https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%BE_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%92%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%8D%D0%BB%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 2026-09-08T03:23:29Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%BE_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%92%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%8D%D0%BB%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B&diff=15261&oldid=prev 2025-04-25T17:55:50Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:55, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%BE_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%92%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%8D%D0%BB%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B&diff=15260&oldid=prev 2014-05-29T13:56:39Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>==Маракайбо мұнайы==<br /> [[Сурет:Guajirapeninsula1.png|thumb|250px|Маракайбо шығанақ]]<br /> [[Мұнай]]ы мен [[Маракайбо көлі]] іс жүзінде [[Кариб теңізі]]нің ең ірі аз сулы [[лагуна]]сы. Ол [[Венесуэла]] шығанағынан оңтүстікке қарай шамамен 210 км-ге созылады. Бұл су қоймасына бірқатары маңызды кеме жүзетін жолдар болып табылатын көптеген өзендер құяды. Маракайбо көлінің солтүстік бөлігіндегі су тұрып қалған және тұзды, келіп қосылған су теңіз суын тұщы сумен араластырады.<br /> <br /> Көл мен оның айналасынан мұнай қорларының ашылуы Венесуэла экономикасын қайта құрды. Ең алғашқы өнімді ұңғы [[1914]] жылы бұрғыланды. Мұнай кен орындарын игеруге [[1975]] жылы мұнай өндіру мемлекет қарамағына алынғанға дейін шетелдік компаниялар қатысты. [[Венссуэла]]дағы мұнай қорлары орасан мол — ол тек [[Таяу Шығыс]] қорларына ғана жол береді. Елде күніне 3,2 млн [[баррель]]дей мұнай өндіріледі. Көлдің айналасында мұнай өңдеу зауыттары мен мұнай [[терминал]]дары бой көтерді.<br /> <br /> Түсіп жатқан кіріс ақша табуға келген [[Кедейлік|кедейлер]] тұратын ормандардағы қоркынышты кедейшілікті жоюға мүмкіндік бермеуде. Венесуэла жағалауына еуропалықтардан бірінші болып, [[1498]] жылы 1 тамызда өзінің Жаңа Дүниеге жасалған үшінші сапары кезінде [[Христофор Колумб]] түсті. Cy ішіндегі сырықтардың үстіне орналасқан түземдік кенттерді көрген жерді, саяхатшы Венесуэла — &quot;Кішкентай Венеция&quot; атады.<br /> <br /> XIX ғасыр басталғанға дейін ел — [[Азия]] мен [[Африка]], плантацияларда жұмыс істеу үшін құлдар тасыған [[Испания]]ның билігінде болды.<br /> <br /> [[Сурет:Simón Bolívar - Juan Lovera, 1827.jpg|thumb|250px|left |Генерал Симон Боливар, испандықтарды жеңуге көмектескен, Ұлы Колумбия Республикасын құрған адам]]<br /> XVII ғасырдың соңы мен XVIII ғасырдың бас кезінде тәуелсіздік үшін қозғалыс басталды. Тек [[1821]] жылы ғана көтерілісшілер генерал [[Симон Боливар]]дың басшылығымен испандықтарды жеңіп, Венесуэла, [[Эквадор]] және [[Колумбия]]мен бірге [[Колумбия Республикасы|Ұлы Колумбия Республикасына]] айналды.<br /> <br /> [[1830]] жылы Венесуэла Ұлы Колумбиядан бөлініп, тәуелсіз мемелекет болды. Венесуэланың отарлық өткені оның халқынан көрініс тапты: шығу тектері еуропалықтар мен үидістердің араласуынан пайда болғандар ([[метистер]]) бүкіл тұрғындардың үштен екісін құрайды. Таза қанды жергілікті америкалықтардың үлесіне тек 2% ғана тиеді, ал үндістердің шағын тайпалары, бұрынғыша Венесуэла ормандарының түкпірлерінде дәстүрлі өмір күйін кешуде. Бірінші кезекте — бұл Оңтүстік Венесуэладағы [[Ориноко]] өзені алабындағы қалың ормандар мен Солтүстік Бразилияның жапсарлас аудандарында тұратын яномама үндістері. [[Яномамалар]]дың саны 10-нан 17 мыңға дейінгі аралықта, бұл халықтың үштен біріне жуығы [[1970]] жылдары бразилиялык алтын іздеушілермен болған қақтығыстардан немесе осы келімсектер әкелген аурулардан қаза тапты.<br /> <br /> ==Халық шаруашылығы мен қалалары==<br /> [[Сурет:Roasted coffee beans.jpg|thumb|200px|Венесуэланың негізгі экспорттық дақылының бірі — [[кофе]]]]<br /> Венесуэлада пайдаланылмай жатқан жер өте көп. Елдің жартысын далалар, ал бестен екісін әр түрлі типтердегі [[орман]]дар алып жатыр. Жердің 5%-дан азы өңделсе де, одан [[банан]], [[жүгері]], [[күріш]] сияқты дақылдардан мол өнім жиналады. Венесуэланың негізгі экспорттық дақылдары — [[кофе]] мен [[какао]] болып табылады. Елде 15 млн ірі қара, 4,5 млн шошқа 4,5 млн ешкі бар. Венесуэлалықтардың көпшілігі қалаларда тұрады. Халықтың 87%-на жуығы қалалықтар болып есептеледі.Елдің ең үлкен қаласы мен астанасы — 400 жылдан астам өмір сүріп келе жатқан Каракас. Ол теңіз дейгейінен 90 метрдей биіктікте, көркем аңғарда орналасқан. Мұнай кен орны ашылғаннан кейін [[Каракас]] ең қазіргі заманғы қалаға айналды. Көлемі жағынан екінші үлкен қаласы — [[Маракайбо]]да 1,25 млн адам тұрады.Бір кезде бұл сырықтарға орнатылған [[лашық]]тардың жиынтығы болса, қазір ол осы заманға лайық қала және мұнай өдірудің аса ірі орталығы.&lt;ref&gt;Қазіргі дүние географиясы: Хрестоматия.<br /> Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған оқу құралы. / Қ. Ахметов, Т. Увалиев, Г. Түсіпбекова. - Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы, 2007. <br /> ISBN 9965-36-216-5&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:География]]<br /> <br /> <br /> {{Stub}}</div>

ArystanbekBot