https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2Марат Рақымұлы Құсайынов - Түзету тарихы2026-09-08T12:27:39ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2&diff=139872&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-07-12T19:13:22Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:13, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2&diff=139871&oldid=prevОрел Карл: /* Өмірбаяны */2026-04-04T19:10:06Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Өмірбаяны</span></span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Мемлекеттік қайраткер|Есімі=Марат Рақымұлы Құсайынов|Ту=Symbol of the Kazakh Ministry of Defense.svg|Титулы=[[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі#Министрлер тізімі|Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің]] бірінші орынбасары — [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қарулы Күштер Бас штабының]] 11-[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Басшылық|басшысы]]|Ту2=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады=6 қыркүйек 2021|Басқаруын аяқтады=15 қаңтар 2024|Президент=[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]|Ізашары=[[Мұрат Кәрібайұлы Бектанов|Мұрат Бектанов]]|Ізбасары=[[Сұлтан Бүркітбайұлы Қамалетдинов|Сұлтан Қамалетдинов]]|тақырыпша1=[[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі#Министрлер тізімі|Министр]]|мәтін1=[[Нұрлан Байұзақұлы Ермекбаев|Нұрлан Ермекбаев]]<br> [[Мұрат Кәрібайұлы Бектанов|Мұрат Бектанов]]<br> [[Руслан Фатихұлы Жақсылықов|Руслан Жақсылықов]]|Титулы_2=[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Бас штабының]] [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Басшылық|басшысының]] бірінші орынбасары|Ту_2=Coat of arms military-of-kazakhstan.svg|Ту2_2=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_2=9 қараша 2020|Басқаруын аяқтады_2=6 қыркүйек 2021|Президент_2=[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]|Титулы_3=[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] [[Қазақстан Республикасы Құрлық әскерлері|Құрлық әскерлерінің]] 6-бас қолбасшысы|Ту_3=Coat of arms military-of-kazakhstan.svg|Ту2_3=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_3=6 мамыр 2019|Басқаруын аяқтады_3=9 қараша 2020|Президент_3=[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]|Ізашары_3=[[Мұрат Кәрібайұлы Бектанов|Мұрат Бектанов]]|Ізбасары_3=[[Талғат Мамыртайұлы Қойбақов|Талғат Қойбақов]]|Титулы_4=[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Өңірлік қолбасшылықтар|Оңтүстік өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы]]|Ту_4=Coat of arms military-of-kazakhstan.svg|Ту2_4=Flag of Kazakhstan.svg|Басқара бастады_4=мамыр 2016|Басқаруын аяқтады_4=6 мамыр 2019|Президент_4=[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]<br>[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]|Ізашары_4=[[Талғат Мамыртайұлы Қойбақов|Талғат Қойбақов]]|Ізбасары_4=[[Қайдар Сәмиғоллаұлы Қарақұлов|Қайдар Қарақұлов]]|Білімі=1) [[Челябі жоғары танк командалық училищесі]]<br>2) Қарулы Күштердің Әскери академиясы<br>3) [[Ресей Федерациясы Қарулы Күштері Бас штабының Әскери академиясы]]|Туған жері=[[Амантау (ауыл)|Амантау]], {{туғанжері|Нұра ауданы (Қарағанды облысы){{!}}Нұра ауданы|Нұра ауданында (Қарағанды облысы)}}, [[Қарағанды облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Туған күні=20.05.1967|Атағы=[[Сурет:18-RKGF-LG.svg|20px]]<br>[[Генерал-лейтенант]]|Қызмет еткен жылдары=1988—2024|Әскер түрі=[[Қазақстан Республикасы Әскери күштерінің Құрлық әскерлері|Құрлық әскерлері]]|Марапаттары={{Қатар<br />
|{{1 дәрежелі Даңқ ордені}}<br />
|{{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}}<br />
|{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}<br />
}}<br />
{{Қатар<br />
|{{ҚР Конституциясына 20 жыл}}<br />
|{{Астанаға 10 жыл медалі}}<br />
