https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%8F 2026-04-18T19:48:42Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%8F&diff=20607&oldid=prev 2025-04-25T18:01:57Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:01, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%8F&diff=20606&oldid=prev 2016-03-29T10:13:43Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{merge|Жер мантиясы}}<br /> [[Сурет:Earth-crust-cutaway-ru.svg|thumb|[[Жер құрылысы]]]]<br /> '''Мантия''', [[Жер мантиясы]] (грекше ''mantіon'' — жамылғы), Жердің қыртысы мен ядросының аралығында орналасқан [[геосфера]]. Жер көлемінің 83%-ын, массасының 2/3-ін алып жатыр. Температурасы 2000 — 2500°С. Жоғарғы мантияның қалыңдығы 800 — 900 км, төменгі мантияның шекарасы 2900 км тереңдікте орналасқан. Болжал бойынша мантия құрамы ауыр минералдарға бай, негізінен, [[магний]] мен [[темір]]ден тұрады. [[Астеносфера]] қабатынан басқа мантиядағы заттар қатты кристалдардан құралған. Мантия [[тектоникалық қозғалыстар]]мен, [[магмалық]], [[жанартаулық]], т.б. процестермен тығыз байланысты.<br /> &lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Сейсмикалық толқындардың жер мантиясының қимасынан өту жылдамдығы да қима деңгейінің терендігіне тікелей байланысты. Нақ осы байланыс негізінде, яғни сейсмикалық толқындардың мантия қимасынан өту жылдамдығындағы өзгерістерді саралау нотижесінде Ж.м. шартты түрде үш бөлікке бөлінген: жоғарғы мантия, немесе В облысы — [[Мохоровичич]] және [[Голицын]] жазықтықтарының аралығы; төменгі мантия, немесе мантияның '''Д облысы''' (кейде &quot;45 градусты даралану деңгейі&quot; деп аталады), шамамен 950 км терендік пен жер ядросы жабынының (2900 км терендік) аралығын қамтиды; алмасу белдемі деп аталатын мантияның ортаңғы бөлігі (мантияның С облысы) Голицын жазықтығы мен &quot;45 градусты даралану деңгейінің&quot; аралығына орналасқан.<br /> &lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Геология — Алматы: «Мектеп» баспасы, 2003.ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау / Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5&lt;/ref&gt;<br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Геология]]<br /> [[Санат:Экология]]<br /> [[Санат:Табиғатты қорғау]]<br /> <br /> <br /> {{Geology-stub}}</div>

Orbwiki107