<?xml version="1.0"?>
<?xml-stylesheet type="text/css" href="https://kk.encyclopedia.kz/skins/common/feed.css?303"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="kk-kz">
		<id>https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%85%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B</id>
		<title>Маңызды саяхаттар мен жорықтардың хронологиясы - Түзету тарихы</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%85%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%85%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B&amp;action=history"/>
		<updated>2026-04-19T23:38:04Z</updated>
		<subtitle>Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.23.3</generator>

	<entry>
		<id>https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%85%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B&amp;diff=54855&amp;oldid=prev</id>
		<title>Moderator: 1 түзету</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%85%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B&amp;diff=54855&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2025-04-25T18:57:16Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;1 түзету&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;'&gt;
				&lt;td colspan='1' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;← Ескі түзетулер&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='1' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;18:57, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan='2' style='text-align: center;'&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(айырмашылығы жоқ)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Moderator</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%85%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B&amp;diff=54854&amp;oldid=prev</id>
		<title>Sibom: clean up, replaced: гг. → жж. (2) using AWB</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%85%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B&amp;diff=54854&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2016-01-28T06:07:27Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;clean up, replaced: гг. → жж. (2) using &lt;a href=&quot;/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)&quot;&gt;AWB&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңа бет&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;== Таяу Шығыс халықтарының маңызды жорықтары мен саяхаттары ==&lt;br /&gt;
=== 3-ші мыңжылдықтан VI ғ. б.э.д. дейін ===&lt;br /&gt;
==== Вавилондықтар ==== &lt;br /&gt;
*  XXIV ғ. б.э.д.  [[Саргон I]]-нің [[Вавилон]]нан [[Кипр]] аралына дейін жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
==== Египеттіктер ==== &lt;br /&gt;
* б.э.д.  3-ші мыңжылдық ортасы  Снефрудың Ніл және Қызыл Теңізбен жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  3-ші мыңжылдық ортасы  Хуфхордың Египеттен шығып Эритрей теңізіне жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  3-ші мыңжылдық ортасы  Унның Қызыл және Эритрей теңіздерінде жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
* б.э.д. 2000 ж. Шығыс елдері бойынша Синухиттың саяхаты.&lt;br /&gt;
* б.э.д. 1500 ж. Пунт еліне Хатшепсуттың экспедициясы.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Гректердің маңызды саяхаттары мен ашылулары == &lt;br /&gt;
* б.э.д. 631 ж.  Жерорта теңізі бойымен Колей Самосскийдің жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
