Moderator: 1 түзету

2026-06-25T14:27:58Z

1 түзету

Tuttiorchestra687: «Домбырашылар» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

2026-05-22T18:10:53Z

«Домбырашылар» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

Жаңа бет

{{Музыкант
|Есімі = Маралжан Мырзақұлова
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон = non_performing_personnel
|Туған кездегі есімі = Маралжан Қазыбекқызы Мырзақұлова
|Толық аты =
|Туған күні = 20.07.1974
|Туған жері = {{туғанжері|Астана|Астанада}}
|Қайтыс болған күні = 08.04.2025
|Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Астана|Астанада}}
|Белсенділік жылдары = 2001–2025
|Мемлекет = {{Байрақ|Қазақстан}}
|Мамандықтары = [[Дирижер]], домбырашы, оқытушы
|Дауыс түрі =
|Аспаптары =
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = Қаллеки театрының халық аспаптар ансамбльі
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = [[Мәдениет саласының үздігі]]
|Сайты = [https://kaztheatre.kz/priests/мырзақұлова-маралжан-қазбекқызы/ Қаллеки театрдың ресми сайты]
|Commons =
}}
'''Маралжан Қазыбекқызы Мырзақұлова''' ([[20 шілде]] [[1974 жыл|1974]], [[Астана]] – [[8 сәуір]] [[2025 жыл|2025]], [[Астана]]) — қазақстандық [[Дирижер|дирижёр]], [[домбыра]]шы, [[Қазақ халық аспаптар оркестрі|қазақ халық аспаптар оркестрінің]] негізін қалаушысы, [[оқыту]]шы, Халықаралық байқаулардың лауреаты, [[Мәдениет саласының үздігі]].<ref name=":0">{{Cite web|title=Мырзақұлова Маралжан Қазыбекқызы|url=https://kaztheatre.kz/collective/мырзакулова-маралжан-қазыбекқызы/|accessdate=20.04.2026}}</ref>

== Білімі ==
1982–1987 жылдары [[Астана]] қаласы әкімдігінің Роза Бағланова атындағы №2 Балалар музыка мектебінің МКҚК-нің түлегі. Атақты оқытушы, [[домбыра]]шы, «[[Балдәурен оркестрі|Балдәуре]]н<nowiki/>» оркестрінің жетекшісі [[Керейбаева Күляш Орынбекқызы|Керейбаева Күләш Орынбекқызы]]ның төл шәкірті болған.<ref name=":1">{{Cite web|title=Мырзақұлова Маралжан Қазыбекқызы - Роза Бағланова атындағы №2 Балалар музыка мектебі|url=https://dmsh2.edu.kz/myrza%D2%9B%D2%B1lova-maralzhan-%D2%9Bazybek%D2%9Byzy/|accessdate=20.04.2026}}</ref> Күләш Орынбекқызы шәкіртіне тек [[Домбыра|домбыра аспабын]] ғана емес, сондай-ақ [[мандолина]], [[домра-прима]], [[шертер]], [[бас домбыра]], [[шаңқобыз]] сынды бірнеше [[Музыкалық аспаптар|музыкалық аспаптарда]] ойнауды үйретті.<ref name=":2">{{Cite web|title=Қаллеки театр ансамбльі|url=https://el.kz/alleke_teatry_ansamblmen_toly-ty_40687/|accessdate=20.04.2026}}</ref>

1992 жылы [[Ақмола|Ақмоладағы]] музыкалық училищеде (қазіргі Біржан сал атындағы музыкалық колледжі) домбырадан [[Айсұлу Бекмағанбетовада]] және дирижёрліктен [[Сазгер|композитор]] [[Мұхаметқали Тінәлин|Мұхаметқали Тінәлиннен]] білім алады.<ref name=":2" />

1996 жылы [[Алматы]] қаласындағы Құрманғазы атындағы мемлекеттік консерваторияға «Домбыра» мамандығы бойынша профессор [[Біләл Ысқақовтың|Біләл Алпанұлы Ысқақовтың]] сыныбында және «Дирижёрлеу» кафедрасында дирижёр [[Анвар Ізбасарұлы Нүсіппаев|Анвар Ізбасарұлы Нүсіппаевтың]] сыныбында оқиды.<ref name=":0" />

1999 жылы Қазақ ұлттық музыка академиясына (қазіргі [[Қазақ ұлттық өнер университеті|К.Байсейітова атындағы өнер университеті]], [[Қазақ ұлттық өнер университеті|ҚазҰӨУ]]-ға) ауысып, оны 2001 жылы бітірді. «Оркестр әртісі»; «Қазақ халық аспаптар оркестрінің дирижëрі»; «Концерттік орындаушы»; «Оқытушы» деген біліктілерді алды.<ref name=":0" />

