https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%B8%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96Марал ишан кесенесі - Түзету тарихы2026-09-07T21:01:38ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%B8%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=133571&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-07-12T19:02:27Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:02, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%B8%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=133570&oldid=prev07:17, 2024 ж. қарашаның 18 кезіндегі Салиха деген2024-11-18T07:17:21Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Ғимарат <br />
| ғимараттың аты = Марал ишан кесенесі<br />
| шынайы аты = <br />
| бұрынғы атауы = <br />
| балама аты = <br />
| статусы = Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші<br />
| суреті = Марал ишан кесенесі.jpg<br />
| ені = <br />
| сурет атауы = <br />
| позициялық карта = Қазақстан <br />
|lat_dir = |lat_deg = 45|lat_min = 31|lat_sec = 01 <br />
|lon_dir = |lon_deg = 64|lon_min = 16|lon_sec = 26 <br />
| карта атауы = <br />
| карта ені = <br />
| ғимараттың үлкен жетістігі = <br />
| ізашары = <br />
| ізбасары = <br />
| ғимарат түрі = зиярат орны<br />
| сәулет стилі = қала құрылысы және сәулет<br />
| қолданылуы = <br />
| орналасуы = Қызылорда облысы, Қармақшы ауданы<br />
| мекен жайы = [[Жосалы (Қызылорда облысы)|Жосалы]] кентінен шығысқа қарай 18 км<br />
| қала = <br />
| мемлекет = <br />
| қазіргі жалдаушы = <br />
| ғимараттың маңыздылығы = <br />
| құрылысы уақыты = <br />
| құрылысы аяқталды = <br />
| ашылған уақыты = <br />
| жөнделген уақыты = <br />
| жабылған уақыты = <br />
| бұзылған уақыты = <br />
| құны = <br />
| жөндеу құны = <br />
| биіктігі = 6 м. <br />
| төбесі = күмбезді <br />
| антеннаның төбесі = <br />
| шатыры = <br />
| ең соңғы қабат = <br />
| обсерватория = <br />
| құрылыс жүйесі = <br />
| көлемі = <br />
| диаметрі = <br />
| басқа да өлшемдері = <br />
| қабаттар саны = <br />
| ғимараттың ішкі ауданы = <br />
| лифтілер = <br />
| тапсырыс беруші = <br />
| иемденуші = <br />
| басқарушы орган = <br />
| сәулетшісі = <br />
| сәулет фирмасы = <br />
| салушы = <br />
| инженері = <br />
| инженер-құрылысшы = <br />
| басқа да дизайнерлер = <br />
| сметашы = <br />
| бас мердігер = <br />
| марапаттары = <br />
| дүкендер саны = <br />
| бөлмелер саны = <br />
| көлік тұрағы = <br />
| сайты = <br />
}}<br />
'''Марал ишан кесенесі''' – [[Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі|Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштер тізімі]]не енген ХІХ ғасыр сәулет өнері ескерткіші. <br />
<br />
== Орналасқан жері ==<br />
[[Қармақшы ауданы]], [[Жосалы (Қызылорда облысы)|Жосалы]] кентінен шығысқа қарай 18 км жерде орналасқан.<br />
<br />
== Кесене сипаты ==<br />
Марал ишанның мазары [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі|Қожа Ахмет Ясауи]] кесенесінің кішірейтілген түрінің көшірмесіне ұқсайды. Екікамералы төртбұрышты ғимарат өңделмеген кірпіштерден тұрғызылған және күмбезбен жабылған. Орталық алдыңғы жағы оңтүстік-шығысқа қарайтындай етіп бағытталған. Құрылыстың биіктігі 6 м-ден сәл ұзындау. Кесенеге жақын жерге Марал ишанның ұлы мен немерелері, сондай-ақ ата-бабасы сияқты ислам дінінің уағызшылары да жерленген бес мола бар. <br />
<br />
== Тарихи деректер ==<br />
Марал ишан Құрманұлы (1769-1841 жж.) – далалық жердегі және одан тыс атақты ислам дінінің уағызшысы, имам, ағартушы, әділдік үшін күрескер. Оның жоғары адамгершілігі, даналығы, делдалдық өнері, емшілік дарыны мен сәуегейлігі сияқты жеке қасиеттері үшін халық Марал ишанды тірі кезінде-ақ әулие деп есептеді.<br><br />
Жартылай аңызға айналған әңгімелерге сүйенсек, Марал ишан Қызылжар маңайында (қазір Қостанай облысы) дүниеге келген. Әкесі ерте қайтыс болып, бала жастайынан жетімдік көріп өседі. Жасөспірім шағында және бай отбасында қызмет істеп жүргенде Марал ишан отағасы Құланбай ишанның көңілінен шығады. Жігіттің бойынан ерекше қабілеті мен дарынын байқаған Құланбай оны бұхарлық медресеге оқуға жібереді. Медреседе он жыл оқығаннан кейін Марал ишан керемет рухани білім алып шығады, үйге оралып, Құланбай ишанның қызы Меңлібикеге үйленеді. Соңында Марал ишан [[Кенесары хан]]ның рухани серіктесі және қоғам қайраткері атанады. Ишанның діншілдігі туралы сол дәуірдегі атақты ақындар көптеген поэмалар мен тарихи әңгімелер құрастырды. Марал ишанның өтініші бойынша оны [[Арал теңізі|Арал]] теңізінің жанына жерлейді.<br><br />
Қазір Марал ишанның жерленген орны маңызды тәуап ететін орталық болып табылады. Тәуап етуші адамдардың саны күннен күнге артып жатқандықтан, кесенеден алыс емес жерде қонақтарға, яғни қажылыққа бара жатқан адамдарға және намаз оқитындарға арналған бөлмелері бар үй салынған. Марал ишан жерленген орынға бармастан бұрын алдымен оның досы, серіктесі, Бейсембай атаның кесенесі бару керек деп есептейді.<ref>Қазақстанның тарихи-мәдени нысандарының және жаппай зиярат ету орындарының альбомы/ ; ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, Қазақ ғылыми-зерттеу мәдениет институты ; [жоба авторы Т. Бекбергенов ; бас ред. А. Р. Хазбулатов]... – Астана : [б. ж.], 2018. - 495 б., суретті; . – Библиогр.: 490 б. . – 100 дана – ISBN 978-9961-23-485-9</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
<br />
[[Санат:Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]<br />
[[Санат:Қазақстан кесенелері]]<br />
[[Санат:Қызылорда облысы сәулеті]]</div>Салиха