Moderator: 1 түзету

2026-07-12T19:10:10Z

1 түзету

1nter pares: /* Оқиға */

2025-12-26T11:04:45Z

‎Оқиға

Жаңа бет

{{Тұлға
|Есімі = Мая Әнетұлы
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет атауы =
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = [[би (тұлға)|Би]]
|Азаматтығы =
|Ұлты = [[қазақтар|Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі = Әнет Текейұлы
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары = Сапар, Бұқа, Әймембет, [[Бәймембет би Маяұлы|Бәймембет]], Бақтыбай, Түрікпенбай, Бердіғожа
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = шамамен 1750 жыл
}}
'''Мая би Әнетұлы''' (шамамен [[1750 жыл|1750]] жылы туған – өлген жылы белгісіз) — [[Адай]] еліне әйгілі [[Би (тұлға)|би]] болған, баласы Бәймембетпен екеуі де тарихта аттары қалған адамдар. Жас кезінде Әнет әкесі сынап би боларын болжағандай, Мая би атанып, елді басқарған адам. Оның ғұмырнамасы айқын емес, дей тұрғанмен аты тарихқа белгілі адам. Оны сол кездегі [[Хиуа]] билеушілері де, орыс чиновниктері де танып мойындаған.<ref name=":1">Сегіз арыс Адайым. Танымдық шежіре кітап. 6 том. Астана: Профи Медиа, 2015. - 496 бет.</ref>

Ол ел билеуге араласқан, патша үкіметінің чиновниктерімен де, [[Хиуа]] ханымен де үнемі байланыста болған адам. Өз туысы Қырымқұлдың Қалбысымен қатар ел билеген, Қалбы сынды өз баласы Бәймембетті де билікке, ел басқаруға ерте баулыған адам ретінде көрінеді. Мүрдесі Кетік пен Таушық арасындағы ұлы жол бойында, өз атымен аталатын қауымда.<ref name=":1" />

== Шежіре ==
[[Адай|Адай Батыр]] – Келімберді – [[Мұңал батыр Келімбердіұлы|Мұңал Батыр]] – Бәйімбет – Алдаберді – Райымберді – [[Текей Райымбердіұлы|Текей]] – Әнет – Мая<ref>Шежіре - Сайын Баймұңаловтың және Бисен Өтесінұлының нұсқалары http://sugirali.kz/index.php/shezhire/ata-tek Бейнеу аудандық «Рауан» газеті, 8 қараша 1991 жыл</ref>

== Оқиға ==
[[1834 жыл|1834]] жылы Қызылтаста 500 адам әскер ұстайтындай [[Ново-Александровск]] қамалы салынып бітті. Хиуа хандығы іргесіне тықыр таянғандығын бірден сезді. Ол жаңа қамалдан онша қашық емес «Ешкіқырған» құдығының басында отырған Мая Әнетұлы биді шақырып алып, орыстардың қамал салып жатқанын неге хабарламадың, 300 адамдық [[Жасақ|отрядты]] неге қырып жібермедің деп айыптап, 11 күн бойы сыртқа шығармай қояды. Карелин артынан армян саудагері Турпаев пен [[Бәймембет би Маяұлы|Бәймембет би Маяұлыны]] хабар біліп келуге жібереді. Хиуалықтар ол екеуін де ұстап алып, ханға апарады. [[Аллақұл хан]] Баймәмбетті аманатқа алып, Маяны 900 діллә айып төлеуге еліне жібереді. Қазақтар хан қаһарынан 60 түйе, 1000 сом, 1000 жылқы, 180 өре киіз айып төлеп әзер құтылады...<ref>Әбіш Кекілбайұлы – "Ұйқыдағы арудың оянуы" (Алматы, "Қазақстан" баспасы, 1979)</ref>

Мая ауылы [[Бәймембет би Маяұлы|Бәймембет би Маяұлының]] рухына арнап [[1871 жыл|1871]] жылы Каспий жағасында Сартас жерінде ас берген.<ref>Сегіз арыс Адайым. Танымдық шежіре кітап. 9 том. Астана: Профи Медиа, 2015. - 480 бет.</ref>

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ би-шешендері]]

← Ескі түзетулер	19:10, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Мая би Әнетұлы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

1nter pares: /* Оқиға */