== Мансабы және шығармашылық қызметі ==
* 2001–2025 жылдар аралығында [[Қалибек Қуанышбаев атындағы Қазақ ұлттық музыкалық драма театры|Қалибек Қуанышбаев атындағы Қазақ Ұлттық музыкалық драма театрының РМҚК]]-ның бас дирижëрі қызметін атқарды.<ref name=":0" />
* 2001 жылдың қыркүйек айынан бастап Астанадағы Қазақ ұлттық музыка академиясында композиция және оркестрлік дирижëрлеу кафедрасында аға оқытушы болып жұмыс істеді. Сонымен қатар колледждегі қазақ халық аспаптар оркестрінде жетекшілік етті.<ref name=":1" />
* 2021 жылдың 1 ақпанында Маралжан Мырзақұлова театрда халық аспаптар [[Ансамбль|ансамблін]] ұйымдастырып, оның көркемдік жетекшісі және дирижëрі болды және аз уақыт ішінде ансамбль жоғары кәсіби ұжым ретінде қалыптасып, [[театр]] [[Актёр|актëрлерімен]] тығыз шығармашылық байланыс орнатты.<ref name=":0" />
* 2021 жылдың 2 маусымында Қаллеки театрының халық аспаптар ансамбльінің тұсаукесер концерті өтті.<ref name=":1" />
* 2022 жылы қазан айында Қазақстан Республикасы мәдениет және спорт министрлігі жарлығымен Маралжан Мырзақұловаға «[[Мәдениет саласының үздігі|Мәдениет саласын]]<nowiki/>[[Мәдениет саласының үздігі|ың үздігі]]<nowiki/>» төсбелгісі берілді.
Маралжан Мырзақұлованың дирижëрлігімен театрда бірнеше ірі қойылымдар жүзеге асырылды, оның ішінде:
* [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов|Ғабит Мүсіреповтің]] «[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу (пьеса)|Баян Сұлу – Қозы Көрп]]<nowiki/>[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу (пьеса)|еш]]<nowiki/>» музыкалық драмасы (қоюшы режиссер – [[Гүлназ Балпейісова]], [[Сазгер|композитор]] – [[Олег Синкин]]). 2023 жылы [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Бішкек]] астанасында өткен «ART – ORDO – 2023» халықаралық театр фестивальінде Гран-при жүлдесін жеңіп алды.<ref>{{Cite web|title=«Баян сұлу - Қозы көрпеш» спектаклі «АРТ ОРДО – 2023» халықаралық театр фестивалінен гран-при жүлдесімен оралды|url=https://adebiportal.kz/kz/news/view/baian-sulu-qozy-korpes-spektakli-art-ordo-2023-xalyqaralyq-teatr-festivalinen-gran-pri-zuldesimen-oraldy__24972|accessdate=20.04.2020}}</ref>
* [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Мұхтар Әуезовтің]] «[[Айман-Шолпан]]<nowiki/>» музыкалық комедиясының жаңа заманауи нұсқасы (қоюшы режиссері әрі композиторы – [[Олжас Жақыпбек]], [[Хореография|хореографы]] – [[Шырын Мұстафина]]).<ref>{{Cite web|title=Қаллеки театры «Айман-Шолпан» қойылымын жаңаша форматта ұсынады|url=https://madeniportal.kz/theatre/qalleki-teatry-aiman-solpan-qoiylymyn-zanasa-formatta-usynady1|accessdate=20.04.2026}}</ref>

Сондай-ақ ансамбльдің сүйемелдеуімен «Үйлену» музыкалық комедиясы (режиссері – Нұрлан Жұманиязов, композиторы – Серікжан Әбдінұров)<ref>{{Cite web|title=Спектакль Үйлену|url=https://kaztheatre.kz/spektakl/үйлену/|accessdate=20.04.2026}}</ref> «Кеш» драмасы (режиссері – Болат Ұзақов)<ref>{{Cite web|title=Кеш спектакль|url=https://kaztheatre.kz/spektakl/кеш/|accessdate=20.04.2026}}</ref> және басқа да спектакльдер көрсетілді. Маралжан Мырзақұлова театрдың концерттік бағдарламаларын да жетекшілік етті. Олар «Әз Наурыз келгенде...»; «Күзгі сезім»; «Татулық – ел тірегі»; «Ғажапқа толы әуен» және т.б).<ref>{{Cite web|title=Көңілдің көктем әуені|url=https://admin.egemen.kz/article/360738-konhildinh-koktem-aueni|accessdate=20.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Концерт сезім|url=https://24.kz/ru/tv-projects/novosti-kultury/567871-kontsert-k-zgi-sezim-provjol-teatr-imeni-k-kuanyshbaeva-kultura|accessdate=20.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Татулық ел тірегі|url=https://ticketon.kz/event/tatulyk-el-tiregi|accessdate=20.04.2026}}</ref><ref name=":3" />