* б.э.д. Vғ.  Гекатейдің Ніл жазығы мен Африканың солтүстік жағалауларына саяхаты.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  455 – 447жж.  Геродоттың Египетке, Сицилияға, Солтүстік Қаратеңіз елдеріне кезбелері.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  335 — 324 жж. А.Македонскийдің Үндістанға жорығы.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  325 — 324 жж. Теңіз флотының бастығы А.Македонский – Неархтың Үнді мұхитының солтүстік-батыс бөлігі мен Парсы шығанағы бойымен жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  325 — 324 жж.  Кратердің Александриядан Ормуз проливіне саяхаты.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  320 ж.  Пифейдің Британ аралдарының солтүстігіне қарай жүзуі.&lt;br /&gt;
* б.э.д. 307 — 306 жж.  Селевканың Вавилоннан Үндістанға саяхаты.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  290 ж.  Мегасфен Үндістанға барып, оны сипаттап жазды.&lt;br /&gt;
* б.э.д. 210 —202 жж.  карфагендік қолбасшы Ганнибалдың Пиренеи және Альпі арқылы Батыс Еуропаға әскери жорығы.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Жерорта теңізі халықатарының маңызды жорықтары мен саяхаттары ==&lt;br /&gt;
* б.э.д. ІІІ ғ. бастап б.э. ІІ ғ. дейін &lt;br /&gt;
* б.э.д. III ғ.  Полибийдің Карфагенннен Африканың шығысына жүзуі.&lt;br /&gt;
* б.э.д. 120 ж.  Евдокстың Александриядан Үндістанға жүзуі.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  66 —  64 жж.  Помпейдің Фасиске жорығы.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  58 — 54 жж.  Цезарьдың Римнен Галлияға жорығы.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  25 ж.  Э. Галлдың Александриядан Марибке (Аравия) жорығы.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  І  ғ. соңы  Жерорта теңізінен шыққанЮба I Канар аралдарына жетті.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  19 ж.  Б. Лептистен (Солтүстік Африка) шыққан Л. Вальб Мурзукқа (Сахара шөлі) жаяу жүріп өтті.&lt;br /&gt;
* б.э. І  ғ. басы  Гиппал Аравия теңізі арқылы Үндістанға жүзіп өтті.&lt;br /&gt;
* б.э. I  ғ. Александр І-ніңЕгипеттен Оңтүстік-Қытай теңізіне жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
* б.э. I  ғ. Исидордың Ктесифоннан (Парфян патшалығы) Никейге (Кушан патшалығы) жорығы.&lt;br /&gt;
* б.э.  106  — 117 жж.  Траянның Дакия мен Сирияға жорығы.&lt;br /&gt;
* б.э. Iғ.  Диоген Египеттен шығып Виктория көліне (Африка) жетті.&lt;br /&gt;
* б.э. 70 — 80 жж.   С.Флакк, Ю.Матерн Б.Лептистен (Солтүстік Африка) Бенуэ өзеніне дейін(Нигер өзенінің саласы) жүріп өтті.&lt;br /&gt;
* б.э.  84 ж.  Агрикола Британ аралдары бойымен жүзіп өтті.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Қытайлықтардың маңызды саяхаттары мен елшіліктері ==&lt;br /&gt;
* б.э.д. ІІ ғ. бастап б.э. ІІІ ғ.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  139 — 126, 115 жж.  Чжан Цянның Сианнан Согдианаға, Бактрияға және Парфяйға елшіліктері.&lt;br /&gt;
* б.э.д.  36 г. до н.э. Чэнь Танның ғұндарға қарсы жорығы.&lt;br /&gt;
* б.э.  64 г. н.э. Үндістанға елшіліктер.&lt;br /&gt;
* б.э. 97 ж.  Гань Инның Согдианаға, Бактрияға, Парфияға және Сыпиньге Елшілігі.&lt;br /&gt;
* б.э. III ғ. Қытай мен Жапония арасында елшіліктермен айрбас жүргізу.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Үндістан және Оңтүстік-Шығыс Азия халықтарының  маңызды саяхаттары мен елшіліктері  б.э.д. ІІІ ғ. – б.э. VI ғ. ==&lt;br /&gt;
* б.э.д. 273 — 232 жж.  Ашоки патшасының Цейлонға жорығы.&lt;br /&gt;
