https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80Мақал-мәтелдер - Түзету тарихы2026-04-18T15:55:07ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80&diff=76631&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T19:14:28Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80&diff=76630&oldid=prevKasymov: 178.90.94.86 (т) өңдемелерінен Kasymov соңғы нұсқасына қайтарды2016-05-05T16:03:57Z<p><a href="/index.php/%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B:%D2%AE%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%96/178.90.94.86" title="Арнайы:Үлесі/178.90.94.86">178.90.94.86</a> (<a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B:178.90.94.86&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қатысушы талқылауы:178.90.94.86 (мұндай бет жоқ)">т</a>) өңдемелерінен <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B:Kasymov&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қатысушы:Kasymov (мұндай бет жоқ)">Kasymov</a> соңғы нұсқасына қайтарды</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Мақал''' — [[нақыл сөз]]. Ол өмірдегі түрлі құбылысты жинақтап, түйіп, ықшамдап беріп, бір не екі тармақтан тұратын, алдыңғы жолдарында пайымдап, соңғы жолдарында қорытылған [[ой]] айтатын халықтық бейнелі [[поэтика]]лық [[жанр]]дың бір түрі, ғасырлардан екшеліп жеткен терең мазмұнды, тақырып аясы кең сөз мәйегі. Мақалдар көбіне өлең үлгісінде кейде [[қара сөз]]бен де айтылады. [[Ұйқас]]қа (“Қайраңы жоқ көлден без, қайырымы жоқ ерден без”), [[аллитерация]]ға (“Етігін шешпей ер шыңаймас”), [[ассонанс]]қа (“Қатты жерге қақ тұрар, Қайратты ерге бақ тұрар”) құрылады. Мақалдар тура және ауыспалы мағынада қолданылады. [[Ауыспалы мағына]]дағы сөздер ішкі астары бар, тұтас бір ойды білдіреді (“Бір жеңнен қол шығар, бір жағадан бас шығар”), (“Ырысқа қарай ұл өсер, Қонысқа қарай мал өсер”), (“Ел — ырыстың орманы, ер — ырыстың қорғаны”), (“Ер жігіт үш ақ үй тігеді, үш қара үй тігеді”). <br />
<br />
'''Мәтел''' — өзінің негізгі түйіндеуін кесіп айтпайтын, бір-бірімен кереғар шендестіруі жоқ, қорытындысы тұспалды, қысқа да нұсқа нақыл сөз. Мақалға өте жақын. Мәтел сыңар [[тармақ]] болып келеді. Сөз үстемелене келіп, мақалға айналады. Мысалы, “Қаңбақтан қашсаң, дөңбекке” — мәтел. “Қаңбақтан қашсаң, дөңбекке жолығасың” — мақал. Мәтел тура, ауыспалы, астарлы мағынада қолданылады. Мәтел адамның айтқан пікіріне ой қосады, сезімін әсерлі де айшықты жеткізеді. [[Ақын]]-[[жазушы]]лардың ұтымды сөздерінің біразы Мақал-Мәтелге айналған: (“Ұылымды іздеп, дүниені көздеп” — [[Абай]]), (“Жалғанды жалпағынан басып өтіп” — [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]], т.б.).<br />
<br />
<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том</ref><br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
== Сілтемелер ==<br />
* [[Мақал-мәтелдер]]<br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
<br />
{{stub}}<br />
<br />
[[Санат:Фольклор]]<br />
[[Санат:Әдебиет жанрлары]]</div>Kasymov