|{{ҚР ҚК 10 жыл}}<br />
}}<br />
{{Қатар<br />
|{{ҚР ҚК 20 жыл медалі}}<br />
|{{ҚР ІӘ 20 жыл төс белгісі}}<br />
}}|тақырыпша1_2=[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Басшылық|Басшы]]|мәтін1_2=[[Мұрат Кәрібайұлы Бектанов|Мұрат Бектанов]]}}<br />
<br />
'''Марат Рақымұлы Құсайынов''' ([[20 мамыр]] [[1967 жыл|1967]], [[Қарағанды облысы]]) — қазақстандық әскери қайраткер, шенеунік және генерал-лейтенант. 2021—2024 жылдары [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі#Министрлер тізімі|Қорғаныс министрінің]] бірінші орынбасары — [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қарулы Күштер Бас штабының]] [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Басшылық|басшысы]] болды. Одан бұрын 2019—2020 жылдары [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қарулы Күштер]] [[Қазақстан Республикасы Құрлық әскерлері|Құрлық әскерлеріне]] бас қолбасшылық етті.<br />
<br />
== Өмірбаяны ==<br />
1967 жылы 20 мамырда [[Қарағанды облысы]], [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]], [[Амантау (ауыл)|Амантау ауылында]] дүниеге келді.<br />
<br />
1988 жылы [[Челябі жоғары танк командалық училищесі|Челябі жоғары танк қолбасшылық училищесін]] бітірді.<br />
<br />
Офицерлік қызметін [[Беларусь]] әскери округінде взвод командирі болып бастады. 1993 жылдың қаңтарынан маусымына дейін — танк дивизиясының танк полкінің танк ротасының командирі болды.<br />
<br />
1993 жылдың маусымынан 1994 жылдың шілдесіне дейін — танк дивизиясы танк полкінің оқу-танк батальонының командирі болды.<br />
<br />
1994 жылдың шілдесінен 1997 жылдың шілдесіне дейін — Ресей Қарулы Күштерінің құрышты танк күштері Әскери академиясының тыңдаушысы болды.<br />
<br />
1997 жылы Ресей Қарулы Күштерінің құрышты танк күштерінің Әскери академиясын бітірді.<br />
<br />
1997—2000 жылдары мотоатқыштар бригадасы командирдің орынбасары — штаб басшысы;<br />
<br />
2000—2002 жылдары [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі]] Әскери-ғылыми орталығының әскери-арнайы зерттеулер бөлімінің басшысы;<br />
<br />
2002—2003 жылдары — мотоатқыштар бригадасының командирі;<br />
<br />
2003—2004 мотоатқыштар бригадасы командирдің орынбасары — штаб басшысы;<br />
<br />
2004—2005 жылдары жағалау қорғанысы бригадасының командирі;<br />
<br />
2005—2006 жылдары механикаландырылған бригаданың техника және қару-жарақ сақтау бөлімінің басшысы болып қызмет атқарды.<br />
<br />
Бұдан кейін Құсайынов [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Өңірлік қолбасшылықтар|өңірлік қолбасшылықтарда]] ірі қызметке тағайындалды.<br />
<br />
2006—2008 жылдары [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Өңірлік қолбасшылықтар|Шығыс өңірлік қолбасшылығы]] әскерлері қолбасшысы басқармасы штаб басшысының жедел жұмыс жөніндегі орынбасары — жедел басқармасының басшысы болып тағайындалды.<br />
<br />
2008—2010 жылдары [[Ресей Федерациясы Қарулы Күштері Бас штабының Әскери академиясы]]ның тыңдаушысы болды.<br />
<br />
2010 жылы [[Ресей Федерациясы Қарулы Күштері Бас штабының Әскери академиясы]]н үздік тәмамдады.<br />
<br />
2010—2013 жылдары [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Өңірлік қолбасшылықтар|Батыс]], 2013—2014 жылдары [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Өңірлік қолбасшылықтар|Шығыс]], 2014—2016 жылдары [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Өңірлік қолбасшылықтар|Оңтүстік өңірлік қолбасшылығы]] қолбасшысының бірінші орынбасары — өңірлік қолбасшылығы басқармасының штаб басшысы болды.<br />
<br />
2016 жылғы маусымда [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] Өкімімен [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Өңірлік қолбасшылықтар|Оңтүстік өңірлік қолбасшылығының]] қолбасшысы болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/bylaws/memleket-basshysynyn-okimderimen-1339067611 |title= Мемлекет басшысының Өкімдерімен: |date=2016-06-02|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-05-18}}</ref><br />