* б.э.д. II ғ.  ЧиеуДаның Гуанчжоуға (Қытай) жорығы.&lt;br /&gt;
* б.э. 67 ж.  Кабьял Матанганың Кабулдан Лоянға (Қытай) жорығы.&lt;br /&gt;
* б.э. 347 — 350 жж.  Самудрагупта Чамптан Венгаға (Үндістан территориясы) дейін жүріп өтті.&lt;br /&gt;
* б.э. 397 — 431 жж.   Гунаварман  Суматрада, Явада және Гу­анчжоуда  (Китай) болды.&lt;br /&gt;
* б.э. 526 ж.  Бадхитхармның Қытайға саяхаты.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Қытайлықтардың маңызды саяхаттары мен елшіліктері  V — VIII ғғ. ==&lt;br /&gt;
* 399 — 414 жж. Сяньның Қытайға, Тибетке, Үндістанға, Цейлонға, Суматраға саяхаттары.&lt;br /&gt;
* 402 — 424 жж.  Чжи Мынның Қытайға, Тибетке, Үндістанға саяхаттары.&lt;br /&gt;
* 518 — 521 жж. Сун Юнь мен Хуэй Шэнның Қытайға, Такла-Макан шөліне, Памираға, Гиндукушаға саяхаттары.&lt;br /&gt;
* 629 — 645 жж. Сюань Цзанның Қытайға дейін саяхаты.&lt;br /&gt;
* 689 — 695 жж. Цзинның Суматраға, Малаккаға, Үндістанға саяхаттары.&lt;br /&gt;
* 751 — 790 жж. Кунның Монғол Алтайы мен Тянь-Шаньға саяхаты.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Үндістан және Оңтүстік-Шығыс Азия халықтарының  маңызды саяхаттары мен елшіліктері (VII — ХІІ ғғ.) ==&lt;br /&gt;
* 627 ж. Прабхакарамитраның Такла-Макан шөлі бойымен Қытайдағы Лобнор өзеніне дейін саяхаты.&lt;br /&gt;
* 664 ж.  Локаятаның Тянь-Шань және Қытайға саяхат.&lt;br /&gt;
* 716 — 736 жж. Шубкакара мен Бодхисенаның Хонсю аралына (Жапония) жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
* VIIIғ. Кумарагхошаның Үндістаннан Суматра аралына жүзуі.&lt;br /&gt;
* XI ғ. Атиша Дипамкараның Суматра аралына жүзуі.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Араб  халифаты елдерінің саяхатары  (VIII — XIII ғғ.) ==&lt;br /&gt;
* VIII ғ. Сулейман көпесінің Басрадан Қытайға саяхаты.&lt;br /&gt;
* 921 — 922 жж. Ибн-Фадланның саяхаттары.&lt;br /&gt;
* X ғ. ортасы Абу Дулафтың тангуттарға (Китай) саяхаттары.&lt;br /&gt;
* X ғ. ортасы Ибрахим ибн Йакубтың  Танжердан батыс славяндықтарға жүзуі.&lt;br /&gt;
* 1183 ж. Ибн Джубайрдың Жерорта теңізімен жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
* XII  —  XIII ғғ. Йакуттың Египетке, Византияға, Сирияға, Орта Азияға саяхаттары.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Еуропалықтардың Шығысқа саяхаттары  XII — XV ғғ. ==&lt;br /&gt;
* 1160 — 1163 жж. В. Тудельскийдің Сирина Пале­стинаға және Иерусалимге саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1245 — 1247 жж. Д.П. Карпинидің Франциядан Шара-Ордаға (ұлы ханның ұлысы) сапары.&lt;br /&gt;
* 1271 — 1285 жж. Марко Полоның Венециядан Хан-балыкқа (Пекин) саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1316 — 1330 жж. Одориконың Порденонеден Мадрастан Суматра аралы мен Қытайға жүзуі.&lt;br /&gt;
* 1338 — 1353 жж. Д. Мариньоллидің Волгадан Пе­кинге дейінгі саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1419— 1444 жж.  Н. Контидің Сириядан Үндістанға жүзуі.&lt;br /&gt;
* 1253 — 1256 жж. Г,Рубруктың  Франциядан Алтын Ордаға саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1106 — 1108 жж. Даниилдың Русьтен Иеруса­лимге қажылығы.&lt;br /&gt;
* 1466 — 1472 жж.  А.Никитиннің Үндістанға «кезбесі».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Нормандықтардың жорықтары  (IXғ. бастап XIIғ. басына дейін) ==&lt;br /&gt;
* 983 ж. Эрик Рыжий Фарер аралдарынан бастап Исландия мен Гренландияға жүзу жасады.&lt;br /&gt;
* 1000 ж. шамасында  Лайфтың Гренландиядан  Лабрадорға (АҚШ) жүзіп  өтуі..&lt;br /&gt;
