https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 2026-04-19T23:56:05Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F&diff=44369&oldid=prev 2025-04-25T18:25:07Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F&diff=44368&oldid=prev 2015-12-16T11:04:50Z

<p>«<a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F" title="Санат:Математикалық оптимизация">Математикалық оптимизация»</a> деген санатты қосты (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:MaximumParaboloid.png|right|thumb|Парабалойд графы f(''x'',''y'') = -(''x''²+''y''²)+4. (0,0,4) нүксесіндегі глобалды максимум қызыл нүктемен белгілеулі.]]<br /> '''Математикалық оптимизация''' (өзге атаулары '''оптимизация''' немесе '''математикалық бағдарламалау''') — [[математика]]лық пән. [[Сызықтық шектеу|Сызықтық]] және [[сызықтық емес шектеу]]лер бойынша ([[теңдеу]]лермен және [[теңсіздік]]термен) анықталған жиындардағы көп [[айнымалы]]дан [[тәуелді функция]]лардың [[экстремум]]дарын табу жолының [[теория]]сы мен әдістерін оқытады.''' М. б. ғылым ретінде 20 ғ-дың 50 — 70-ж. қалыптасты.'''<br /> <br /> ==Мысал ретінде есеп==<br /> Математикалық оптимизация есебін жалпы түрде:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; &lt;big&gt;'''gі(x1, ..., xn)0, і=1, ..., m, (x1, ..., xn)'''&lt;/big&gt;, (мұндағы Х — Rn-нің кез келген ішкі жиыны) &lt;br&gt; жүйесімен берілген мүмкін болатын G жиынында f(x1, ..., xn) мақсат функциясын максимумға келтіру түрінде жазуға болады. М. б-дың әр түрлі есептер кластары f мақсат функциясына қойылатын шартқа және мүмкін болатын G облысына қойылған шектеулерге байланысты алынады.&lt;br&gt;<br /> Егер &lt;big&gt;'''X=Rn'''&lt;/big&gt;, f — сызықты, gі —[[аффинді]] болса,&lt;br&gt;онда ''сызықтық бағдарламалау есебі'' алынады; ал осы функциялардың барлығы немесе біреуі сызықтық емес болатын есептермен ''сызықтық емес бағдарламалау'' айналысады; f пен мүмкін болатын жиын G дөңес болса ''дөңес бағдарламалау'' шығады; егер G облысы саны шектелген нүктелерден тұрса, онда ''дискретті бағдарламалау есептері'' шығады; f және (немесе) gі параметрлерінен тәуелді болғандағы есептерде ''параметрлік бағдарламалауға'' айналады; f және (немесе) gі кездейсоқ факторлардан тәуелділігі ескерілсе, ''стохастикалық бағдарламалау'' шығады; ''динамикалық бағдарламалауда'' тиімді шешім алу (f пен gі-дің нақты түрлерінен тәуелсіз) көп дымды процесс түрінде келтіріледі. Мақсаттық функция векторлы болатын есептерде М. б-ға жақындатылады. Ондай жағдайда оның экстремумын табу емес, тиімділігі жағын қарастыру керек. М. б-да экономиканы басқару, өндірістік процестерді автоматтандыру, жобалау, перспективалық жоспарлау, т.б. қарастырылады. М. б. есептерінде ЭЕМ кеңінен пайдаланылады. ''Ә. Қазанғапов''<br /> <br /> &lt;ref name=&quot;test&quot;&gt;Қазақ Энциклопедиясы&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> [[Қазақ Энциклопедиясы|&quot;Қазақ Энциклопедиясы&quot;]], 6 том<br /> ==Сілтемелер== <br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Математика}}<br /> <br /> [[Санат:Математика]]<br /> [[Санат:Математикалық оптимизация]]</div>

Ulan