<br />
2019 жылы лауазымынан босатылысымен-ақ [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] Өкімімен [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қарулы Күштер]] [[Қазақстан Республикасы Құрлық әскерлері|Құрлық әскерлерінің]] бас қолбасшысы болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/bylaws/memleket-basshysynyn-okimderimen-1339067630 |title= Мемлекет басшысының Өкімдерімен: |date=2019-05-04|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-05-18}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/bylaws/memleket-basshysynyn-okimimen-marat-rahymuly-kusaiynov-kazakstan-respublikasynyn-karuly-kushteri-kurlyk-askerlerinin-bas-kolbasshysy-kyzmeti |title= Мемлекет басшысының өкімімен Марат Рахымұлы Құсайынов Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері Құрлық әскерлерінің бас қолбасшысы қызметінен босатылды |date=2020-11-05|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-05-18}}</ref><br />
<br />
2020 жылы лауазымынан босатылғаннан кейін 3 күннен соң [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі#Министрлер тізімі|Қорғаныс министрінің]] бұйрығымен [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қарулы Күштері Бас штабының]] [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Басшылық|басшысының]] бірінші орынбасары болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/119086?lang=kk |title= ҚР Қорғаныс министрі ҚР ҚК Бас штабы бастығының бірінші орынбасарын тағайындады |date= 2020-11-06 |lang=kk|work= Мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарының бірыңғай платформасы |accessdate= 2025-05-18}}</ref><br />
<br />
2021 жылы [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] бұйрығымен [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі#Министрлер тізімі|Қорғаныс министрінің]] бірінші орынбасары — [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қарулы Күштер Бас штабының]] 11-[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері#Басшылық|басшысы]] болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysynyn-okimimen-marat-rakymuly-kusayynov-kazakstan-respublikasy-korganys-ministrinin-birinshi-orynbasary-kazakstan-respublikasy-karuly-kushteri-bas-shtabynyn-bastygy-lauazymyna-tagayyndaldy-68947 |title= Мемлекет басшысының өкімімен Марат Рақымұлы Құсайынов Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Бас штабының бастығы лауазымына тағайындалды. |date=2021-09-06|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-05-18}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysynyn-okimimen-marat-rakymuly-kusayynov-kr-korganys-ministrinin-birinshi-orynbasary-lauazymynan-bosatyldy-1505030 |title= Мемлекет басшысының өкімімен Марат Рақымұлы Құсайынов Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Бас штабының бастығы лауазымынан босатылды |date=2024-01-15|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-05-18}}</ref><br />
<br />
== Бас штаб басшысы ==<br />
2022 жылғы сәуірде делегациямен бірге [[Пәкістан президенті]] [[Ариф Алви]]мен, Штабтар бастықтары біріккен комитетінің төрағасы генерал Надим Разамен, Құрлық әскерлерінің бас қолбасшысы генерал Камар Джавед Баджвамен кездесті.Қазақстандық делегация Ұлттық қорғаныс университетінде болып, Пәкістанның халықаралық бейбітшілік және тұрақтылық орталығының (CIPS) қызметімен танысты. Қорғаныс экспортын ілгерілету жөніндегі ұйымда (DEPO) Қазақстан Қарулы күштері Бас штабының бастығына Пәкістанның қорғаныс-өнеркәсіп кешенінің өнімі көрсетілді.<ref>{{Cite web|url= https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/354926?lang=kk |title= Қазақстан Қарулы күштері Бас штабының бастығы Пәкістан Президентімен кездесті |date= 2022-04-12 |lang=kk|work= Мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарының бірыңғай платформасы |accessdate= 2025-05-18}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://forbes.kz/news/newsid_273557/amp |title= Қазақстан Қарулы күштері Бас штабының бастығы Пәкістан Президентімен кездесті |date= 2022-04-13 |lang=ru|work= Forbes Kazakhstan |accessdate= 2025-05-18}}</ref><br />