* X ғ. Отер Норвегиядан шығып, достиг мыса Нордкап мүйісіне жетті, одан ары қарай Солтүстік Двина сағасына барды.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Маңызды орыс  саяхаттары  (XIV — XVғғ.) ==&lt;br /&gt;
* 1364 ж.  А. Абакумович и С.Ляпа Объ өзені бойымен Ямал жарты аралына дейін жүріп өтті.&lt;br /&gt;
* 1379 ж. Стефан Пермский Мәскеуден Котласқа дейін жүріп өтті.&lt;br /&gt;
* 1389 ж. Митрополит Пимен Мәскеуден Иерусалимге қажылық жасады.&lt;br /&gt;
* 1420 ж. Зосима Мәскеуден Иерусалимге дейін жетті.&lt;br /&gt;
* 1436 ж.   митрополит Исидордың  Мәскеуден Фло­ренцияға саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1483 ж. Ф.Курбский мен И.Салтык Травин Котластан Объке жүріп өтті.&lt;br /&gt;
* 1496 ж. Г.Истома Холмогордан Данияға дейін жүзіп өтті.&lt;br /&gt;
* 1497 ж. Д.Зайцев пен Д.Радев Таллиннан Рыбачий жарты аралына дейін жүзіп өткен.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Қытайлықтардың  маңызды саяхаттары (XIII — XV ғғ.) ==&lt;br /&gt;
* 1221 — 1224 жж. Чан Чунь Пекиннен Кабулға жүріп өтті.&lt;br /&gt;
* 1403 — 1404 жж.  Чжэн Хэнің Үнді мұхиты бойымен жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Португалдықтардың маңызды теңіз экспедициялары ==&lt;br /&gt;
=== XV ғ.  бастап  XVI ғ. ортасына дейін ===&lt;br /&gt;
* 1482 — 1486 жж. Д.Кан Эльминнан (Судан) Крос мүйісіне дейін жүзіп өтті.&lt;br /&gt;
* 1487 — 1488 жж. Б.Диаштың Лиссабоннан  Доб­рая Надежда мүйісіне дейін жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
* 1487 — 1492 жж. П.Ковильянның Гоадан (Үндістан) Көне Ормузға дейін жүзіп өтуі.&lt;br /&gt;
* 1497 — 1499 жж. Васко да Гама Үндістанға жетті.&lt;br /&gt;
* 1500— 1501 жж. П.А.Кабрал мен Д.Диаштың  Үндістанға жүзіп баруы.&lt;br /&gt;
* 1501ж.  Гашпар Кортириалы мен Мигел Лиссабоннан эскимостарға дейін жүзіп өтті.&lt;br /&gt;
* 1501 — 1502 жж.  Америго Веспуччидің Лиссабоннан Оңтүстік Америкаға жүзуі.&lt;br /&gt;
* 1507, 1511, 1513 жж.   Д’Албукеркидің Эфиопиядан Аравия теңізі мен Үндістанға жүзуі.&lt;br /&gt;
* 1509 ж. Сикейра Кочиннан (Үндістан) Малаккиге дейін жүзіп өтті.&lt;br /&gt;
* 1511 ж. Д.Фернандес Малаккиден  Аютияға (Үндістан) дейін жүзіп өтті.&lt;br /&gt;
* 1511 ж. Руи Да Ку Малаккиден Пегуге дейін (Үндістан) жүзіп өтті.&lt;br /&gt;
* 1526 ж. Минезиш Малаккиден Жаңа Гвинеяға дейін жүзіп жетті.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Вест-Үндістан мен Орталық Америка жағалауларына маңызды саяхаттар  (1492 — 1520 жж.) == &lt;br /&gt;
* 1492 — 1493, 1493 — 1496, 1498 — 1500, 1502 — 1504 жж. Путешествия Х.Колумбтың Америка жағалауларына саяхаттары.&lt;br /&gt;
* 1499 — 1500 жж. А. Охеда и А. Весдуччи Үлкен Антиль және Багам аралдарын зерттей отырып, Кадистен Кариб теңізіне дейін жүзіп өтті.&lt;br /&gt;
* 1500-1502     жж.. Бастидас Севильядан бастап, Дарьенский шығанағына дейін жүзіп жетті.&lt;br /&gt;
* 1513 ж. Понсе де Леоне Флоридаға жүзді.&lt;br /&gt;
* 1513 ж. В.Н.Бальбоа Дарьенский шығанағынан Панам­ский каналына жүзіп жетті (Атлант мұхитынан Тынық мұхитына бірінші болып жүзіп өтті).&lt;br /&gt;
* 1517ж.  Ф.Э. Кордова Гаванадан бастап  Мексикан шығанағы бойымен Юкатан жарты аралына жүзіп жетті.&lt;br /&gt;
* 1518ж. Х.Д. Грихальва Матансодан (Куба) Кам­пече шығанағына жүзіп барды.&lt;br /&gt;
* 1519 ж. А.А. Пинеда Ямайкадан  Мексикан шығанағына жүзіп барды.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Маңызды жер жүзін жүріп өту саяхаттары ==  &lt;br /&gt;
