атындағы Қазақ политехникалық институты]]н «Автоматика және телемеханика», 1975 жылы [[Мәскеу авиациялық институты]]н «Қолданбалы математика» мамандықтары бойынша бітірген. 1976 жылы Мәскеу авиациялық институтының аспирантурасын (1976) бітірген. 1977 жылы техника ғылымдарының кандидаты, 1990 жылы техника ғылымдарының докторы ғылыми дәрежелеріне ие болған. Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Жоғары сыныпты механизмдер мен манипуляциялық құрылғылардың талдануы мен түзілуінің талдамалы әдістері, автоматтандырылған жобалануы». Доцент (1980), профессор (1991 жылдан). Ұлттық ғылым академиясының (2003 жылдан), Ұлттық инженерлік академияның (1997 жылдан), [[Циолковский Константин Эдуардович|К.Э. Циолковский]] атындағы Ресей космонавтика академиясының академигі (1998 жылдан). Халықаралық астронавтика академиясының корреспондент-мүшесі (2008 жылдан).
1970 жылдан - В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институты автоматика және телемеханика кафедрасының ассистенті , техникалық кибернетика кафедрасының тәжірибеші-зерттеушісі. 1972 жылдан -Мәскеу авиациялық институтының кешкі инженерлік легінің студенті; 1973 жылдан - аспиранты. 1977 жылдан - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің аға ғылыми қызметкері аға оқытушысы, доценті, механика және [[Қолданбалы Математика Институты|қолданбалы математика]] факультеті деканының орынбасары. 1988 жылдан - [[ҚазКСР]] ҒА Математика және механика институтының жетекші, бас ғылыми қызметкері, [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|ҚР ҰҒА]] Механика және мәшинетану институтының зертхана меңгерушісі. 1993 жылдан - ҚР Ұлттық аэроғарыш агенттігі бас директорының орынбасары - «[[Байқоңыр (ғарыш алаңы)|Байқоңыр]]» ғарыш айлағы басқармасының бастығы. 1997 жылдан - ҚР [[Ғылым академиясы|ҒА]] - Ғылым министрлігі Ғылыми мамандарды аттестациялау департаментінің директоры; 1998 жылдан - Ұлттық аэроғарыш агенттігінің директоры. 2001 жылдан - ҚР Энергетика және минералды ресурстар министрлігі Аэроғарыш комитеті төрағасының орынбасары. [[2005]] жылдан - «Қазақғарыш» ҰК» АҚ басқармасының мүшесі. 2007 жылдан - «Қазақстан ғарыш сапары» ҰК» АҚ вице-президенті ( [[Астана қаласы]]).
2008 жылдың тамызынан бері - ҚР Ұлттық ғарыш агенпі төрағасының орынбасары.

Ғылыми жұмысын Алматы қаласындағы ҚР Ұлттық ғарыш агенттігі «Ұлттық ғарыштық зерттеулер мен технологиялар» орталығы» АҚ жобаларының ғылыми жетекшісі лауазымымен қоса атқарады. Ғылыми-танымдық және көсемсөздік жұмыстардың, сонымен бірге 175 ғылыми мақала мен жарияланымның, 9 оқу-әдістемелік зерттеменің авторы. Сол сияқты, ол 14 авторлық куәлік пен патенттің авторы.

==Ғылыми еңбектері==

===Оқу құралдары===

*«Еркіндіктің көп деңгейін иеленген жоғары сыныпты механизмдердің түзілуі» (1989)
*«Жоғары сыныпты механизмдер мен манипуляциялық құрылғылардың автоматтандырылған жобалануы» (1989)
*«Жоғары сыныпты механизмдер мен манипуляциялық құрылғылардың талдануы мен түзілуі», «Жоғары сыныпты [[механизм]]дердің талдануы мен түзілуінің талдамалы әдістері» (1997)
*«Көпдүркінді дәл нүктелі сым тартатын орнақтардағы сым темірлердің керілуін тұрақтандыру» (1998)
*«Тетікті механизмдерді автоматтандырылған динамикалық талдау әдістері мен алгоритмдері» (2001)
*«Механизмдер мен мәшинелер динамикасының математикалық үлгіленуі» оқу құралы (1998)

===Авторлық куәліктері мен патенттері===
*«Көп қозғалысты электр жетегі» (1988)
*«Дәлнүктелі сым тартатын орнақтардағы сым темірлердің керілуін өлшеуге арналған құрылғы» (1988)
*«Топсалы-тетікті механизм» (1988)
*«Көп қозғалысты электр жетегі» (1989)
*«Топсалытетікті механизм» (1989)
*«Дәл кідіріспен сырғитын қос иінді-сырғымалы механизм» (1989)
*«ДСП грейферлік механизмі» (1991)
*«Қойылмадағы балқытпаның беткі қабатынан тотықтарды алып тастауға арналған құрылғы» (1991)
*«Қос иінді-сырғымалы механизм» (1991)
*«Робот-манипуляторды автоматтық басқаруға арналған құрылғы» (1993)
*«Робот жетегін басқару жүйесі» (1996)
*«Жетекті басқарудың дағдыланған жүйесі» (1998)
*«Жұмсартқыш ілгіштердің атқарылу механизмі» (2002)

==Ғылыми атағы==
* 1990 жылы [[Техника|Техника ғылымдарының докторы]];
* 1991 жылы [[профессор]] құрметті ғылыми атақтары берілді.
* 1992 жылы РФ Инженерлік ғылым академиясының Шухов атындағы алтын медалі;
* 1998 жылдан РФ Ғарыш академиясының академигі;
* 2003 жылдан [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның [[Академик|Академигі]];
* 2013 жылдан Халықаралық астронавтики академиясының академигі;
* Қазақстан Білім беру саласының үздігі.

==Мемлекеттік Марапаттары==
* 1970 жылы КСРОның «Ерен Еңбегі үшін» жоғарғы медалі;
* 1974 жылы [[Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығы]]ның лауреаты (Досмұқасан ансамблінде жүргенде);
* 1998 жылы тәуелсіз Қазақстанның жоғарғы мемлекеттік марапаты «[[Құрмет ордені]]» мен марапатталды.
* 1998 жылы тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш мемлекеттік медалі «Астана» медалі;
* 2005 жылы «Қазақстан Конститутциясына 10 жыл» медалі;
* 2007 жылы елбасының жарлығымен жоғарғы мемлекеттік марапат «[[Парасат орденімен]]» марапатталды.
* 2011 жылы «Қазақстан тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі;
* 2015 жылы Елбасының қолынан [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақстан Республикасының ғылым саласындағы Мемлекеттік сыйлығы]]н алды.

==Отбасы==
Әкесі — Шілманов Молдабек, марқұм, қызметкер болған. Анасы — Әбуова Шекер, марқұм, жұмысшы болған. Үйленген. Жұбайы - Айтхожаева Жамалханқызы (1949 жылы туған), Алматы қаласы Соғыс ардагерлері емханасының терапия бөлімінің меңгерушісі. Қызы - Молдабекова Әлия (1976 жылы туған); ұлы - Молдабеков Ержан (1980 жылы туған). Әскери атағы - запастағы аға лейтенант.

== Әдебиет ==
* Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2

[[Санат:Техника ғылымдарының докторлары]]
[[Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері]]
[[Санат:Қазақстан музыканттары]]

← Ескі түзетулер	15:39, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Мейірбек Молдабекұлы Молдабеков - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

10:50, 2026 ж. шілденің 6 кезіндегі 1nter pares деген