<br />
2022 жылғы мамырда делегациямен бірге [[Доһа|Доха қаласында]] өткен “DIMDEX-2022” теңіз қорғанысы халықаралық көрмесіне қатысты. Көрме барысында [[Қатар|Катар]] Қарулы күштері Бас штабының басшысы Әл-Нәбит және Катардың «Bаrzan Holdings» Ұлттық қорғаныс-өнеркәсіп холдингінің президенті және бас директоры Әл-Наймимен кездесті.<ref>{{Cite web|url= https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/345928?lang=kk |title= Қазақстанның әскери делегациясы Катарда өткен халықаралық көрмеге қатысып қайтты |date= 2022-03-25 |lang=kk|work= Мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарының бірыңғай платформасы |accessdate= 2025-05-18}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://forbes.kz/news/newsid_272283 |title= Казахстанская военная делегация посетила международную выставку в Катаре |date= 2022-03-26 |lang=ru|work= Forbes Kazakhstan |accessdate= 2025-05-18}}</ref><br />
<br />
Келесі айда [[Түркия|Түркияға]] “Эфес-2022” көпұлтты жаттығуын бақылауға барды. Бұл жаттығуға 37 елдің әскери қызметшілері, соның ішінде [[Қазақстан әскері]] қатысуда. Жаттығулар [[Измир]] [[Измир|қаласына]] жақын орналасқан «Доганбей» полигонында өтуде және арнайы операция күштерінің өзара әрекеттесуін жетілдіруге, жауынгерлік шеберлікті арттыруға бағытталған. Қазақстандық әскери қызметшілер теңізден десант түсу, парашютпен секіру, снайперлік атыс жүргізу және әуе күштерін басқару тапсырмаларын орындады. Сапар барысында Түркияның қорғаныс министрі мен Бас штаб бастығымен жұмыс кездесулерін өткізді және Жаттығу басқару орталығы мен қорғаныс өнеркәсібі көрмесін аралады. 5 күннен кейін Астанаға 2 күндік сапармен келген [[Түркия]] Әскери-әуе күштерінің қолбасшысы генерал Хасан Кючюкакюзбен кездесті. <ref>{{Cite web|url= https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/386351?lang=kk |title= Қазақстан Қарулы күштері Бас штабының бастығы Түркияға барды |date= 2022-06-09 |lang=kk|work= Мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарының бірыңғай платформасы |accessdate= 2025-05-18}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://www.kt.kz/rus/state/_1377934903.html |title= Начальник Генерального штаба Вооруженных сил РК посетил Турцию<br />
Читать: https://www.kt.kz/rus/state/_1377934903.html |date= 2022-06-09 |lang=ru|work= Kazakhstan Today|accessdate= 2025-05-18}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/388196?lang=kk |title= Қазақстан Қарулы күштері Бас штабының бастығы Түркия Республикасы Әскери-әуе күштерінің қолбасшысымен кездесті |date= 2022-06-14 |lang=kk|work= Мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарының бірыңғай платформасы |accessdate= 2025-05-18}}</ref><br />
<br />
== Марапаттары ==<br />
* I дәрежелі [[Даңқ ордені]] (2023)<ref>{{Cite web|url= https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/550534?lang=kk |title= Ақордада Президент бірқатар офицерлерге мемлекеттік наградалар мен генералдық погондар табыс етті |date= 2023-0505 |lang=kk|work= Мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарының бірыңғай платформасы |accessdate= 2025-05-18}}</ref><br />
* II дәрежелі [[Даңқ ордені]]<br />
* Мерейтойлық медалдар<br />
* Ұзақ қызмет үшін берілген медалдар<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
<br />
[[Санат:Қазақстан генерал-лейтенанттары]]<br />
[[Санат:Қазақстан әскерилері]]</div>Орел Карл