=== XVI ғ. басынан  XIX ғ. 60-шы жж. дейін ===&lt;br /&gt;
* 1519  — 1521 жж. Ф.Магелланның саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1785-1788 жж.  Ф.Лаперуздың саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1791-1795 жж. Г.Ванкувердың саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1803-1806 жж. И.Ф.Крузенштерн мен Ю.Ф. Лисянскийдің саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1807-1809 жж.  В.М.Головниннің саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1813-1816 жж.  М.П.Лазаревтың саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1815-1818 жж.  О.Е.Коцебудың саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1819-1821 жж.  Ф.Ф.Беллинсгаузен мен  М.П. Лазаревтың саяхаты&lt;br /&gt;
* 1819-1821 жж.  З.И.Понафиндинның саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1819-1822 жж.  М.Н.Васильев пен Г.С.Шишмаревтың саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1822-1825 жж. М.П.Лазаревтың саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1823-1826 жж.  О.Е.Коцебудың саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1826-1829 жж. Ф.П.Литкетың саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1837-1840 жж. Дюмон-Дюрвиль мен Жакиноның саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1831-1836 жж. Р.Фицройдың саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1839-1843 жж.  Д.К.Росс, Ф.Р.Крозьедің саяхаты..&lt;br /&gt;
* 1852-1854 жж.  И.С.Унковскийдың саяхаты.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Алғашқы туристік ұйымдар ==&lt;br /&gt;
* 1841 ж.  Т.Куктың қоғамы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1882 ж. Т.Куктың алғашқы туристік дүниені айналып өту саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1857 ж.  Ағылшын альпілік клубы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1862ж. Австрия тау клубы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1863ж. Швейцариялық тау клубы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1863 ж. Лондонда алғашқы «Альпілік журнал» құрылды.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Революцияға дейінгі Ресейдегі және КСРО-дағы туризм ==&lt;br /&gt;
* 1777 ж. В.Генштің «Жоспары…» шықты.&lt;br /&gt;
* 1877ж.  тау әуесқойларының Тифлистік бірлестігі құрылды.&lt;br /&gt;
* 1878ж. Табиғаттанымдық  және аль­пілік кавказдық клубының әуесқойлар қоғамы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1890 ж.Қырым тау клубы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1895 ж. Орыс туринг-клубы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1899 ж.  «Русский турист» журналы шықты.&lt;br /&gt;
* 1908 ж. Техникалық білімді тарату қоғамы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1894 — 1898 жж.  К.К.Ренгартеннің жер жүзін айналып өту саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1911 — 1913 жж.  А.П. Панкратовтың велосипедпен әлемді аралау саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1920 ж.  Біріккен дәрістік-экскурсиялық бюросы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1923 ж.  «Советский турист» журналы шықты.&lt;br /&gt;
* 1926 ж.  ЦК ВЛКСМ кезінде туризм бюросы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1928 ж. пролетарлық туризмнің қоғамы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1928ж.  «Интурист» Бүкілодақтық акционерлік қоғамының құрылуы.&lt;br /&gt;
* 1929ж. пролетарлық туризм мен экскурсияның Бүкілодақтық еркін қоғамының (ОПТЭ) құрылуы.&lt;br /&gt;