== Репертуары ==
Маралжан Мырзақұлованың дирижëрлігімен орындалған негізгі шығармалар қазақ халық музыкасы мен [[Күй|күйлерінен]], [[Классикалық музыка|классикалық]] және заманауи композиторлардың туындыларынан тұрады. Ансамбль және қазақ оркестрі репертуарында: [[Құрманғазы Сағырбайұлы|Құрманғазының]] күйлері («[[Балбырауын (күй)|Балбырауын]]<nowiki/>»; «[[Сарыарқа (Құрманғазының күйі)|Сарыарқа]]<nowiki/>»; «[[Адай күйі|Адай]]<nowiki/>»; «[[Серпер (күй)|Серпер]]<nowiki/>»; «Машина»; «Сарыкөл самар» және басқалары); [[Мұхаметқали Тінәлиннің]] «Тау ішінде»; Халық күйі «[[Ақсақ құлан]]<nowiki/>»; [[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев|Нұрғиса Тілендиевтің]] «Махамбет»; «Сарыжайлау» әні, сөзі [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев|М.Мақатаевтікі]]; Мұрат Бердіғұловтың «Шахристан»; «Ақсауыт» күйлері; [[Абай Құнанбайұлы|Абай Құнанбайұлының]] әні «[[Көзімнің қарасы...|Көзімнің қарасы]]<nowiki/>»; Темірлан Шөкеновтың «Нұр Ақжелең»; Сахы Нұрболаттың «Асыл мұра»; «Өрлеу»; Ришар Гальяноның «Танго для Клода»; Андрей Петровтың «[[Берегись автомобиля]]<nowiki/>» [[Кино|киносынан]] [[вальс]]; Жорж Бизенің «Кармен» [[Опера (музыка)|операсынан]] прелюдиясы (увертюра) және т.б. Ансамбль және оркестр қазақ халық әндері мен күйлерін, әлемдік музыканың үздік туындыларын, сирек орындалатын шығармалар мен заманауи композицияларды орындады.<ref name=":3">{{Cite web|title=Ғажапқа толы әуен|url=https://rolld.ru/event/azhap-a-toly-uen|accessdate=20.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Қазақ театры коллектив|url=https://kaztheatre.kz/collective/халық-аспаптар-оркестрі/|accessdate=20.04.2026}}</ref>

== Байқаулар және фестиваль ==
* '''1999''' жылы Құрманғазы атындағы қазақ мемлекеттік консерваториясының жастар симфониялық оркестрі дирижёрлері байқауының лауреаты (Алматы)
* '''2000''' жылы «Домбыра» номинациясы бойынша «Шабыт» III Халықаралық шығармашыл жастар фестивальінің лауреаты (Астана)
* '''2001''' ж. — Шамғон Қажығалиев атындағы І Республикалық дирижëрлер байқауының лауреаты (Орал)
* '''2004''' ж. — Нұрғиса Тілендиев атындағы I Республикалық дирижëрлер байқауының лауреаты (Алматы)
* '''2008''' ж. — Нұрғиса Тілендиев атындағы I Халықаралық дирижëрлер байқауының лауреаты (Астана)
* '''2011''' ж. — Боздақ Рзаханов атындағы І Республикалық дирижëрлер байқауының лауреаты (Ақтау)<ref>{{Cite web|title=Московская филармония|url=https://meloman.ru/performer/maralzhan-myrzakulova/|accessdate=20.04.2026}}</ref>
* '''2016''' жылы 29 маусымда «Москва встречает друзей» (Мәскеу достарды күтіп алады) дирижëр Владимир Спиваковтың Халықаралық қайырымдылық қорының 13-фестивальінде Ресейде «Коломенское» мұражай-қорығында «Ақ сиса» халық аспаптар ансамбль орындауында [[Сазгер|композитор]] [[Е. Нұрымбетов|Е. Нұрымбетовтың]] «Струны столетий» (''Ғасырлар сазы'') және [[Құрманғазы Сағырбайұлы|Құрманғазы Сағырбайұлының]] күйі «[[Балбырауын (күй)|Балбырауын]]<nowiki/>»<nowiki/> деген шығармалары шырқалды. Жетекшілері Маралжан Мырзақұлова және оның жұбайы дирижëр [[Ерлан Бейсембаев]].<ref>{{Cite web|title=Коломенское фестиваль|url=https://spivakov.ru/wp-content/uploads/2015/12/29-%D0%BC%D0%B0%D1%8F-%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5.pdf|accessdate=20.04.2026}}</ref>

== Қайтыс болуы ==
2025 жылы 8 сәуірде 50 жасында дүниеден өтті.<ref>{{Cite web|title=Мәдениет саласының үздігі өмірден өтті|url=https://kaz.nur.kz/society/2234114-madeniet-salasynyng-uzdigi-qazaqstandyq-dirizher-omirden-otti/|accessdate=20.04.2026}}</ref>

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан домбырашылары]]
[[Санат:Қазақстан әйел дирижёрлері]]
[[Санат:Қазақстан дирижерлері]]
[[Санат:Домбырашылар]]

← Ескі түзетулер	14:27, 2026 ж. маусымның 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Маралжан Мырзақұлова - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Tuttiorchestra687: «Домбырашылар» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)