https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%BD%D0%B2%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2026-09-07T23:00:07Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%BD%D0%B2%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B&diff=87287&oldid=prev 2025-04-25T19:23:49Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:23, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%BD%D0%B2%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B&diff=87286&oldid=prev 2015-07-09T03:47:00Z

<p><a href="/index.php/%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B:%D2%AE%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%96/149.3.246.102" title="Арнайы:Үлесі/149.3.246.102">149.3.246.102</a> (<a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B:149.3.246.102&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы талқылауы:149.3.246.102 (мұндай бет жоқ)">т</a>) өңдемелерінен <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B:ArystanbekBot&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы:ArystanbekBot (мұндай бет жоқ)">ArystanbekBot</a> соңғы нұсқасына қайтарды</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Haeckel Platodes.jpg|thumb|[[гельминтоз]]дар]]<br /> '''Малдың инвазиялық аурулары''' — [[эволюциялық даму]] барысында [[жануар]] денесінде паразиттік тіршілік етуге бейімделген бір клеткалы [[организмдер]] мен құрттар тудыратын аурулар. Бұл аурулардың 2 тобы бар: Бірінші тобы — [[гельминтоз]]дар. Оларды [[трематода]] (сорғыш құрт), [[цестода]] (таспа құрт), [[нематода]] (жұмыр құрт) кластарына жататын құрттар тудырады. Мал арасында [[фасциолез]], [[дикроцелиоз]], [[ішек цестоздары]], [[таспа құрт]] дернәсілдері тудыратын аурулар жиі кездеседі. Сиырдың, қой-ешкінің, түйенің жіті және созылмалы ауруы — фасциолез республиканың барлық өңірінде таралған. Аурудан арылу үшін ит пен малды алдын ала құрттан арылтады (дегельминтизация), батпақтарды құрғатып, жайылымдарды, суаттарды, олардың маңын тазартады. [[Дикроцелиоз]]— малдың бауыры мен өт жолдарын зақымдайтын созылмалы ауру. Республиканың барлық өңірінде, әсіресе оңтүстік мен оңтүстік-шығысында жиі кездеседі. Оны тудыратын дикроцелия құрты. Малға [[гексихол]], [[гексохлор-параксилол]], [[гетолин беріп]] (дегельминтизация жасап), құрттан арылтуға болады. Таспа құрт дернәсілдері тудыратын аурулар — [[эхинококкоз]], [[ценуроз]], [[цистицеркоз]] кезінде малдың бауыры, миы, өкпесі, сірі қабықтары зақымданады. Бұл аурулардан арылу жұмысы арнайы жоспар бойынша жүргізіледі. <br /> [[Сурет:Hymenolepis microstoma.jpg|thumb|цестода]]<br /> [[Ішек цестодоздары]]н (мониезиоз, тизаниезиоз, т.б.) тудыратын құрттар да аралық (кейбір кенелер) және тұрақты иелердің [[қой]], [[сиыр]]) арқылы өсіп, дамиды. Қоздырғыш малдың аш ішегін зақымдап, ішін өткізеді, ауру асқынса мал өледі. Емдеу, және аурудан сақтану үшін малға тотияйын мен ас тұзының қоспасы, [[фенасал]], т.б. дәрілер ішкізіледі. Малдың инвазиялық ауруларының екінші тобы — [[тейлерия]], [[пироплазма]], [[қан паразиттері]] ([[бабезия]]), [[кокцидия]] (ішек қабырғасында тіршілік ететін бір клеткалы жануарлар), [[саркоциста]] (бұлшық етте болатын паразиттер), [[безноития]] (теріні зақымдайтын паразиттер) сияқты бір клеткалы паразиттер тудыратын протозойлық аурулар. Бұлардың көпшілігі ауру малдан сау малға кене, түрлі жәндіктер арқылы жұғады. Ауру жедел түрде өтеді, негізгі белгілері — малдың дене қызуы қатты көтеріліп, лимфа бездері үлкейеді, терінің сарғаюы, [[жүрек]] пен [[қан тамыры]], [[ішек-қарын]] қызметінің нашарлауы байқалады. [[Протозойлық аурулар]]ды емдеу үшін [[азидин]], [[беренил]], [[диамидин]], т.б. препараттарын егеді. Мал [[токсоплазмоз]]ынан, [[саркоспоридиоз]], [[безноитиоз]], [[қотыр]] ауруларының эпизоотологиясы мен патогенезін зерттеп, анықтау әдістерін табу ісі республикада жүйелі жолға қойылған.<br /> &lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том&lt;/ref&gt;<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Жануарлар аурулары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов