https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D1%8BМассаның сақталу заңы - Түзету тарихы2026-04-19T07:49:06ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D1%8B&diff=45021&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:25:27Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D1%8B&diff=45020&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер using AWB2014-05-13T13:01:59Z<p>clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Lavuze.JPG|thumb|right|[[А. Лавузье]]|130px]]<br />
'''Масса Тұрақтылық Заңы''', масса сақталу заңы, [[реакция]]ға қатысқан заттар (реагенттер) [[масса]]ларының қосындысы реакция нәтижесінде түзілген заттар (өнімдер) массаларының қосындысына тең.<br />
Химиялык реакция кезінде реакцияға түскен заттардың молекулалары бұзылып, оны кұраушы атомдар басқаша топтасып жаңа молекулаларды түзеді. Реакция барысында атомдардың сандары өзгермейді, сондықтан олардың массалары да өзгермеуге тиісті. <br><br />
Реакцияға қатысқан заттардың массасы реакция нәтижесінде түзілген заттардың массасына тең болады. Бұл [[тұжырым]] зат массасының сақталу заңы деп аталады.<br><br />
Оны тәжірибе жүзінде орыс ғалымы [[Ломоносов|М.В. Ломоносов]] 1748 жылы ашқан, ал француз [[ғалым]]ы А. Лавузье де 1789 жылы осындай қорытындыға келген.<br />
Бұл заңның жаратылыстану ғылымдары үшін маңызы өте зор, химия ғылымында сандық катынастарды пайдаланудың өзі осы заңға негізделеді.<br><br />
1. Барлық химиялық теңдеулер осы заңның негізінде кұрылады.<br><br />
2. Бүл заң жаратылыстың жалпы заңының бір көрінісі: жоқтан бар пайда болмайды, бар нәрсе із-түзсіз жоғалып кетпейді.<br><br />
3. Осы заңды пайдаланып, сандық есептер шығаруға болады.<ref>Химия: Жалпы білім беретін мектептің сыныбына арналған оқулық. Усманова М.Б., Сақариянова Қ.Н. –Алматы: Атамұра, 2009. - 216 бет. ISBN9965-34-887</ref><br />
<br />
1774 — 1789 жылдары француз химигі [[Антуан Лавуазье]], өзі жасаған күрделі тәжірибелерге сүйене отырып, тұжырымдаған. Мыс., 32 г [[оттек]] пен 4 г [[сутек]] қосылғанда 36 г [[су]] түзіледі; 2Н2+О2=2Н2О. Мұндағы реакцияға түскен [[реагент]]тердің жалпы массасы (36 г) реакция нәтижесінде түзілген өнімнің массасына (36 г) тең.<br />
<br />
<ref name="test">Қазақ Энциклопедиясы</ref> <br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Сақталу заңдары]]<br />
[[Санат:Химия]]<br />
<br />
<br />
{{Chem-stub}}</div>ArystanbekBot