https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D1%83%D0%BF%D0%B0 2026-04-18T16:16:19Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9B%D1%83%D0%BF%D0%B0&diff=46633&oldid=prev 2025-04-25T18:25:53Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9B%D1%83%D0%BF%D0%B0&diff=46632&oldid=prev 2014-04-23T05:08:35Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Lupa.na.encyklopedii.jpg|thumb|350px| alt=A.| ''[[Лупа]]'']]<br /> =='''Лупа'''== <br /> [[Лупа]] ( {{ lang-fr | ''loupe'' }} ,{{ lang-ru | измерительная лупа }} ) — көзге нашар көрінетін ұсақ нысандарды ([[объект]]ілерді) бақылауға арналған [[оптика]]лық аспап. Бақыланатын нәрсе ОО1 (1-сурет) Лупаның f фокустық қашықтығынан (FF —[[фокаль]] жазықтығы) аз ғана кішірек қашықтыққа орналастырылады. Осының нәтижесінде Лупа нәрсенің тура, үлкейген және жорамал ОО1 кескінін береді. ОО1 кескіннен шыққан сәуленің көзге түсу бұрышы () нәрсенің өзінен шыққан сәуленің түсу бұрышынан ( бұрышы) үлкен болады: Лупаның үлкейту әсері осымен түсіндіріледі. Лупаның үлкейтуі (Г) деп  бұрышының нәрсе Лупасыз ең жақсы көрінетін D=250 мм қашықтықтан көріну бұрышына () қатынасын айтады. Лупаның үлкейтуі оның [[фокус]]тық қашықтығымен Г=250/f қатынасы арқылы байланысқан; Лупаның құралымына байланысты Г-ның мәні 2-ден 40 — 50-ге дейінгі аралықта жатады. Қарапайым Лупалар жинағыш жазық-дөңес [[линза]] болып табылады; әдетте олардың үлкейтуі аз (2 — 3) болады. Орташа үлкейту (4 — 10) кезінде екі және үш линзалы жүйелер қолданылады (2-сурет). Аз және орташа үлкейтетін Лупаларда кескіннің көріну бұрышы () 15 — 20Ә-тан аспайды. Үлкейтуі үлкен Лупаның көріну бұрышы 80 — 100Ә-қа дейін жетеді. Мұндай Лупаның кемшілігі: нәрседен Лупаға дейінгі қашықтықтың тым аз болуынан жарықталынудың қиындайтындығы және бірқатар қолайсыздықтың туындайтындығы. Мұндай кемшілік алыстағы нысанды (Г=2,5), сондай-ақ, жақындағы нысанды (Г=6) бақылауға қолданылатын [[телелупа]]ларда жойылған. Сонымен қатар, [[призматика]]лық линзалармен [[бинокль]]дер үйлестіріліп жасалған, аздап қана үлкейтетін [[бинокуляр]]лық ([[стереоскоп]]тық) Лупалар да қолданылады.&lt;ref&gt;[[Қазақ энциклопедиясы]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Физика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д,, профессор Е. Арын – Павлодар: С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті, 2006. ISBN 9965-808-88-0&lt;/ref&gt;<br /> <br /> =Лупа (оптикада)=<br /> Лупа - бұл шыныдан жасалған қосдөңес қысқа фокусты линза. Ол арқылы кішкентай нәрселердің бөліктерін көре аламыз . Бұл үшін нәрсені линза мен оның фокусының арасында қояды, яғни d&lt;F. Линза нәрсенің ұсақ бөліктері жақсы көрінетін үлкейтілген кескінін береді. Фокустық ара қашықтығы азайған сайын линзаның үлкейуі артады. Лупа 25 есе үлкейте алады.<br /> <br /> <br /> =Пайдаланған әдебиет=<br /> Физика 8 сынып оқулығы<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Физика]]</div>

Бекжан Аронов