https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96_%D1%88%D0%B0%D0%BCЛюминесцентті шам - Түзету тарихы2026-04-19T20:32:00ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9B%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96_%D1%88%D0%B0%D0%BC&diff=29437&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:08:31Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9B%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96_%D1%88%D0%B0%D0%BC&diff=29436&oldid=prevНұрлан Рахымжанов: Cat-a-lot: Тасымалдануда... Санат:Үй-тұрмысы → Санат:Үй тұрмысы2015-11-03T09:29:34Z<p><a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80/Cat-a-lot&action=edit&redlink=1" class="new" title="Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot (мұндай бет жоқ)">Cat-a-lot</a>: Тасымалдануда... <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%AE%D0%B9-%D1%82%D2%B1%D1%80%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%8B&action=edit&redlink=1" class="new" title="Санат:Үй-тұрмысы (мұндай бет жоқ)">Санат:Үй-тұрмысы</a> → <a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%AE%D0%B9_%D1%82%D2%B1%D1%80%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%8B" title="Санат:Үй тұрмысы">Санат:Үй тұрмысы</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Электр разряды]]ның [[ультракүлгін сәуле]] шығаруы әсерінен<br />
кейбір заттардың (люминофорлардың) жарқырау қабілетін пайдаланатын газ разрядты [[жарық көзі]]нің бірі. Ол екі металл цоколі<br />
бар қысымы төмен сынап буымен толтырылған шыны түтік түрінде жасалады.<br />
Люминесцентті шам 8 Вт-тан 150 Вт-қа<br />
дейінгі қуатқа арналып шығарылады. [[Люминофор]] құрамына қарай жарқырау реңіне<br />
сәйкес: ЛД — күндізгі жарық шамы, ЛБ — ақ жарық шамы, ЛХБ — суық ақ жарық<br />
Шамы және ЛТБ — жылы ақ жарық шамдары<br />
болып бөлінеді. Сонымен бірге түс беруі<br />
жақсартылған табиғи (ЛЕЦ), жылы ақ жарық (ЛТБЦ) және күндізгідей жарық (ЛДЦ)<br />
шамдарының сериясы шығарылады: Таңбалаудан кейінгі цифрлар люминесцентті шамның Вт-пен белгіленген қуатын көрсетеді<br />
(мысалы, ЛХБ 20 таңбасы — суық ақ жарықты<br />
люминесцентті шам, қуаты 20 Вт).<br />
<br />
[[Қызу шамдары]]мен салыстырғанда люминесцентті иіамдардың жарық беруі 7—8 есе артық (тұтынылған 1 Вт қуатқа сәйкес жарық ағыны), ұзақ мерзімге шыдайды, сондай-ақ ол көз қарықтырмайтын, шаршат<br />
пайтын жұмсақтау жарық береді. Люминесцентті шамдардың жарығы (әсіресе, ЛЕЦ, ЛДЦ типті) күндізгі жарыққа ұқсас болып,<br />
түстерді табиғи жарықтағыдай дәл ажыратуға мүмкіндік береді. Люминесцентті шамдардың тиімсіз жері де бар. Оған тым көп жер<br />
алатындығы, арнайы қосу-реттеу құрылғысының қажеттігі, ауа температурасын өте<br />
сезгіштігі (-|-10оС-тан төмен температурада шам жанбауы мүмкін) және стробоскоптық әсерге бейімдігі жатады. Соңғы құбылыс<br />
жарық желісіндегі [[айнымалы ток]]тың тербеліс ырғағына сәйкес, люминесцентті тампық көзге байқалмайтын жиі жыпылықтауы<br />
(секундына 100 рет) салдарынан болады.<br />
Мұның өзі заттардың қозғалыс жылдамдығын адамның дұрыс түйсінуін қателестіріп, кері әсер тудырады. Стробоскоптық<br />
әсерлі шамдардың біреуін сыйымдылығы үлкен (2,5 мкф-ға дейін) қосымша [[конденсатор]]<br />
арқылы басқасымен қосарлан жалғастыру<br />
нәтижесінде толық жоюға.болады. Жалғастырудың мұндай схемасы өнеркәсіп шығаратын<br />
қос шамды жарық түсіргіштерге пайдала<br />
нылады, оны маман тұрмыстық жағдайда да<br />
құрастыра алады.<br />
<br />
Дұрыс қосылмаған кезде люминесцентті шамдар [[радиоқабылдағыш]] пен [[Теледидар|телевизор]]<br />
жұмысына кедергі келтіреді.<br />
Кемшіліктеріне қарамастан, люминесцентті<br />
ліамдар неғұрлым жетілдірілген жарық көзі<br />
болып табылады. Тұрмыста негізінен қа<br />
бырғаға орнатылатын және столға қоятын<br />
люстраларда [[қуат]]ы 13 Вт-тан 65 Вт-қа дейін<br />
жететін люминесценттік шамдар пайдаланылады. Көзді қарықтырмайтын табиғи және<br />
жұмсақ ақ жарық шамдарын пайдаланған абзал.<br />
<br />
Люминесцентті шамдар тек үй ішіне ғана<br />
жарамды. Оған 20<sup>0</sup> С-тан 25<sup>0</sup> С-қа дейінгі<br />
ауа температура қолайлы. Басқаша температура да шамның жарық беруі бәсеңдейді,<br />
ал температура төмен болған жағдайда оның<br />
істен шығуы тездейді. Шамды орнату кезінде<br />
қосу-реттеу құрылғысының қосылған тұстарын (қорапта көрсетілген схема бойынша)<br />
тексеріп шығу қажет.<ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Үй тұрмысы]]<br />
[[Санат:Тұрмыс]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>Нұрлан Рахымжанов