* 1932 ж. ОПТЭ-нің Бүкілодақтың бірінші съезді болды.&lt;br /&gt;
* 1936 ж. ВЦСПС Туристік-экскурсиялық басқармасының құрылуы.&lt;br /&gt;
* 1939 ж. «КСРО туристі» туралы ереже қабылданды.&lt;br /&gt;
* 1958 ж. «Спутник» Халықаралық  жастар  туризмі бюросының құрылуы.&lt;br /&gt;
* 1962 ж. ВЦСПС Туризм бойынша Орталық Кеңестің құрылуы.&lt;br /&gt;
* 1901 ж. Орыс тау қоғамы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1918 ж. Бірінші кеңестік  туристік ұйымы – Халықтық ағарту комиссариатының (Наркомпрос) мектептік экскурсиялар бюросының құрылуы.&lt;br /&gt;
*  1922 ж бастап. кеңестік кәсіподақ жұмысшылар мен қызметкерлер үшін жаппай серуендеулер ұйымдастырды.&lt;br /&gt;
* 1936 ж. КСРО-ның Орталық Орындаушы Комитеті (ЦИК) туристік-экскурсиялық істі Кәсіби Одақтардың Бүкілодақтық Орталық Кеңесінің (ВЦСПС) қарамағына, бұқаралық өзіндік (спорттық) туризмді – Дене шынықтырудың Жоғары кеңесіне (ВСФК) өткізіп беру туралы қаулы қабылдады. Кәсіби Одақтардың Бүкілодақтық Орталық Кеңесі (ВЦСПС) кезінде бұл қаулыны жүзеге асыру үшін Орталық туристік-экскурсиялық басқармасы (ЦТЭУ) құрылды, ал Дене шынықтырудың Жоғары кеңесі (ВСФК) кезінде Туризмнңің бүкілодақтық секциясы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1956 ж. – КСРО Парижде негізі қаланған және БҰҰ шеңберінде қызмет атқаратын ресми туристік ұйымдардың Халықаралық Одағының нақты мүшесіне айналды.&lt;br /&gt;
*  20 шілде 1962 ж. – ВЦСПС Президиумі «Туризмнің ары қарай дамуы туралы» қаулы қабылданды.&lt;br /&gt;
* 1969 ж. мамыр – КСРО Министрлер Кеңесі мен ВЦСПС «Елдегі туризм мен экскурсияның ары қарай дамуы бойынша шаралар туралы» қаулы қабылдады.&lt;br /&gt;
* 1980 ж. – «Елдегі туристік-экскурсиялық істің ары қарай дамуы және оны жетілдіру туралы» тағы бір қаулы қабылдады.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Қазақстанда туризмнің даму кезеңдері ===&lt;br /&gt;
* 1875 ж. – А.В. Хорошкиннің Талғар шыңына шығуы.&lt;br /&gt;
* ХХ ғасырдың басы. – Верный қаласында Орыс тау қоғамының бөлімшесі құрылды.&lt;br /&gt;
* 1910 — 1912 жж. — Әліби Жангильдинның жаяу «әлемді аралау» саяхаты.&lt;br /&gt;
* 1913 ж. – Батыс-Сібір казактар бригадасы офицерлерінің ең алғаш атпен жүруі&lt;br /&gt;
* 1923 ж. – КазЦИК-те дене шынықтырудың Жоғарғы кеңесінің құрылуы.&lt;br /&gt;
* 1924 ж. – Алматыда Жетісу облыстық дене шынықтыру кеңесінің құрылуы&lt;br /&gt;
* 1925 ж. – Алматыда «Допризывник» спорт клубы және ең алғаш рет альпинизм секциясы ұйымдастырылды.&lt;br /&gt;
* 1929 ж. – тау туризмінің энтузиастары Г.И. Белоглазов, Ф.Л. Савин, В.М. Зимин Іле Алатауына бірнеше рет туристік жорықтар ұйымдастырды және Есік көліне алғашқы туристік жорық жасады.&lt;br /&gt;
* 1930 ж. – құрамы 16 адамнан тұратын Алматы қалалық пошта және телеграф жұмысшылар ұжымы Ф.Л. Савиннің басқаруымен мына күрделі емес маршрутқа аттанды: Алматы – Медеу – Көкжайлау – Үлкен Алматы  көлі&lt;br /&gt;
* 1931 ж. қаңтар – В.М. Зимин мына маршрут бойынша туристердің алғашқы қысқы шаңғы жорығын өткізді: Алматы– Ұзынағаш – Қордай асуы&lt;br /&gt;
* 1931 ж. – Алматы қаласында Жетісу губерниялық мұражайында ОПТЭ – нің бірінші ұяшығы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1935 ж. бастап – альпинистер жаппай шыңға шығуды жүргізді.&lt;br /&gt;
* 1935 ж. – В. Зимин Талғар шыңын бағындырды.&lt;br /&gt;
* 1936 ж. – Е. Колокольников Хантәңір шыңын бағындырды.&lt;br /&gt;
* 1936 ж. — «Горельник» алғашқы туристік базасы ашылды.&lt;br /&gt;
* 1936 ж. – «Горельник» лагерінде республикалық альпинистер клубы құрылды.&lt;br /&gt;
* 1938 ж. – алғаш бұқаралық туристік шара — Көкжайлау үстіртінде слет ұйымдастырылды. (200 қатысушы)&lt;br /&gt;
* 1948 ж. бастап – Қазақстанда құзға шығу тәжірибелене бастады.&lt;br /&gt;
* 1952 ж. бастап – Орта Азия мен Красноярск өлкесі командалары арасындадәстүрлі әріптестік жарыстар өткізілді.&lt;br /&gt;
* 1952 ж. – Қазақстандық туристік-экскурсиялық басқарманың (ТЭУ) ашылуы 1954 ж. бастап – клубтың біріншілігі, 1960 ж. бастап клуб альпинизм бойынша Қазақстан чемпионатттарына қатысты.&lt;br /&gt;
* 1955 ж. – «Иссык» турбазасы іске қосылды.&lt;br /&gt;
* 1958 ж. – туристік-экскурсиялық басқарма (ТЭУ) ортаазиялық туристік-экскурсиялық басқарма деп атала бастады.&lt;br /&gt;
* 1959 ж. – «Алматы» турбазасының құрылуы.&lt;br /&gt;
* I960 ж. – Казсовпроф кезінде  туризм бойынша Республикалық басқармасының құрылуы.&lt;br /&gt;
* 1962 ж. – туристік-экскурсиялық басқарманың (ТЭУ) Туризм және экскурсия бойынша кеңестері болып қайта құрылуы.&lt;br /&gt;
* 1965 ж. – Алматыда және 5 облыстық кеңестерде (Алматы, Шығыс Қазақстан, Қарағанды, Орал және Шымкент) Туризм және экскурсия бойынша Қазақ Республикалық Кеңесі ұйымдастырылды.&lt;br /&gt;
* 1968 ж. – Алматыға таяу жерде Талғар ауданының Горный садовод ауылында орналасқан «Алматау» турбазасы ашылды.&lt;br /&gt;
* 1969 ж. – «Елде туризм мен экскурсияны ары қарай дамыту бойынша шаралар туралы» қаулы қабылданды.&lt;br /&gt;
* 1970 ж. бастап – Алматы автобазасы жұмыс істейді.&lt;br /&gt;
* 1975 ж. – «Медеу» мұз айдыны салынды.&lt;br /&gt;
* 1982 ж. – Эверест (Джомолунгмы, 8848 м) шыңына шығатын алғашқы кеңестік Гималай экспедициясының құрамына К. Валиев, Ю. Голодов, Е. Ильинский, В. Хрищатый, С. Чепчев деген алматылықтар кірді.&lt;br /&gt;
* 1988 ж. – туризм және экскурсия бойынша кеңестер туристік-экскурсиялық өндірістік бірлестіктер (ТЭПО) болып қайта құрылды.&lt;br /&gt;
* 1991 ж. – Туризм, дене шынықтыру және спорт Министрлігі құрылды.&lt;br /&gt;
* 3/VII 1992 ж. – «Туризм туралы» Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды.&lt;br /&gt;
* 1993 ж. – Туризм, дене шынықтыру және спорт Министрлігінің Қазақстан Республикасының жастар ісі, туризм және спорт Министрлігі болып қайта құрылуы.&lt;br /&gt;
* 1999 ж. – Қазақстан Республикасының көлік, коммуникация және туризм Министрлігі құрылды.&lt;br /&gt;
* 2000 ж. — Қазақстан Республикасының туризм және спорт Агенттігі құрылды.&lt;br /&gt;
* 6/III  2001 ж. – «Қазақстан Республикасында туризмді дамыту концепциясы» қабылданды.&lt;br /&gt;
* 13/VI 2001 ж. – «Қазақстан Республикасындағы туристік қызмет туралы» Заң қабылданды.&lt;br /&gt;
* 29/Xll 2002 ж. – «2003-2005 жж. туристік саланы дамыту бағдарламасы» бекітілді.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Халықаралық  туризм ==&lt;br /&gt;
* 1963 ж. халықаралық туризм және экскурсиялар бойынша БҰҰ-ның конференциясы.&lt;br /&gt;
* 1968 ж. Халықаралық бүкіләлемдік туристік ұйымның құрылуы.&lt;br /&gt;
* 27 қыркүйек 1980 ж. Бүкіләлемдік туризм күнінің бекітілуі.&lt;br /&gt;
* 1980 ж. Манилада туризм бойынша Бүкіләлемдік конференциясының өтуі.&lt;br /&gt;
* 1985 ж. «Туризм хартиясы» мен «Туристік Кодексі» құжаттарының қабылдануы&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Санат:Саяхатшылар]]&lt;br /&gt;
[[Санат:Саяхат]]&lt;br /&gt;
[[Санат:Туризм]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Sibom</name></author>	</entry>

	</feed>