https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D0%B8%D0%B4_%28%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%29Лид (журналистика) - Түзету тарихы2026-09-25T19:07:10ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9B%D0%B8%D0%B4_(%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0)&diff=70059&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T19:06:39Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:06, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9B%D0%B8%D0%B4_(%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0)&diff=70058&oldid=prev18:26, 2013 ж. қазанның 6 кезіндегі Әсел Сарқыт деген2013-10-06T18:26:24Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Лид''' ([[журналистика]]) – қарапайым, түсінікті жазылған ең бірінші, ең алғашқы екі сөйлем. Яғни [[мақала|мақаланың]] басы Лид деп аталады. Лидтің мақсаты – [[оқырман]] назарын баурап алып, мақаланы оқуға деген ынтаны ояту. Лидте оқырманға мақалада не күтіп тұрғаны туралы [[хабар]] беріледі.<br />
Қысқа хабар беру 2 түрлі болады: [[қатты]], [[жұмсақ]].<br />
1. [["Қатты" ақпарат ]]- болып жатқан оқиға жайлы сенсациялық ақпарат.Ол ақпаратта лидтің мынадай түрлері ажыратылады. <br />
-[[Бір элементтік лид]] жаңалық жасап тұрған ең маңызды элемент. Ол адам аты, оқиға соңы, уақыты болуы мүмкін.<br />
-[[Жинақтау лид]] ақпаратта маңыздылығы бірдей бірнеше элемент болғанда қолданылады.<br />
-[[Ілмекті лид]] ақпараттық материалды түгел тауысады. Автор бірінші абзацта- ақ бүкіл сұраққа жауап бере салады. <br />
-[[Жылдам сәйкестендіру]] суреттеліп отырған оқиға танымал тұлғаның қатысуымен өтетіндіктен, ақпарат бірден "кім?" деген сұраққа жауап беруден басталады.<br />
-[[Баяу сәйкестендіру]] оқиғаға себепкер болған адам- елге танымал емес, тек болған оқиға барысында ғана көзге іліккен қарапайым адам. Мысалы, кісі өліміне себепкер болған адам жайлы ақпарат.<br />
-[[Жалғыз оқ лид]] ақпарат өте қысқа, бірақ афоризм тұрғысынан алғанда маңызды. Мысалы, "Басқа пәле- тілден".<br />
-[[Талдамалы лид]] ақпарат жинақы, ақпарат беру барысында журналист болған оқиғаға байланысты өз ойын қосады. Ол "дегенмен", "алайда", "бірақ та" секілді қыстырма сөздермен жүзеге асады. <br />
-[[Каламбур лид]] әдетте жергілікті көңіл көтеретін баспасөз беттерінде кездеседі. Лидтің негізі болып кинофильмдер, телебағдарламалар немесе танымал жұлдыздардың есімі алынады. Мысалы, "Баян Есентаева сендіре алмай жатыр..."<br />
2. [[Жұмсақ ақпарат]]-ақпарат толық, кішкене бөлшектеріне дейін сипаттала отырып жазылған. Халықты "жұмсақ" ақпаратпен құлақтандыру кезінде төмендегі лид түрлері қолданылады:<br />
-[[әңгімелеу лиді]]<br />
-[[Салыстыру лиді]] бірінші абзацта кеше мен бүгін, ескі мен жаңа қарама- қайшылық ретінде суреттеледі. Мысалы, "Кешегінің жастары баспын дейтін, бүгінгінің шалдары жаспын дейді".<br />
-[[Бағытталған лид (стаккато)]] ой тастау мақсатында үзінді түрінде жазылған телеграфтық қысқа сөйлемдер. Бірінші абзацта ойды оқырманға бағыттап, "Егер сіз..." немесе "Сіз..." деп басталады. <br />
-[[Сұрақты лид]] сұрақ ашық түрде қойылады. Мысалы, "Конференция барысында айтылғанның бәріне сенуге бола ма?" ("Қатты" ақпарат ешқашан сұрақпен басталмайды.)<br />
-[[Дәйексөз лиді]] абзац ашық тырнақшадан басталады. Бұл тәсіл Еуропалық баспасөзде кеңінен тараған.<br />
-[[Шолжаң лид]] кекесінді лид. Ол шығармашылық бағыттағы ақпараттарда өте жиі қолданылады. <br />
--[[Қатысушы:Әсел Сарқыт|Әсел Сарқыт]] ([[Қатысушы талқылауы:Әсел Сарқыт|талқ]]) 00:26, 2013 ж. қазанның 7 (ALMT)<br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
[[Санат:Журналистика]]<br />
[[Санат:Терминология]]</div>Әсел Сарқыт